Pierwszenstwo: 17.111.1966 Niemiecka Republika Demokra¬ tyczna Opublikowano: 10.11.1970 58839 KI. 20 e, 15 MKP B 61 g UKD m Wspóltwórcy wynalazku: inz. Manfred Liebig, inz. Hubert Matz Wlasciciel patentu: Ministerium fur Verkehrswesen, Berlin (Niemiecka Republika Demokratyczna) Samoczynny sprzeg ciaglowo-zderzakowy ze zlaczem przewodowym do pojazdów szynowych Przedmiotem wynalazku jest samoczynny sprzeg ciaglowo-zderzakowy ze zlaczem przewodowym do pojazdów szynowych wyposazone w dwa sztywne kly sprzeglowe, zaczepiajace o siebie czesciowo w stanie sprzegniecia oraz w rozek prowadmiczy, umieszczany z boku i wystajacy do przodu wraz z dzwignia dwuramienna, osadzona wahadliwie na pionowym trzpieniu, której ramiona sa polaczone ze soba przegubowo w plaszczyznie wahan w celu zlaczenia przewodów podczas sprzegania. Dzwignia ta jest utrzymywana za pomoca sprezyny skretnej i wystaje swym ramieniem odwróconym od zlacza przewodowego do plaszczyzny sprzegania i do za¬ siegu sprzegu przeciwnego, a przy wspóldzialaniu z -czescia tego sprzegu i z ramieniem zwróconym do zlacza przewodowego sprowadza zlacze z poloze¬ nia spoczynku w polozenie robocze w celu polacze¬ nia ze sprzegiem przeciwnym, przy czym w dalszym przebiegu procesu sprzegania, po scislym zlaczeniu ze soba pod napieciem sprezyn skretnych, ramiona dzwigni dwuramiennej rozchylaja sie wzgledem siebie katowo.Znane sa liczne samoczynne sprzegi ciaglowo-zde- rzakowe, wewnatrz których jest osadzona dzwignia dwuramienna, której jeden koniec ramienia pod¬ trzymuje ruchomy i osadzony sprezyscie sprzeg przewodowy, natomiast drugi koniec jej ramienia wspóldziala z czescia sprzegu przeciwnego podczas procesu sprzegania i w ten sposób zestawia zlacze przewodowe na torze kolowym. Znane jest równiez 25 30 2 laczenie obu ramion dzwigni dwuramiennej prze¬ gubowo ze soba, w plaszczyznie wahan, przy czym te ramiona sa utrzymywane w stanie spoczynko¬ wym w polozeniu wyprostowanym za pomoca spre¬ zyny skretnej. Podczas przebiegu procesu sprzega¬ nia, po scislym polaczeniu obu sprzegów pojazdu, gdy wspomniane sprezyny zostaja napiete, to ra¬ mie wspóldzialajace z jedna czescia sprzegu prze¬ ciwnego jest odchylone pod katem wzgledem dru¬ giego ramienia. Po rozlaczeniu sprzegów pojazdu, sprezyna powrotna polaczona przegubowo z jednej strony z glówka sprzegla, a z drugiej strony z ra¬ mieniem dzwigowym, podtrzymujacym zlacze prze¬ wodowe, powoduje powrót zlacza przewodowego w polaczenie spoczynkowe.Znane konstrukcje umozliwiaja jednak tylko ru¬ chy glówek sprzegowych wzgledem siebie podczas procesów sprzegania, przetwarzane w równomierne w czasie ruchu zlacz przewodowych. W konstruk¬ cjach takich równiez jest niekorzystne to, ze wsku¬ tek umieszczenia ukladu sprezynowego sila sprezyn powrotnych powinna byc mniejsza niz sila wspo¬ mnianych sprezyn skretnych. Niekorzystne w tych konstrukcjach zlacz przewodowych jest takze to, ze dzwignia dwuramienna powinna ustawiac w poloze¬ nie zlaczenia samo zlacze przewodowe lacznie z przewodem gietkim.Celem wynalazku jest przeto wyeliminowanie tych niedogodnosci, a zadaniem wynalazku jest skonstruowanie sprzegu cieglowo-zderzakowego ze 588399 58889 4 zlaczem przewodowymi, umozliwiajacego niezawod¬ ne opanowanie wystepujacych sil bezwladnosci i przyspieszania podczas zestawiania zlacza prze¬ wodowego. .Zadanie to rozwiazuje sie wedlug wynalazku dzieki temu, ze znany rozek prowadniczy ma w swej czesci zwróconej do sprzegu przeciwnego, w obszarze przedniego i bocznego ograniczenia, wy¬ pukla powierzchnie biezna cofnieta wstecz i po¬ wierzchnie sterujaca, przechodzaca w powierzchnie w ksztalcie zejba. Odpowiednio do tych powierzchni dzwignia uruchamiajaca znanej dzwigni dwura- miennej ma na koncu swobodnego ramienia po¬ wierzchnie uwypuklona zderzakowa, przechodzaca równiez w powierzchnie w ksztalcie zeba steruja¬ cego. Przy sprzeganiu pojazdów uzyskuje sie wsku¬ tek wspóldzialania takich ksztaltów przebiegajacy róznie w casie, w poszczególnych fazach, ruch sprzegania zlacza przewodowego, podlegajacego la¬ czenia. Takie sprzeganie przyjmuje dzwignia dosta¬ wiajaca, której swobodny, najlepiej rozwidlony ko¬ niec obejmuje trzpien lozyskowy, umocowany w obudowie stykowej zlacza przewodowego. Ta obudowa stykowa osadzona przesuwnie i teleskopo¬ wo na co najmniej jednej rurze przewodowej, po¬ woduje podczas sprzegania wbrew dzialaniu spre¬ zyny scisle polaczenie zlacz przewodowych.Z uwagi na to, ze ruch sprzegania przebiega nie¬ równomiernie i jest w zasadzie ruchem niejedno¬ stajnie przyspieszonym, przeto dzieki zmniejszaniu masy zlacz przewodowych sprzeganych na obudo¬ wie stykowej sily bezwladnosci i przyspieszenia sa ograniczone do minimum. Rura przewodowa, za¬ opatrzona w umieszczona przesuwnie obudowe sty¬ kowa jest osadzona najlepiej obrotowo w sposób ograniczony na osi poziomej i przesuwnie na tej osi w ramie prowadniczej, która jest osadzona obro¬ towo dokola osi pionowej w sposób ograniczony i jest jednoczesnie przesuwana pionowo w glówce sprzegu ciaglowo-zderzakowego. Poziome odchyle¬ nia katowe ramy prowadniczej, a tym samym 1 obudowy stykowej sa umozliwione natomiast dzie¬ ki luzowi pasowania miedzy rura przewodowa a obudowa smakowa. Wychylenia niczone przez nastawione zderzaki, których oparcia stanowia powierzchnie czolowe ramy prowadniczej.Polaczenie kardanowe ramy prowadniczej z rura przewodowa w glówce sprzegu ciaglowo-zderzako¬ wego pozostawia wiec dosc luzu, aby podczas sprze¬ gania umozliwic centrowanie, a nastepnie nieza¬ wodne polaczenie ze soba. Po dokonanym sprzeze¬ niu zlacz przewodowych ze soba, polaczenie karda¬ nowe umozliwia wykonywanie ruchów wzglednych zlaczonych sprzegów ciaglowo-zderzakowych, dzieki czemu osiaga sie niezawodne wzajemne przyleganie koncówek uszczelniajacych zlacz przewodowych.Bezy zaniedbaniu ograniczonych wychylen karo¬ wych, niezbednych do centrowania obudowy sty¬ kowej, jak to jest wymagane w przypadku sprze¬ gania trafiajacych na siebie sprzegów pojazdów, os sprzegania zlacza przewodowego przechodzi przez linie przeciecia srodkowej, pionowej plaszczyzny sprzegania z plaszczyzna pionowa, poprowadzona przez os podluzna sprzegu oraz tworzy prawie kat prosty z lacznikiem, którego powierzchnia czolowa przebiega z jednej strony jako dolne przedluzenie scianki czolowej rozwarcia sprzegu, a z drugiej strony jako przedluzenie ukosne wzgledem podluz¬ nego kierunku sprzegania nachylonej, bocznej po¬ wierzchni oporowej rozka prowadniczego. Wprowa¬ dzenie zlacza przewodowego z polozenia roboczego w polozenie spoczynkowe zapewnia znana sprezyna powrotna, osadzona przegubowo z (jednej strony na glowicy sprzegu ciaglowo-zderzakowego, a z drugiej strony na dzwigni uruchamiajacej dzwigni dwura- miennej. Dzieki takiemu ukladowi sila sprezyny powrotnej moze byc obliczona niezaleznie od spre¬ zyny skretnej, utrzymujacej czesc dzwigni dwura- miennej zasadniczo w polozeniu wyjsciowym.Przedmiot wynalazku jest wyjasniony blizej na przykladzie wykonania uwidoczniony na rysunkach schematycznych, na których fig. 1 przedstawia glo¬ wice sprzegu cieglowo-zderzakowego za zlaczem przewodowym w polozeniu spoczynkowym, w wi¬ doku z góry, fig. 2 glowice z fig. 1, lecz ze zlaczem przewodowym zajmujacym polozenie robocze, z za¬ znaczeniem linA przerywana sprzegu przeciwnego w stanie sprzezonym, w widoku z góry, fig. 3 glo¬ wice sprzegu ciaglowo-zderzakowego z powierzch¬ nia rozbiegu i sterowania rozka prowadniczego i z osia do sprzegania zlacza przewodowego, fig. 4 i 5 przebieg ruchu miedzy rozkiem prowadniczym i dzwignia uruchamiajaca dwa sprzegi pojazdów podczas sprzegania, przy czym fig. 4 przedstawia polozenie w chwili naprowadzenia i faze poczatko¬ wa sprzezonych zlacz przewodowych, a fig. 5 po¬ lozenie przy koncu procesu sprzegania. Fig. 6 przed¬ stawia sprzeg cieglowo-zderzakowy ze zlaczem przewodowym i z dwuramienna dzwignia z od¬ wrotnej strony zlacza przewodowego, patrzac w kierunku osi sprzegania, czesciowo w widoku z boku, fig. 7 zlacze przewodowe z obudowa sty¬ kowa i z rurami przewodowymi oraz z rama pro- wadnicza i z zaznaczonym w glowicy sprzegu cie¬ glowo-zderzakowego osadzeniem, w widoku z boku, fig. 8 rame prowadnicza w przekroju osiowym, a fig. 9 obudowe stykowa z rura przewodowa, oslo¬ na tulei i z palakiem zabezpieczajacym, w przekro¬ ju.Na glówce 1 sprzegu ciaglowo-zderzakowego, która ma kiel zderzakowy 2 i kiel pociagowy 3 oraz rozwarcia sprzeglowe 4 umieszczone pomie¬ dzy sztywnymi klalmi 2, 3 i ograniczone scianlka czolowa 5 przebiegajaca ukosnie wzgledem osi po¬ dluznej sprzegu, znajduje sie na przedluzeniu kla zderzakowego 2 znany rozek prowadniczy 7. W za¬ siegu przedniego i bocznego ograniczenia rozka prowadniczego 7 znajduje sie wypukla plaszczyzna rozbiegowa 8 oraz powierzchnia sterujaca 9 prze¬ chodzaca w powierzchnie w ksztalcie zeba, przy czym do tych powierzchni jest przystosowana wy¬ pukla powierzchnia zderzakowa 10 z przylegajacym zebem 11 na znanej dwuramiennej dzwigni uru¬ chamiajacej 12. Dzwignia dwuramienna sklada sie z dzwigni uruchamiajacej 12 i z dzwigni dostawia¬ jacej 13, przy czym obie te dzwignie sa osadzone przegubowo na trzpieniu 14 i na utrzymywane w polozeniu wyjsciowym pod dzialaniem sily spre¬ zyny skretnej. Kat rozwarcia miedzy dzwignia uru¬ chamiajaca 12 a dzwignia dostawiajaca 13 jest 10 15 20 25 80 85 40 45 10 55 6058fttt okreslony za pomoca zderzaków znajdujacych sie wewnatrz obsady trzpienia 14.Do odstawienia dzwigni dwuramiennej 13 sluzy sprezyna odwodzaca 15, która jest równiez nawi¬ nieta na trzpieniu 14 i jest umocowana z jednej strony na dzwigni uruchamiajacej 12, a z drugiej strony na glowicy 1 sprzegu ciaglowo-zderzakowe- go. Swobodny koniec dzwigni uruchamiajacej 12 ma opisany wyzej kontury, natomiast swobodny koniec dzwigni zestawiajacej 13 jest rozwidlony i obejmuje trzpien lozyskowy 18, umocowany w obudowie stykowej 19 zlacza przewodowego 17.Zlacze przewodowe 17 sklada sie z dwóch rur przewodowych 20 które podtrzymuja przesuwna poosiowo obudowe stykowa 19 oraz sa osadzone wahliwie ijprzesuwnie poosiowo w ramie prowad¬ nicze! 21 z£ pomoca lozysk 22, a ponadto sa przy¬ trzymywane w ramie 21 za pomoca trzpienia za¬ bezpieczajacego 23. Rama prowadnicza 21 jest oprócz tego osadzona na czopach obrotowych w glo¬ wicy 1 sprzegu cieglowo-zderzakowego i jest prze¬ suwana w kierunku pionowym.W rurze przewodzacej 20, której srednica otworu moze miec rózne wymiary, jest umieszczona tuleja 26, zaopatrzona w koncówke usztywniajaca 25. Ru¬ ra przewodowa 20 i tuleja 28 oraz tuleja 28 znaj¬ duja sie w czesci srodkowej sa uszczelnione wzgle¬ dem siebie za pomoca uszczelek 27. Otwory 33 znajdujace sie w tylnym koncu tulei 28 umozli¬ wiajaca wlot sprezonego powietrza do przedzialu, znajdujacego sie miedzy tuleja 28 i rura przewo¬ dowa 20 wskutek czego polepsza sie w znany spo¬ sób docisk tulei 26. W celu wymiany koncówek uszczelniajacych 25 rura przewodowa 20 jest po usunieciu trzpienia zabezpieczajacego 23 wyciagnie¬ ta z lozyska 22 ramy prowadniczej 21 i tym samym z obudowy stykowej 19. Najpierw przesuwa sie na niewielka odleglosc od tulei 26 rure przewodowa 20, a po oparciu na umocowanej w rurze prze¬ wodowej 20 sprezynie 30 wystajacej do wyciecia 29 tulei 26 wyciaga sie wraz z koncówka uszczel¬ niajaca ze zlacza przewodowego 17 tuleje 26 razem z rura przewodowa 20.Podczas sprzegania dwóch glowic sprzegów 1 po¬ jazdów, rozek prowadniczy V sprzegu przeciwnego natrafia swa powierzchnia nabiegowa 8' na po¬ wierzchnie zderzakowa 10 dzwigni uruchamiajacej 19 i wypycha ja wstecz przez obrócenie na trzpie¬ niu 14 i pokonanie oporu sprezyny odwodzacej 16.Na skutek dzialania sprezyny skretnej 15 dzwignia uruchamiajaca 12 i dzwignia dostawiajaca 13 sa utrzymywane wzgledem siebie pod okreslonym ka¬ tem, przy czym dzwignia uruchamiajaca 12 prze¬ stawia swym rozwidlonym koncem za posrednic¬ twem trzpienia lozyskowego 15 obudowe stykowa 19 z odpowiednia predkoscia wzdluz prostoliniowej osi 32. W dalszym ciagu procesu sprzegania az do scislego polaczenia glowic 1 sprzegów, powierzch¬ nia sterujaca 9* rozka prowadniczego V sprzegu przeciwnego zakonczona zebem wspóldziala z ze¬ bem sterujacym 11 dzwigni uruchamiajacej 18, tak, iz obudowa stykowa 19 zostaje dodatkowo przy¬ spieszona i jest wprowadzona w polozenie robocze z odpowiednio zwiekszona predkoscia. Podczas ca¬ lego procesu sprzegania jest dostawiana z róznymi predkosciami przede wszystkim tylko masa obudo¬ wy stykowej 19 i dzieki temu jest mozliwe na jej osadzeniu kardanowym w polozeniu ze sprezyna skretna 15 naprostowanie centrowania. W zwiazku 5 z tym przy uwzglednieniu polozenia osi dostawia¬ nia 32 zlacze przewodowe 17 ma prosta konstruk¬ cje. 10 40 45 PL