Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do zrównowazenia wirujacych czesci ma¬ szyn, zwlaszcza tarcz szlifierskich w czasie ich pracy, zbudowane na wale wirujacej czesci maszy¬ ny, na przyklad tarczy szlifierskiej i wykazujace odchylenie jej ruchu od warunków równowagi, a ponadto przeprowadzajace samoczynnie zabieg wy¬ wazania bez przerywania ruchu obrotowego wy¬ wazonej czesci maszyny lub tarczy szlifierskiej jak równiez umozliwiajace dokladne i szybkie reczne przeprowadzenie tego zabiegu w czasie jej ru¬ chu.W przemysle bardzo istotne jest zagadnienie szybkiego wywazenia w czasie obróbki wirujacych czesci maszyn mozliwie do wykonania bez przer-* wania ich eksploatacji. Szczególnie typowym przy¬ kladem jest czesto konieczne wywazenie tarcz szli¬ fierskich w czasie ich eksploatacji.W czasie eksploatacji tarcz szlifierskich czesto ma miejsce nierównomierne ich nawilzenie lub zu¬ zycie, wskutek czego srodek ciezkosci tarczy i ze¬ spolu mocujacego nie lezy na osi obrotu lecz w okreslonym odstepie od niej, w wyniku czego ruch obracajacej sie z duza predkoscia tarczy jest nie¬ równomierny i powoduje drgania. Drgania te usz¬ kadzaja w stosunkowo krótkim czasie ulozyskowa- nie i przyspieszaja zuzycie tarczy, jak równiez nie umozliwiaja uzyskania zadanej dokladnosci i ja¬ kosci powierzchni szlifowanego przedmiotu. Zja¬ wiska te maja szczególnie niekorzystne skutki w 20 25 30 przypadku pracy na szlifierkach automatycznych oraz szlifowania z wysoka dokladnoscia.Przypadki niewywazenia tarcz wystepuja przy szlifowaniu tak czesto, ze wskutek koniecznosci ciaglego wywazania zmniejszaja w sposób istot¬ ny rzeczywisty czas obróbki.W celu skrócenia czasów pomocniczych niezbed¬ nych do wywazenia stosuje sie dotychczas urzadze¬ nia wywazajace, które nie odpowiadaja jednak obecnie pod zadnym wzgledem stawianym im wy¬ maganiom przemyslowym. Znane urzadzenia sta¬ nowia bowiem skomplikowane konstrukcje zlozo¬ ne z wielu elementów, na przyklad dzwigni, seg¬ mentów zebatych, przegubów kulowych itp., które czesciowo wskutek niezbednej do ich dzialania wy¬ sokiej dokladnosci, a czesciowo wskutek wielkiej ilosci czesci skladowych sa kosztowne, a ponadto stanowia zródlo wielu bledów wykonania i dzia¬ lania. Po stosunkowo krótkim czasie pracy urza¬ dzenia te podlegaja uszkodzeniu i sa niezdatne do wlasciwego wykonywania swoich funkcji.Wszystkie znane urzadzenia wywazajace moga ponadto dokonywac wywazenia wylacznie po wy¬ laczeniu ruchu obrotowego, co oczywiscie wiaze sie z odpowiednim przedluzeniem czasu niezbed¬ nego do wywazenia.Zadne ze znanych urzadzen wywazajacych nie jest ponadto zdolne do samoczynnego wykonania wywazenia bez koniecznosci wspóldzialania obslu¬ gi. 5867058670 3 Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do wywazenia obrotowych czesci maszyn, zwlaszcza tarcz szlifierskich, które przejmuje w sposób ciagly w czasie ich ruchu odchylenia od warunków równowagi i przeprowadza zrównowa¬ zenie ich bez przerywania tego ruchu, recznie albo tez w sposób ciagly automatycznie.Urzadzenie wedlug wynalazku rozwiazuje to za¬ danie dzieki temu, ze jest wyposazone w osadzo¬ ny obrotowo we wrzecionie i wspólsrodkowo z nim wal wewnetrzny i w osadzony obrotowo na sworz¬ niu polaczonym mimosrodowo z tym walem cie¬ zar równowazacy, którego srodek ciezkosci znaj¬ duje sie poza tym sworznienT, jak równiez w ze¬ spól obracajacy wal wewnetrzny wzgledem wrze¬ ciona oraz w polaczony za pomoca ciegla z cieza¬ rem równowazacym zespól wychylajacy ten cie¬ zar wokól sworznia, jak równiez w zespól steru¬ jacy tym zespolem obracajacym i wychylaja¬ cym. .Innymi charakterystycznymi cechami urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze zespól obracajacy urzadzenia zaopatrzony jest w samoblokujaca prze¬ kladnie slimakowa sprzegajaca z mozliwoscia wspólnego obrotu wrzeciono z ulozyskowanym w nim obrotowo walem wewnetrznym, jak równiez w zespól kinematyczny umozliwiajacy obrót walu wewnetrznego poza przekladnia slimakowa w sto¬ sunku do wrzeciona, który sklada sie z innej prze¬ kladni slimakowej, kól zebatych, kól nawrotnych i tarcz hamujacych.Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku jest wy¬ posazone w uklad dzwigni polaczony z jednej stro¬ ny z zespolem wychylajacym, za pomoca lozyska oporowego, oraz przez cieglo przesuwne z cieza¬ rem równowazacym, a na drugim koncu ze sruba nastawcza obracana recznie lub za pomoca silnika elektrycznego.Ponadto korzystne jest równiez wyposazenie urzadzenia wedlug wynalazku w zespól sygnalowy, sygnalizujacy zaburzenia równowagi, który sklada sie z elektrycznego generatora drgan, selektywnego wzmacniacza i z przyrzadu dostrojonego na okres¬ lona wartosc drgan.Jeden z przykladów rozwiazania urzadzenia wy¬ wazajacego wedlug wynalazku jest zaopatrzony w dzwignie hamujaca obracana za pomoca sprzezo¬ nej z nia sprezyny powodujacej pod dzialaniem impu'su elektrycznego hamowanie tarczy zespolu obrotowego, a poruszana za pomoca elektromag¬ nesu.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc ponadto zaopatrzone w obracana w obydwu kierunkach za pomoca silnika elektrycznego srube nastawcza oraz wylaczniki krancowe, ograniczajace ruch porusza¬ nego przez te srube zespolu dzwigni.Korzystne rozwiazanie urzadzenia wedlug wy¬ nalazku charakteryzuje sie tym, ze nadajnik im¬ pulsów jest wyposazony w nastawna cewke z rdze¬ niem ferromagnetycznym (dlawik) i w przymoco¬ wany do ciezaru równowazacego, polaczonego z welem wewnetrznym, magnes trwaly, który prze¬ suwajac sie przed cewka indukuje w niej impuls napieciowy.Inna jeszcze postac rozwiazania urzadzenia we¬ dlug wynalazku. wyposazona jest w zespól steru¬ jacy, zlozony z selektywnego wzmacniacza, zespolu ksztaltujacego sygnal, koincydentora i w przelacz- 5 nik poziomu.Ponadto korzystnie jest, gdy urzadzenie wywa¬ zajace zaopatrzone jest w glowice przelaczeniowa uruchamiana przez sanie szlifierki w ich tylnym polozeniu, i wlaczajaca proces wywazenia. 10 Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie wrzeciennik z tarcza szlifierska i ciezarem równowazacym oraz przyrzad do pomiaru drgan, fig. 2 — przykladowe rozwiazanie urzadzenia wy- 15 wazajacego, uruchamianego recznie, fig. 3 — sche¬ mat calego rozwiazania automatycznie pracujace¬ go urzadzenia wywazajacego, a fig. 4 — schemat zespolu obrotowego i wychylajacego urzadzenia przedstawionego na fig. 3. 20 Czesc wrzeciona 1 jest od strony tarczy szlifier¬ skiej zaopatrzona w wydrazona tarcze przystoso¬ wana do mocowania sciernicy. We wrzecionie 1 jest ulozyskowany obrotowo wal wewnetrzny 2r 25 w którego otworze znajduje sie przesuwne cieglo 3, zas na przymocowanym do tego walu 2 sworz¬ niu 4 osadzony jest obrotowo ciezar równowazacy 5 z mozliwoscia obrotu w kierunku strzalki.Srodek ciezkosci S ciezaru równowazacego 5 mo- 30 ze byc przesuwany ze swego polozenia podstawo¬ wego, w którym znajduje sie on na osi obrotu wrzeciona 1, za pomoca przesuwnego ciegla 3, w przyblizeniu promieniowo. Polozenie cieza ;u rów¬ nowazacego 5 w stosunku do tarczy szlifierskiej 35 moze byc zmieniane z jednej strony za pomoca zespolu obrotowego 6, a z drugiej za pomoca ze¬ spolu wychylajacego 7. Niezrównowazony stan tarczy szlifierskiej moze byc wiec zarówno wy¬ eliminowany przez odpowiedni obrót ciezaru rów- 40 nowazacego 5 (ustawienie polozenia) albo tez przez odpowiednie promieniowe wychylenie srodka ciez¬ kosci S (ustawienie wielkosci).W polozeniu podstawowym ciezaru równowaza¬ cego 5 i osadzona na nim sciernica sa w stania 45 zrównowazonym. Jednak i w tym polozeniu na obudowie wrzeciona la widoczne sa drgania wy¬ wolane niewywazeniem tarczy szlifierskiej, jak równiez drgania innej czesci pochodzace ze spec¬ jalnych zródel.Drgania obudowy wrzeciona la mierzone sa przez elektryczny generator drgan 8. Zespól filtrujaco- wzmacniajacy 9, dostrojony do liczby obrotów wrzeciona 1, dlawi uboczne drgania przeszkadzaja¬ ce, a wzmacnia tylko drgania pochodzace od nie- równowazenia mas. Nastepnie sygnal podawany jest po wyprostowaniu do przyrzadu 14, na któ¬ rego skali mozna odczytac wartosc ampulitudy drgan obudowy wrzeciona la. 60 Przyklad rozwiazania wedlug wynalazku przed¬ stawiony na fig. 1 i 2 umozliwia reczne nastawia¬ nie polozenia ciezaru równowazacego 5 w czasie obrotu tarczy szlifierskiej. Budowa zespolu obroto¬ wego 6 i zespolu wychylajacego 7 tego wariantu 65 rozwiazania urzadzenia przedstawiona jest na fig. 2. 50 5558670 Na wrzecionie 1 szlifierki zaklinowane jest na¬ pedzajace je kolo pasowe 31 oraz slimacznica 15 zazebiajaca sie ze slimakiem 16, którego obudowa lozyskowa 17 jest przymocowana do walu wewne¬ trznego 2. Przekladnia slimakowa 15 i 16 jest sa- moblokujaca, przy czym na walku slimaka 16 jest zaklinowana slimacznica 18 wspólpracujaca ze sli¬ makiem 19 osadzonym na jednym walku z kolem zebatym 20, zazebiajacym sie z kolem zebatym 21 osadzonym obrotowo na wale wewnetrznym 2.Kolo zebate 20 napedza ponadto za pomoca kól na- wrotnych 22 i 23 kolo zebate 24 równiez osadzo¬ ne obrotowo na wale wewnetrznym 2. Ciezar rów¬ nowazacy 25 sluzy do zrównowazenia masy kól zebatych.W czasie obrotu wrzeciona 1 obraca sie slimacz¬ nica 15 i slimak 16 z obudowa lozyskowa 17, jak równiez obraca sie wal wewnetrzny 2, kola zebate 21 i 24 i stanowiace z nimi jedna calosc tarcze 27 i 26. Jesli jedna z tych tarcz 26 lub 27 zostanie zatrzymana to po nieobrotowym kole zebatym 24 toczy sie kolo 2& przekladni nawrotnej lub kolo zebate 20 a w wyniku tego przekladnia kinematy¬ czna 23, 22, 20, 19, 18, 16, 15 albo przekladnia 20, 19, 18, 16, 15 obraca obudowe lozyskowa 17 lacznie z walem wewnetrznym 2 na prawo lub na lewo w stosunku do wrzeciona 1.Jako wynik tego obrotu zmienia sie ustawienie katowe i v/ chylenie ciezaru równowazacego 5 w stosunku do polozenia katowego niezrównowa¬ zonego srodka ciezkosci tarczy szlifierskiej. Do zmiany polozenia promieniowego ciezaru równo¬ wazacego 5 sluzy zespól wychylajacy 7, powodu¬ jacy za pomoca ciegla przesuwnego 3 w przybli¬ zeniu promieniowe wychylenie ciezaru 5. Cieglo przesuwne 3 moze byc przesuwane za pomoca sru¬ by nastawczej 29 i zespolu dzwigniowego 30 po¬ laczonego z osadzonym na jego koncu lozyskiem oporowym 28.W rozwiazaniu wynalazku sluzacym do recznego wywazania stosuje sie do pomiaru drgan obudowy la wrzeciona dowolny przyrzad do mierzenia drgan o odpowiedniej czulosci, przy czym jedna z ko¬ rzystnych form rozwiazania przedstawia fig. 1. Ge¬ nerator drgan 8 zamienia w tym rozwiazaniu drga¬ nia mechaniczne na sygnaly elektryczne, które po¬ dawane sa do selektywnego zespolu wzmacniajace¬ go 9 dostrojonego do drgan o czestosci odpowiada¬ jacej liczbie obrotów wrzeciona 1. Nastepnie sygnal ten po wyeliminowaniu zaklócen i wzmocnieniu podawany jest po wyprostowaniu do przyrzadu 14 na przyklad systemu Deprez, który jest tak wy- skalowany, ze umozliwia odczytanie drgan obu¬ dowy la wrzeciona w mikronach.Wywazanie tarczy szlifierskiej w recznie stero¬ wanej odmianie urzadzenia wywazajacego wedlug wynalazku odbywa sie w sposób nizej podany. Za pomoca sruby nastawczej 29 ustawia sie ciezar równowazacy 5 w polozeniu podstawowym. W tym przypadku srodek ciezkosci S znajduje sie na osi obrotu wrzeciona 1. Jesli jednak na wrzecionie szlifierki wystapia zaburzenia równowagi to wiel¬ kosc ich odczytana zostanie na przyrzadzie 14 w postaci drgan obudowy la wrzeciona. 30 Nalezy wówczas wychylic promieniowo za po¬ moca sruby nastawczej 29 punkt ciezkosci cieza¬ ru równowazacego 5, w wyniku czego nastapi od¬ powiednia zmiana wartosci wskazywanej przez 5 przyrzad 14. Nastepnie obraca sie przez uchwycenie i unieruchomienie tarczy 26 lub 27 wal wewnetrz¬ ny 2 w stosunku do wrzeciona 1 (w czasie obrotu tego ostatniego) w jednym lub w drugim kierunku przez co zmienia sie rozklad mas calego obracajace- 10 go sie ukladu.Wal wewnetrzny 2 nalezy utrzymac przez unie¬ ruchomienie tarczy 26 lub 27 tak dlugo w stanie ruchu obrotowego wzgledem wrzeciona 1 az przy¬ rzad 14 nie wykaze minimalnej wartosci tych 15 drgan. Po wskazaniu przez ten przyrzad wartosci minimalnej ciezar równowazacy 5 nastawia sie za pomoca sruby nastawczej 29 w ten sposób, aby przyrzad do pomiaru drgan wskazywal „O". Za¬ bieg wywazania tarczy szlifierskiej jest wówczas 20 skonczony.Inny przyklad rozwiazania urzadzenia wedlug wynalazku pracujacy w pelni automatycznie przed¬ stawiony jest na fig. 3. Organ równowazacy tego urzadzenia jest identyczny z omówionym wyzej 25 organem równowazacym odmiany recznej urzadze¬ nia. Róznica polega na tym, ze nastawianie polo¬ zenia i wielkosci ciezaru równowazacego 5 odby¬ wa sie w sposób samoczynny.W czasie obrotu tarczy szlifierskiej nastepuje automatyczne wlaczenie urzadzenia, które ustawia ciezar równowazacy 5 w polozeniu podstawowym, przy czym pomiar drgan odbywa sie w sposób podobny do opisanego wyzej dla fig. 1 z ta róznica, ^ ze sygnal z zespolu filtrujaco-wzmacniajacego 9 podawany jest z Jednej strony z uwzglednieniem odpowiedniego znaku -do przyrzadu systemu Depre- za, a z drugiej do zespolu ksztaltujacego 10, który przeksztalca sinusoidalny sygnal na impulsy, po¬ dawane nastepnie po wyprostowaniu do koincyden- 40 tora 12.Drgania obudowy la wrzeciona wytwarzane przez niewywazenie tarczy szlifierskiej zostana równiez przeksztalcone na impulsy. Liczba tych 45 impulsów odpowiada scisle liczbie obrotów tarczy szlifierskiej, zas miejsce ich powstawania ma ten sam kat fazowy co niewywazenie (przesuniecie srodka ciezkosci) tarczy szlifierskiej.Przykladowo mozna przyjac, ze impuls powsta- 50 je w zespole ksztaltujacym wtedy, gdy niezrówno- wazenie tarczy szlifierskiej przekracza czulosc generatora drgan 8.W celu okreslenia polozenia tego niezrównowa- zenia wytworzony zostaje inny impuls odniesienia. 55 Impulsy te powstaja w nadajniku impulsów 11 w okreslonym polozeniu walu wewnetrznego 2.Obydwa impulsy, a mianowicie wskazujacy polo¬ zenie niezrównowazenia i impuls odniesienia skie¬ rowane zostaja do bramki koincydencyjnej 12, 60 przy czym miedzy obydwoma impulsami istnieje w ogólnosci róznica czasu t.Gdy wlaczony zostaje zespól obrotowy 6 czas x zmienia sie, bowiem wrzeciono 1 i wal wewne¬ trzny 2 obracaja sie wzgledem siebie. Wtedy gdy 65 czas t = 0, to jest obydwa impulsy podane zosta-58670 8 na równoczesnie do koincydentora 12, wówczas wyslany zostaje do zespolu obrotowego 6 sygnal zatrzymania obrotu, po czym wrzeciono 1 i wal wewnetrzny 2 beda sie obracaly z ta sama pred¬ koscia, czyli nie beda sie obracaly wzgledem sie¬ bie.Impuls odniesienia moze byc nastawiony w sto¬ sunku do polaczonego z walem wewnetrznym 2 magnesu trwalego 32 nadajnika impulsów w ten sposób, ze w przypadku koincydencji kierunek wychylenia ciezaru równowazacego 5 pokryje sie z kierunkiem sily odsrodkowej wytworzonej przez niezrównowazenie tarczy szlifierskiej i wskutek tego wychylenia nastapi wyeliminowanie wypad¬ kowej sily odsrodkowej.Po ustawieniu polozenia nastepuje odpowiednie wychylenie promieniowe ciezaru równowazacego 5, przy czym w celu rozpoczecia tego wychylenia podany zostaje impuls z bramki koincydencyjnej 12 na zespól wychylajacy 7.Zespól wychylajacy 7 obraca ciezar równowaza¬ cy 5 wokól sworzania 4 przez przesuniecie ciegla przesuwnego 3 w kierunku promieniowym, przy czym srodek ciezkosci S przesuwa sie w przybli¬ zeniu promieniowo. Przez wychylenia ciezaru równowazacego 5 wywolane zostaja drgania, któ¬ re moga byc obserwowane na obudowie la wrze¬ ciona.Przyczyna tych drgan jest róznica miedzy sila odsrodkowa powstajaca w' wyniku niezrównowa- zenia tarczy szlifierskiej i sila odsrodkowa od¬ dzialywujaca na wychylony ciezar równowazacy.Mozna jednak ciezar równowazacy wychylic w ta¬ kie polozenie, ze obydwie te sily osiagna jednako¬ wa wartosc tak, ze ich wypadkowa stanie sie rów¬ na zeru, powodujac wyeliminowanie drgan obu¬ dowy wrzeciona la w czasie zaleznym od ich tlu¬ mienia.Wielkosc amplitudy drgan mozna odczytac w sposób ciagly za pomoca przyrzadu 14. W przy¬ padku gdy ciezar jest tak wychylony, ze amplitu¬ da drgan jest mniejsza w stosunku do uprzednio nastawionego na nim poziomu drgan, wówczas wylacznik poziomu wylacza zespól wychylajacy 7.W ten sposób nastepuje zrównowazenie czesci obrotowej (tarczy szlifierskiej).Urzadzenie nie jest wlaczane do ruchu dopóty, dopóki z jakichkolwiek powodów, na przyklad wskutek wymiany tarczy oraz jej niewyrównania, nie nastapi zmiana rozdzialu mas. Nowa operacja równowazenia rozpoczyna sie przy tym zawsze doprowadzeniem ciezaru równowazacego w polo¬ zenie podstawowe.Automatycznie dzialajaca odmiana urzadzenia wywazajacego wedlug wynalazku ma w porówna¬ niu do odmiany recznej bardziej rozbudowany ze¬ spól obrotowy 6 i zespól wychylajacy 7, przedsta¬ wiony na fig. 4.Lancuch kinematyczny urzadzenia na fig. 4 jest podobny do lancucha kinematycznego urzadzenia na fig: 2 z ta róznica, ze nie ma w tym przypad¬ ku przekladni nawrotnej 22 i 23, kola zebatego 24 i tarczy 26.Do zatrzymania tarczy 27 sluzy urzadzenie ha¬ mujace 33 zlozone z elektromagnesu 34 i z dzwigni hamujacej 36 osadzonej obrotowo na osi 35 i po¬ laczonej ze sprezyna 37. Gdy impuls napieciowy 5 podany zostanie na cewke elektromagnesu 34 przy ciaga ona clzwignie 36 urzadzenia hamujacego, po¬ wodujac docisniecie jej czesci roboczej do tarczy 27 i jej zablokowanie. Wskutek tego ciezar rów¬ nowazacy 5 obraca sie w stosunku do wrzeciona 10 1 w sposób opisany wyzej. Obrót ten zostanie wstrzymany wtedy, gdy przerwany zostanie im/puls podawany na cewke elektromagnesu 34 wskutek czego dzwignia hamujaca 36 odchylona zostanie przez sprezyne 37 w polozenie wyjsciowe. 15 Sruba ustawcza 29 zespolu wychylajacego 7 tej automatycznej odmiany urzadzenia obracana jest w obydwu kierunkach przez silnik elektryczny 39 za pomoca przekladni zebatej 38. Przez odpowied¬ nio dlugotrwale wlaczenie silnika 39 nastepuje 20 wlasciwe przesuniecie za pomoca ukladu dzwigni 30 ciegla przesuwnego 3, a wskutek tego ustawie¬ nie w zadanym polozeniu promieniowym ciezaru równowazacego 5. Koncowe polozenia wskazuja wylaczniki krancowe 40 i 41. 25 Odmiana automatyczna urzadzenia (fig. 3 i 4) jest ponadto wyposazona w zespól 11 nadajnika impulsów, zlozony z cewki z rdzeniem ferromag¬ netycznym 42 i z magnesu trwalego 32 polaczone¬ go z ciezarem równowazacym 25. 30 Gdy wal wewnetrzny 2 z zaklinowanym na nim ciezarem równowazacym 25 i magnesem trwalym 32 przesuwa sie wzgledem cewki z rdzeniem fer¬ romagnetycznym 42, indukuje w niej krótkotrwale napiecie majace postac impulsu. Nastawienie kon¬ cowe cewki z rdzeniem ferromagnetycznym 42 jest nastawne.Dzialanie opisanej wyzej odmiany automatycznej urzadzenia wywazajacego wedlug wynalazku jest nastepujace.Wlaczenie urzadzenia odbywa sie przez wlaczenie silnika 39 i przesuniecie za pomoca przekladni 38, 29, 30, 28 ciegla przesuwnego 3 w ten sposób, ze srodek ciezkosci S ciezaru równowazacego 5 po- 4g krywa sie z osia obrotu, a wiec ciezar ten usta¬ wiony zostaje w polozeniu podstawowym. Po za¬ konczonym ustawieniu wylacznik krancowy 41 wy¬ lacza silnik elektryczny 39. W chwili gdy powsta¬ nie niezrównowazenie tarczy szlifierskiej powstana 50 drgania obudowy la wrzeciona.Amplituda tych drgan moze byc odczytana w opisany wyzej sposób dzieki dzialaniu generatora drgan 8 i selektywnego wzmacniacza oraz pros¬ townika 9 za pomoca przyrzadu 14. Po osiagnie- 55 ciu minimalnej z góry nastawionej amplitudy drgan obudowy la wrzeciona, cewka elektromag¬ nesu 34 otrzymuje napiecie z wylacznika poziomu 13 i przyciaga dzwignie hamujaca 36, unierucha¬ miajac tarcze 27, wskutek czego wal wewnetrzny 60 2 porusza sie wzgledem wrzeciona 1.Obrót walu wewnetrznego 2 w stosunku do wrzeciona 1 ma miejsce dopóty, dopóki impuls indukowany w nadajniku impulsów 11 i impuls uksztaltowany z sinusoidalnego sygnalu w wyniku 65 oddzialywania niezrównowazenia tarczy w zespole 3558670 ksztaltujacym 10 nie spowoduja za pomoca bramki koincydencyjnej 12 przerwanie zasilania cewki elektromagnesu 34.W tym przypadku promieniowe wychylanie srod¬ ka ciezkosci ciezaru równowazacego 5 w kierunku niezrównowazenia tarczy ma miejsce tak dlugo, az ustana drgania obudowy la wrzeciona. W ten sposób dokonane zostaje ustawienie polozenia cie¬ zaru równowazacego 5.W czasie dzialania bramki koincydencyjnej 12, przy równoczesnym podaniu obydwu impulsów wlaczony zostaje silnik elektryczny 39 i wychyla za pomoca przekladni 38, 29, 30, 28 oraz ciegla przesuwnego 3 ciezar równowazacy 5 w kierunku promieniowym, zmniejszajac nierównomiernosc rozlozenia mas ukladu obrotowego. Wskutek tego zmniejszaja sie drgania obudowy la wrzeciona, co mozna odczytac na przyrzadzie 14. Gdy amplitu¬ da drgan osiagnie minimalny, uprzednio nasta¬ wiony poziom drgan wylacznik poziomu 13 za¬ trzyma promieniowe wychylanie ciezaru równo¬ wazacego 5 przez wylaczenie silnika 39. W ten spo¬ sób nastepuje pelne zrównowazenie zespolu wrze¬ ciona.Praca urzadzenia rozpoczyna sie wtedy, gdy obu¬ dowa la wrzeciona rozpoczyna drgania z amplitu¬ da wieksza w porównaniu do nastawionej mini¬ malnej amplitudy drgan. Nastawienie ciezaru rów¬ nowazacego 5 w polozenie podstawowe, okreslenie katowego polozenia niezrównowazenia i obrót cie¬ zaru równowazacego w odpowiadajace mu polo¬ zenie katowe, a nastepnie promieniowe wychyle¬ nie tego ciezaru równowazacego, czyli calkowite zrównowazenie nastepuje w opisanym przypadku calkowicie automatycznie.Korzystne jest gdy zrównowazenie tarczy szli¬ fierskiej nastepuje w czasie jej ruchu jalowego (powrotnego). Z tego wzgledu urzadzenie wedlug wynalazku moze byc korzystnie wyposazone w umieszczony w krancowym tylnym polozeniu san szlifierki wylacznik przerywajacy obwód pradowy sygnalu sterujacego przekazywanego przez wylacz¬ nik poziomu 13. W ten sposób proces zrównowaza- nia nie rozpoczyna sie gdy sanie szlifierki znaj¬ duja sie w ich polozeniu roboczym, a moze roz¬ poczac sie tylko wtedy, gdy znajda sie one w po¬ lozeniu tylnym powodujac wlaczenie wylacznika poziomu 13, a tym samym rozpocznie sie porów¬ nanie drgan obudowy la wrzeciona z nastawio¬ nym poziomem drgan.Podstawowe zalety wynalazku sa nizej podane.Eliminuje on w pelni wszystkie problemy zwia¬ zane z nierównowazeniem wirujacych czesci ma¬ szyn i umozliwia ciagle przeprowadzanie ich zrów- nowazania w czasie ruchu, charakteryzuje sie wy¬ jatkowo prosta konstrukcja, jest tanie i pracuje w sposób pewny nawet po dluzszym okresie uzywa¬ nia.Wynalazek nie jest oczywiscie w niczym ograni¬ czony podana przykladowo jego forma rozwiaza¬ nia i jej czesciami skladowymi. Zakres ochrony wynalazku nie zmieni sie, gdy czesci te beda zasta- 10 15 20 25 30 35 3. 40 45 50 55 60 65 10 pione przez inne podobnie pracujace, jak -i podob¬ nym dzialaniu. PL