Pierwszenstwo: 13.VII.1965 Austria Opublikowano: 5.XII.1969 58842 ^bctffao ki. 4a_c2r-*l5/oa— MKR F 02 m "-• tJKD^. 66ko Twórca wynalazku: inz Richard Hainz Wlasciciel patentu: Friedmann & Maier, Hallein bei Salzburg (Austria) Urzadzenie do badania wtryskiwaczy Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ba¬ dania wtryskiwaczy do wysokopreznych silników spalinowych, w których ciecz stosowana do ba¬ dania spreza sie za pomoca co najmniej jednego tloka uruchamianego recznie, w przestrzeni wy¬ sokopreznej, odgraniczonej od komory roboczej tloka za pomoca zaworu zwrotnego, zas wartosc cisnienia cieczy wskazuje co najmniej jeden ma¬ nometr.Urzadzenia tego rodzaju umozliwiaja badanie wtryskiwacza pod róznymi wzgledami. Cisnienie otwierania wzglednie wtryskiwania bada sie przez stwierdzenie, przy jakim cisnieniu manometru dysza sie otwiera. Bada sie szczelnosc gniazda iglicy dyszy, gdy jest ona zamknieta. Badanie to przeprowadza sie przy cisnieniu nizszym od cisnienia otwierania, a nastepnie stwierdza, czy wylot dyszy pozostal suchy. Przeprowadza sie równiez badania zywotnosci trzonu wtryskiwaczy z szczelnym prowadzeniem iglicy dyszy. W tym przypadku na podstawie wskazan manometru stwierdza sie wielkosc spadku cisnienia w okre¬ slonym czasie, przy czym na podstawie wielkosci tego spadku wyciaga sie wnioski o stracie prze¬ cieku, wynikajacej z nieszczelnosci. Poza tym bada sie iglice dyszy na skok.Przy badaniu tym stwierdza sie, czy dysza otwiera sie prawidlowo skokowo po osiagnieciu okreslonego cisnienia, przy czym tworzy sie juz prawidlowo uksztaltowany strumien. Moze sie 10 15 20 23 30 równiez zdarzyc, ze w przypadku utrzymywania cisnienia zblizonego do cisnienia otwierania, dysza otworzy sie i zamknie kilkakrotnie, co okresla sie jako grzechotanie dyszy. Poza tym mozna za pomoca takiego urzadzenia badac równiez pra¬ widlowosc ksztaltu wtryskiwanego strumienia.Spadek cisnienia w przestrzeni wysokopreznej urzadzenia przy wyplywie cieczy stosowanej do badania, jest w wysokiej mierze zalezny od ob¬ jetosci tej przestrzeni. Wylot takiej samej ilosci cieczy z przestrzeni o wiekszej objetosci powo¬ duje mniejszy spadek cisnienia, niz z przestrze¬ ni o mniejszej objetosci. Dlatego tez dokladnosc badania zywotnosci, podczas którego z spadku cisnienia, wskazywanego przez manometr, wnio¬ skuje sie o stracie przecieku dyszy, jest zalezna od scislego zachowania okreslonej objetosci prze¬ strzeni wysokopreznej.Równiez badania skoku, oraz grzechotania iglicy dyszy zaleza od wielkosci przestrzeni wysoko¬ preznej, Doniewaz podczas skoków oraz grzecho¬ tania iglicy wycieka ciecz, stosowana dó badania.W znanych urzadzeniach tego rodzaju zachowanie stalej wielkosci objetosci przestrzeni wysokoprez¬ nej nie jest jednak zapewnione.Celem wynalazku jest podniesienie stopnia do¬ kladnosci tych badan, których wyniki sa uzalez¬ nione od spadku cisnienia. Rozwiazanie wedlug wynalazku polega zasadniczo na tym, ze objetosc przestrzeni wysokopreznej mozna nastawiac za 5884258842 3 pomoca co najmniej jednego organu nastawczego.Nastawienie takie umozliwia kompensacje róznic wielkosci objetosci przestrzeni wysokopreznej.Z doswiadczenia wiadomo, ze manometry wyma¬ gaja czestej wymiany.Przestrzen tloczna manometru trzeba równiez brac pod uwage przy ustalaniu objetosci komo¬ ry wysokopreznej urzadzenia, przy czym z uwagi na to, ze poszczególne egzemplarze manometrów jak to wiadomo z doswiadczenia, nigdy nie sa równe, zmienia sie równiez objetosc przestrzeni wysokopreznej urzadzenia, na skutek czego wy¬ niki pomiarów ulegaja znieksztalceniu. Rozwiaza¬ nie wedlug wynalazku umozliwia nastawienie ob¬ jetosci przestrzeni wysokopreznej na pewna, z gó¬ ry okreslona wielkosc. Korzystnie stosuje sie dwa organy nastawcze, z których jeden jest dolaczony do przestrzeni wysokopreznej w miejscu, znajdu¬ jacym sie przed zaworem zamykajacym mano¬ metru, a drugi za tym zaworem.Dzieki temu umozliwione jest wyrównanie nie¬ dokladnosci wykonania przez nastawienie zasad¬ nicze za pomoca organu, umieszczonego przed za¬ worem zamykajacym, juz w fabryce. Nastawienie to przeprowadza sie przy wylaczonym mano¬ metrze, tak ze jest istotne, zeby organ nastawczy byl umieszczony przed zaworem zamykajacym manometru.Drugi organ nastawczy sluzy do kompensacji róznic objetosci, wynikajacych z róznych obje¬ tosci poszczególnych manometrów i dlatego umieszcza sie go za zaworem zamykajacym ma¬ nometru. W celu wyeliminowania wplywu suwu otwierajacego zaworu manometru, suw ten jest wedlug wynalazku ograniczony nieruchomym ogra¬ nicznikiem, tak ze przy otwartym zaworze jego grzybek zwalnia stale te sama objetosc.Organy nastawcze sa wedlug wynalazku wyko¬ nane korzystnie w postaci przestawnych wyporni- ków, które w zaleznosci od ich nastawienia sie¬ gaja mniej lub wiecej do wnetrza przestrzeni wy¬ sokopreznej. Wyporniki te sa gwintowane i wkre¬ cone korzystnie w scianke przestrzeni wysoko¬ preznej, tak ze ich nastawienie jest bardzo latwe.Wedlug wynalazku suw tloka, wtlaczajacego ciecz stosowana do badania do przestrzeni wy¬ sokopreznej, jest rejestrowany przez czujnik ze¬ garowy. Jest to latwe do przeprowadzenia w ten sposób, ze czujnik zegara wspóldziala z dzwignia, która uruchamia tlok. Umozliwia to nastawienie objetosci przestrzeni wysokopreznej w prosty spo¬ sób. Wychodzi sie przy tym z zasady, ze okreslo¬ ny suw tloka przy okreslonej obietosci calkowi¬ tej przestrzeni wysokopreznej odpowiada odpo¬ wiedniemu wzrostowi cisnienia wskazywanego przez manometr. Potrzebna wielkosc wzrostu ci¬ snienia, wskazywanego przez manometr przy okre¬ slonym suwie tloka, ustalonym na podstawie za¬ pisów czujnika zegarowego, ustala sie doswiad¬ czalnie, po czym wartosc te nastawia sie za pomoca przestawienia organu lub organów na- stawczych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku 4 w przekroju, fig. 2 — przekrój urzadzenia wzdluz: linii II—II wedlug fig. 1.Ciecz do badania doprowadza sie z zbiornika 1 poprzez filtr 2 oraz zawór 3 w obudowie do cy¬ lindra 4, w którym znajduje sie tlok 5. Tlok 5 uruchamia sie za pomoca recznej dzwigni 7, umie¬ szczonej wychylnie wokól osi 6. Krótkie ramie^ recznej dzwigni 7 wspóldziala z dolna koncówka tloka 5. Po uruchomieniu tloka 5, ciecz przeplywa poprzez zawór zwrotny 8 do otworu 9 i dalej przewodem wtryskowym 10 do wtryskiwacza, za¬ mocowanego w uchwycie 11.Z otworu 9 jest odgaleziony przewód 14, dopro¬ wadzony do manometru 13. W przewodzie 14 jest umieszczony zawór zamykajacy 15, uruchamiany za pomoca pokretla 16, obslugiwanego recznie.Zawór 15 zabezpiecza manometr 13 przed ude¬ rzeniami cisnienia, w przypadku gdy wskazania, cisnienia podczas badania sa niepotrzebne. Grzy¬ bek 17 zaworu 15 przylega w czasie gdy zawór jest otwarty, do oporowego pierscienia 18 obu¬ dowy, dzieki czemu suw otwierajacy zawór jest ograniczony. Grzybek 17 zaworu wyzwala zatem przy otwartym zaworze stale te sama objetosc.W przewodzie 14, prowadzacym do manometru 13 znajduje sie poza tym dlawik 19, który zabez¬ piecza manometr przed uderzeniami cisnienia.Otwór 9 z przewodem wtryskowym 10 i obje¬ toscia uchwytu 11, jak równiez przewód 14, pro¬ wadzacy do manometru 13, oraz objetosc mano¬ metru 13, stanowia razem przestrzen wysoko¬ prezna urzadzenia. Dla poszczególnych czynnosci przy badaniu wtryskiwaczy, wazne jest zachowa¬ nie stalej objetosci przestrzeni wysokopreznejr poniewaz w przeciwnym wypadku poszczególne czynnosci badania bylyby niepowtarzalne, a poza tym pomiary porównawcze, przeprowadzone na kilku urzadzeniach o tej samej konstrukcji, by¬ lyby niemozliwe.Do nastawienia objetosci przestrzeni wysokoprez¬ nej sluza wyporniki 20, 21, wkrecone za pomoca gwintów do przestrzeni 22, 23, polaczonych z prze¬ strzenia wysokoprezna. Przestrzen 22 jest polaczo¬ na z otworem 9. w wyniku czego wypornik 20 jest dolaczony przed zaworem zamykajacym 15 manometru 13. Przestrzen 23 natomiast jest pola¬ czona z prowadzacym do manometru 13 przewo¬ dem 14 i dolaczona poza zaworem 15.Reczna dzwignia 7 ma powierzchnie pasowana 24, z która wspóldziala czujnik 25 zegarowego czujnika 26, umieszczonego na obudowie urza¬ dzenia.Zasadniczego nastawienia objetosci przestrzeni wysokopreznej dokonuje sie przy zamknietym: zaworze zamykajacym 15 za pomoca wypornika 20.Nastawienia tego dokonuje sie fabrycznie tylko jeden raz, w celu kompensacji tolerancji wymia¬ rów przy wykonaniu urzadzenia. Przy dokonywa¬ niu tego nastawienia, umieszcza sie zamiast ba¬ danego wtryskiwacza dokladnie sprawdzony mano¬ metr o znanej objetosci. Nastepnie w przestrzeni wysokopreznej wytwarza sie za pomoca malych suwów tloka, wykonywanych wedlug wskazan czujnika zegarowego 26, z góry okreslone wysokie 10 15 28 25 30 35 40 45 50 55 6058842 5 cisnienie, na przyklad 200 atm., które wskazuje manometr nastawczy.Po osiagnieciu tego cisnienia, podwyzsza sie je o okreslona wartosc za pomoca recznej dzwigni 7, odczytujac równoczesnie droge dzwigni na czujniku zegarowym 26. W przypadku, gdy droga ta jest wedlug wskazan czujnika wieksza, niz ustalona z góry i sprawdzona uprzednio doswiadczalnie, wielkosc przestrzeni wysokopreznej jest zbyt duza.Jezeli natomiast droga dzwigni jest mniejsza, oznacza to, ze przestrzen ta jest zbyt mala. Róz¬ nice kompensuje sie za pomoca wypornika 20.Przy tym nastawieniu nie uwzglednia sie jednak objetosci prowadzacego do manometru 13 przewo¬ du 14, jak równiez objetosci samego manometru.W tym celu dokonuje sie drugiego nastawienia objetosci za pomoca wypornika 21, przy czym przewód wtryskowy wykreca sie z urzadzenia, a wyjscie przyrzadu w tym miejscu uszczelnia sie po przeplukaniu ciecza sluzaca do badania, za pomoca zaslepki. Nastepnie powtarza sie wy¬ zej opisane czynnosci. W przestrzeni wysokoprez¬ nej wytwarza sie cisnienie odpowiadajace ustalonej wartosci, wskazywane przez manometr 13. Cisnie¬ nie podwyzsza sie. o okreslona wartosc za po¬ moca ruchu dzwigni 7, zas róznice kompensuje za pomoca wypornika 21.W przypadku wymiany manometru 13, wystarczy skorygowanie nastawienia objetosci jedynie za pomoca wypornika 21, poniewaz kompensacji pod¬ lega jedynie róznica objetosci do manometru.W urzadzeniach wyposazonych w dwa mano¬ metry, do pomiaru cisnienia wlacza sie jedynie manometr z mniejszym zakresem wskazan, tak 6 ze przy nastawianiu objetosci przestrzeni wyso¬ kopreznej uwzglednia sie tylko objetosc tego manometru.Dzieki temu, ze suw otwierajacy zaworu zamy- 5 kajacego 15 jest ograniczony pierscieniem oporo¬ wym 18, zapewnia sie stala wielkosc objetosci przestrzeni wysokopreznej po kazdorazowym. otwarciu zaworu zamykajacego 15. 10 PL