Pierwszenstwo: Opublikowano: 2.IX.1966 (P 116 318) 31.X.1969 r. 58490 KI. 42 k, 50 MKP G 01 n 33/3^ UKD Twórca wynalazku: Boleslaw Kucner Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Przemyslu Bawelnianego, Lódz (Polska) Czujnik grubosci nitki przyrzadu do kontroli ilosci zgrubien przedzy Przedmiotem wynalazku jest odmiana czujnika grubosci nitki przyrzadu do kontroli ilosci zgru¬ bien przedzy wedlug patentu nr 57138.Czujnik grubosci wedlug patentu nr 57138 za¬ wiera nieruchomy waleczek pomiarowy i kowa¬ delko. Na powierzchni waleczka pomiarowego jest wyciety kalibrowany rowek mierniczy o zmien¬ nej glebokosci wzdluz obwodu waleczka, w któ¬ rym prowadzona jest badana nitka. Pod rowkiem mierniczym jest umieszczone kowadelko, dociska¬ ne do waleczka. Wystepujace na nitce zgrubienie naciska na kowadelko i odsuwajac je od waleczka pomiarowego powoduje zwarcie styku elektrycz¬ nego. W wiekszosci przypadków badane zgrubie¬ nia nitki narastaja stopniowo i odpowiednio do tego stopniowo wzrasta cisnienie zgrubienia ma ko¬ wadelko. Jednak niektóre zgrubienia maja stro¬ me zbocze, które przy duzej szybkosci biegu nitki uderza nagle o kowadelko. W takich przypadkach kowadelko czujnika wedlug patentu nr '57138, na skutek posiadania stosunkowo duzej masy i kon¬ strukcji styku elektrycznego wymagajacej duzej sily nacisku, zbyt powoli odsuwa sie od waleczka pomiarowego, w wyniku czego nastepuje chwilo¬ we zakleszczenie zgrubienia w szczelinie mierni¬ czej i niejednokrotnie zryw nitki w tym miejscu.Stwierdzono, ze powyzszemu zakleszczeniu nitki i jej przeprezaniu zapobiega czujnik wedlug wy¬ nalazku, posiadajacy obrotowy waleczek pomia- 15 20 30 rowy oraz podwójna szczeline miernicza, w któ¬ rej kowadelko moze wykonywac ruch wahadlowy.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na zalaczonym rysunku, który przedstawia czujnik w widoku z boku.Czujnik grubosci ma waleczek pomiarowy 1, na którego zewnetrznej powierzchni jest wyciety trójkatny rowek 2 o zmiennej glebokosci wzdluz obwodu waleczka 1. Waleczek 1 moze swobodnie obracac sie wokól swojej osi. Obrót waleczka 1 jest hamowany sprezyna 3. Dla ustalenia dozwo¬ lonego kata obrotu waleczka sluzy kolek 4 i zde¬ rzak 5, które sa dociskane do siebie za pomoca sprezyny 3.Naprzeciw waleczka 1 jest umieszczona dwura- mienna dzwignia czujnikowa. Ramie 6 tej dzwig¬ ni, jest zakonczone kowadelkiem 7 w postaci rolki.Pomiedzy waleczkiem 1 a kowadelkiem 7 jest pozostawiona szczelina miernicza 8. Na tym sa¬ mym ramieniu 6 jest umieszczony styk 9, a pod nim nastawny styk 10. Pomiedzy stykami 9 i 10 jest druga szczelina miernicza 11, wielkosc której moze byc regulowana stykami nastawnymi 10 i 13.Rowek mierniczy 2 praz obie szczeliny 8 i 11 ra¬ zem wziete, sluza do pomiaru wielkosci zgru¬ bienia badanej nitki.Na ramieniu 14 dzwigni dwuramiennej jest u- mieszczony styk 12 i naprzeciw niego nastawny styk 13. Do ustawienia tego ramienia w poloze- 584903 niu, w którym styki 12 i 13 sa zwarte, sluzy spre¬ zyna 15. Napiecie sprezyny 15 jest regulowane sruba nastawcza 16.Os obrotu 17 dzwigni dwuramiennej moze byc przesuwana w dowolnym kierunku wzdluz dzwig¬ ni.Styk 10 i os 17 sa wlaczone w obwód elektrycz¬ ny wzmacniacza przyrzadu wedlug patentu nr 57138.Dla przeprowadzenia kontroli ilosci zgrubien przedzy, czujnik grubosci wedlug wynalazku na¬ stawia sie nastepujaco. Waleczek pomiarowy 1 pokreca sie, a nastepnie ustala jego polozenie za pomoca kolka 4 i zderzaka 5 w takiej pozycji aby nad kowadelkiem 7 ustawil sie odcinek rowka mierniczego 2 o przekroju równym przekrojowi aktualnie badanej nitki. Nastepnie za pomoca styków nastawczych 10 i 13 oraz osi 17 nastawia sie wielkosc szczelin mierniczych 8 i 11, przy czym wielkosc tych szczelin oblicza sie wedlug wzoru: a+b=D—d gdzie: a oznacza wielkosc szczeliny 8, b oznacza wielkosc szczeliny 11, D oznacza dozwolona maksymalna srednice zgrubienia, d oznacza nominalna srednice aktualnie ba¬ danej nitki.Dzialanie czujnika grubosci nitki wedlug wyna¬ lazku jest nastepujace. Badana nitka 18 jest pro¬ wadzona w rowku mierniczym 2. Po nadejsciu do szczeliny 8 zgrubienia wiekszego niz dozwolone wystapi ono z rowka 2, wypelni szczeline 8, a nastepnie naciskajac na kowadelko 7 zamknie szczeline 11 i zewrze styki 8 i 9. Po zamknieciu obwodu elektrycznego przez wymienione styki, zostanie wyslany impuls do wzmacniacza przyrza¬ du wedlug patentu nr 57138.W przypadku gdy w szczelinie 8 pojawi sie nad¬ miernie duze zgrubienie nitki 18, to po zamknie¬ ciu szczeliny 11 i zwarciu styków 8 i 9 wystapi wzmozony nacisk zgrubienia na rowek 2, a ponie- 4 waz badana nitka jest jednoczesnie ciagnieta w kierunku strzalki, wiec laczne dzialanie obu tych sil spowoduje obrót waleczka 1 w kierunku strzalki tak daleko, az w szczelinie 8 znajdzie sie odcinek rowka 2 o zwiekszonym przekroju w po¬ równaniu do nastawionego dla danej przedzy.Wówczas zmniejszy sie opór szczeliny mierniczej i zgrubienie przejdzie przez nia z latwoscia.Kazde zgrubienie o niedozwolonej wielkosci, 10 przy wejsciu. do szczeliny 8 w pierwszej fazie na¬ ciska na kowadelko 7 i latwo je odchyla w stro¬ ne szczeliny 11, ze wzgledu na jego stosunkowo nieduza mase i mala bezwladnosc. Dopiero w drugiej fazie, która. nastepuje juz po zamknieciu szczeliny 11 i zwarciu styków 9 i 10, zwieksza sie opór szczeliny dla przejscia przez nia zgrubie¬ nia nitki. W ten sposób, wystepujacy przy prze¬ chodzeniu zgrubienia przez szczeline miernicza wzrost naprezenia nitki jest stopniowy, bez na- 20 glych i silnych wahan powodujacych zerwania nitki.Jest to szczególnie korzystne w przypadku ba¬ dania z duza predkoscia przedzy majacej duze 25 i strome zgrubienia. PL