Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.XI.1969 58543 KI. 21 c, 57/15 MKP H 02 p [illUOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Bogumil Rejniak, Jan Jagiello Wlasciciel patentu: Lódzkie Zaklady Aparatury Elektrycznej, Lódz (Polska) Sposób zamykania rozruchowych obwodów elektrycznych z rezystancja oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób zamykania •obwodów elektrycznych z rezystancja oraz urza¬ dzenie do stosowania tego sposobu. W znanych urzadzeniach rozruchowych z rezystancja, zamy¬ kanie poszczególnych obwodów elektrycznych od¬ bywa sie poprzez kolejne dociskanie pojedynczych ramion stykowych rozmieszczonych i umocowa¬ nych na obwodzie plyty izolacyjnej do nierucho¬ mo osadzonych na obwodzie tejze plyty izolacyj¬ nej przewodzacych wycinków w ksztalcie luków okregu kola.Na wolnych koncach tych ramion, utworzonych przez plaskie sprezyny, umocowane sa segmenty przewodzace stanowiace styki ruchome, do któ¬ rych sa przylaczone rozruchowe elementy rezy- stancyjne.Styki te sa dociskane do przewodzacych wycin¬ ków, kolem dociskowym wykonanym z materialu izolacyjnego, które toczy sie po nich skutkiem na¬ pedzania przez silnik pilotujacy.W warunkach eksploatacyjnych czesto dochodzi do sczepiania sie styków ruchomych z przewodza¬ cym wycinkiem przy laczeniu pradów rozrucho¬ wych, w wyniku czego zostaje w pewnych przy¬ padkach zwarty w sposób trwaly jeden ze stopni rozruchowych, co powoduje powstanie duzego chwilowego skoku pradu rozruchowego, a to czyni rozruch nieplynnym a moze nawet doprowadzic do zniszczenia silnika.Przy tym sposobie zamykania poszczególnych stopni rozruchowych nie ma mozliwosci uniknie¬ to 15 20 25 30 cia zjawiska sczepiania, chyba, ze kosztem po¬ waznego zwiekszenia gabarytu urzadzenia dobierze sie odpowiednio silne sprezyny plaskie, które by¬ lyby w stanie zerwac spoine sczepieniowa.Jednakze, nawet po zerwaniu spoiny zostaja na stykach i wycinkach nierównosci wskutek erozji lukowej i mechanicznej materialu stykowego, co w nastepnym cyklu manewrowym tym bardziej ulatwia powstawanie sczepien i zjawisko to na¬ biera charakteru kumulatywnego.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych niedogodnosci przez wyeliminowanie zjawiska sczepiania.Cel ten zostal osiagniety przez wykorzystanie odmiennego sposobu zamykania rozruchowych ob¬ wodów elektrycznych z rezystancja, uzyskanego przy uzyciu urzadzenia zbudowanego i wy¬ korzystujacego ten sposób dzialania wedlug wy¬ nalazku.W wyniku tego zapobiega sie zjawisku sczepia¬ nia styków i erozji materialu stykowego, przez co rozruch jest zawsze plynny i pewny, a praca urza¬ dzenia sterowanego w pelni bezpieczna.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie rozrusznika tramwaju szybkobieznego, przedstawionego na rysunku, gdzie fig. 1 przed¬ stawia w widoku z góry uklad stykowy rozrusz¬ nika, natomiast fig. 2 przedstawia w przekroju jedna pare segmentów stykowych przewodzacych oraz kolo zwierne. 5854358543 Na glównym walku 8 rozrusznika osadzony jest sztywno krzyzulec 7, którego ramiona 9 wyko¬ rzystane sa do zamocowania zwiernych kól 3 za posrednictwem wahaczy 5.Jedne konce wahaczy 5 osadzone sa obrotowo w jednym z ramion 9 krzyzulca 7, drugie zas kon¬ ce wahaczy 5 osadzone sa luzno w ramionach 10 krzyzulca 7, przy czym na te konce wahaczy wy¬ wierana jest sila P zakumulowana w sprezystym elemencie 6. Na wyhaczach 5 zamocowane sa ulo- zyskowane zwierne kola 3 wykonane z materialu izolacyjnego, posiadajace na swym obwodzie przytwierdzony sztywno, uprofilowany przewodza¬ cy pierscien 4. Na wewnetrznym obwodzie izola¬ cyjnej plyty 1 umieszczone sa pary przewodzacych koncówek 2, do których przylaczone sa elementy rezystancyjne R rozrusznika.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób opisany ponizej. W momencie uruchomienia na¬ pedu rozrusznika za posrednictwem glównego wal¬ ka 8 zostaje wprawiony w ruch obrotowy krzy¬ zulec 7, na przyklad w kierunku zgodnym z ru¬ chem wskazówek zegara. W nastepstwie tego zwierne kolo 3, dociskane sprezystym elementem 6 do kolejno po sobie nastepujacych przewodza¬ cych koncówek 2, zaczyna wykonywac wymuszony ruch obrotowy unoszenia o kierunku przeciwnym do ruchu krzyzulca 7.Poprzez toczenie sie zwiernego kola 3 wchodzi ono kazdorazowo w stycznosc jednoczesnie z oby¬ dwiema przewodzacymi koncówkami 2, stanowia¬ cymi segmenty rozmieszczone na obwodzie izola¬ cyjnej plyty 1, przez co uzyskuje sie kolejne za- 10 15 20 25 30 mykanie rozruchowych obwodów elektrycznych z rezystancja R.Ten sposób zamykania obwodów elektrycznych uniemozliwia sczepianie sie przewodzacego piers¬ cienia 4 z przewodzacymi koncówkami 2, poniewaz moment obrotowy krzyzulca 7 w punktach stycz¬ nosci jest tak duzy, ze praktycznie kazda ewentu¬ alna spoina sczepieniowa zostaje przerwana a po¬ wstala nierównosc na stykach zostaje wygladzona przy nastepnym przetoczeniu sie po niej przewo¬ dzacego pierscienia 4. PL