Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XII.1969 58853 KI. 5 d, 15/08 MKP E 21 f Twórca wynalazku: doc. dr inz. Ryszard Adamek Wlasciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Urzadzenie do szczelnego wykonywania podsadzki hydraulicznej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do szczelnego wykonywania podsadzki hydraulicznej w wyrobiskach pozostalych po wyeksploatowanej kopalinie uzytecznej.Przy poprzecznym systemie wybierania zloza dlu¬ gim frontem, na przyklad za pomoca scian i li¬ kwidowanie wyeksploatowanej przestrzeni przy uzyciu podsadzki hydraulicznej, dotychczas rury podsadzkowe zabudowuje sie wzdluz tamy czolo¬ wej, na zewnatrz podsadzanej przestrzeni. Co pe¬ wien odstep, wzdluz tamy czolowej, sa zabudowa¬ ne rozgalezienia rurociagu, które wprowadza sie przez okna za tama. Rozgalezienia te sa zaopa¬ trzone w zasuwy lub w przerzutnice obrotowe, które umozliwiaja przestawienie podsadzania na dowolny odcinek sciany bez potrzeby przerywa¬ nia doplywu podsadzki.Stosowane dotychczas zasuwy i przerzutnice sa róznej konstrukcji. Najczesciej stosuje sie zasuwy z wysuwana plytka, która w dolnej czesci ma otwór o srednicy odpowiadajacej srednicy ruro¬ ciagu podsadzkowego. Taka zasuwa, przez opusz¬ czenie plytki w dól zamyka rurociag podsadzkowy.Wada tych zasuw sa trudnosci w przestawia¬ niu plytki w czasie podsadzania, a poza tym wsku¬ tek tarcia piasku z woda, zasuwa szybko ulega niszczeniu i zagraza bezpieczenstwu obslugujacych rurociag pracowników. Lepszymi w zastosowaniu okazaly sie obrotowe przerzutnice, które zabudo¬ wuje sie w miejscach rozgalezien. Jednakze i one 10 15 25 30 szybko ulegaja zuzyciu, a przede wszystkim szyb¬ ko powstaja w nich nieszczelnosci co doprowadza do iprzestoi i strat (mieszaniny podsadzkowej.Dodatkowa wada stosowanych dotychczas zasuw i przerzutnic jest to, ze moment otwarcia lub zamkniecia tych urzadzen zalezy w duzym stopniu od wprawy i sumiennosci pracowników obslugu¬ jacych rurociag podsadzkowy.Wskutek czego w podsadzanym wyrobisku czesto pozostaja niewypelnione pustki, lub zatkania ru¬ rociagów, powodujace kosztowne przestoje, a na¬ wet grozne awarie, na przyklad pekniecie rurocia¬ gu podsadzkowego.Znane sa równiez wypadki smiertelne spowo¬ dowane naglym wylaniem sie hydraulicznej pod¬ sadzki zza tamy wskutek pekniecia tej tamy.Wymienione wady i niedogodnosci usuwa urza¬ dzenie bedace przedmiotem niniejszego wynalazku, którego istote stanowia cisnieniowe przepony za¬ mocowane w kazdym rozgalezieniu. Przepony o odpowiedniej wytrzymalosci na rozerwanie, umiesz¬ cza sie w kolnierzu zaworu, od strony wewnetrz¬ nej podsadzanej przestrzeni i wraz z uszczelka skreca sie srubami. Instalacja rurociagu podsadz¬ kowego jest dodatkowo zaopatrzona w odgalezie¬ nie, umieszczone przed podsadzona przestrzenia i zamkniete przepona, której wytrzymalosc na ro¬ zerwanie jest wieksza niz wytrzymalosc przepon zamocowanych wzdluz podsadzanej przestrzeni.Odgalezienie to chroni rurociag podsadzkowy 5885358853 przed zatykaniem sie lub zniszczeniem. Z chwila wzrostu cisnienia w rurociagu ponad okreslona wartosc, wystepuje pekanie przepony w dodatko¬ wym odgalezieniu i wyplyw mieszaniny podsadz¬ kowej do Uprzednio przygotowanego wyrobiska. 5 Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest miedzy innymi, to ze pozwala na szczelne, samoczynne podsadzenie wyeksploatowanej przestrzeni, elimi¬ nujac koniecznosc zatrudnienia ludzi do tych czyn¬ nosci, którzy niejednokrotnie wskutek pomylek lub 10 nieuwagi mogli doprowadzac do gorszych wyni¬ ków podsadzania. Urzadzenie pozwala równiez na kierowanie procesem podsadzania z dalszej, bez¬ piecznej odleglosci.Dzieki zastosowaniu cisnieniowych przepon, uzys- 15 kuje sie szczelne i równomierne podsadzenie ca¬ lej przestrzeni, przy czym rurociag podsadzkowy samoczynnie przestawia podsadzanie na kolejny odcinek sciany. Przepony reguluja równiez cisnie¬ nie panujace wewnatrz rurociagu podsadzkowego, 20 które w zadnym przypadku nie wzrosnie ponad okreslona wartosc, poniewaz wzrost cisnienia spo¬ woduje przerwanie przepony w nastepnym odga¬ lezieniu i wyplyw mieszaniny podsadzkowej, a tym samym zmniejszy sie cisnienie w rurociagu. 25 Zastapienie zasuw i przerzutnic w instalacji pod¬ sadzkowej przeponami cisnieniowymi, ze wzgledu na ich szybkie zuzywanie sie, przynosi efekty eko¬ nomiczne znacznie obnizajace koszt podsadzania.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut poziomy instalacji podsadzkowej w scianie, a fig. 2 — szczegól „A" zaznaczony na fig. 1.Jak uwidoczniono na rysunku, urzadzenie do szczelnego podsadzania podsadzka hydrauliczna sklada sie z rurociagu 1, który wzdluz czolowej tamy 2, w pewnych odstepach ma zabudowane roz¬ galezienia 3a, 3b, 3c, 3d, przy czym w kazdym z tych rozgalezien za trójnikiem 4 jest zamocowany 40 zawór 5 polaczony z krótkim odcinkiem rury 3. 30 35 Pomiedzy kolnierzami zaworu 5 i odcinka rury S jest umieszczona cisnieniowa przepona 6. Przed podsadzana przestrzenia rurociag 1 ma dodatkowe rozgalezienie 7, w którym jest zamocowana prze¬ pona 8 o wiekszej wytrzymalosci na zerwanie od przepon 6 zamocowanych w rozgalezieniach 3a, 3b, 3c i 3d.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w naste¬ pujacy sposób. Przed rozpoczeciem podsadzania otwiera sie zawór 5 w przedostaniu rozgalezieniu 3a, natomiast zawory w pozostalych rozgalezieniach sa zamkniete. Z chwila szczelnego podsadzenia pierwszego odcinka, nastepuje zatkanie sie wylotu i wzrost cisnienia w rurociagu 1, wskutek czego nastapi przerwanie przepony 6 w rozgalezieniu 3a i wyplyw mieszaniny podsadzkowej do nastepnego odcinka. Po przerwaniu przepony 6, otwiera sie zawór 5 w nastepnym rozgalezieniu 3b i postepuje w ten sposób az do calkowitego wypelnienia likwi¬ dowanej przestrzeni. W czasie podsadzania ostat¬ niego odcinka otwiera sie zawór w dodatkowym rozgalezieniu 7. Przerwanie przepony 8 w tym rozgalezieniu jest sygnalem do zatrzymania do¬ plywu mieszaniny podsadzkowej. PL