PL58414B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.X.1969 58414 KI. 21 MKP frOTT^-d^J) Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Urszula Ulikowska, inz. Jan Walter Wlasciciel patentu: Zaklady Wytwórcze Przyrzadów Pomiarowych „Era" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Uklad opornika dekadowego i Przedmiotem wynalazku jest uklad opornika dekadowego o nastawianej przewodnosci w spo¬ sób skokowy w ukladzie dziesietnym, przezna¬ czony zwlaszcza do ukladów pradu stalego i zmiennego, zarówno do regulacji pradu, jak rów¬ niez do ukladów pomiarowych na przyklad mg- stków lub kompensatorów.Znane sa uklady opornika o dekadowo nasta¬ wianej przewodnosci, które skladaja sie z dzie-,; sieciu elementów oporowych laczonych równoleg¬ le za pomoca przelacznika o dziesieciu szczot¬ kach. Przy przelaczaniu przelacznika'\ do polo¬ zenia odpowiadajacego nastepnej kolejnej war-v tosci przewodnosci to znaczy o jeden skok, zo¬ staje wlaczony równolegle jeszcze jeden opornik za pomoca kolejnej szczotki. Takie rozwiazanie wykazuje wiele wad poniewaz przelacznik ma stosunkowo duzy moment tarcia, spowodowany duza iloscia szczotek stykowych oraz wymaga dziesieciu elementów oporowych, co zwlaszcza w. przypadku oporników pomiarowych jest koszto¬ wne.Inne znane uklady opornika o dekadowo na¬ stawianej przewodnosci maja tylko cztery ele¬ menty oporowe i przelacznik o czterech szczot¬ kach realizujacych równolegle polaczenie odpo¬ wiedniej wartosci oporników, odpowiadajace po¬ szczególnym wartosciom przewodnosci. W mo¬ mencie przejscia przelacznika z jednego poloze¬ nia w drugie, szczotka zwiera dwa sasiednie styki i laczy chwilowo jeden z elementów opo¬ rowych do pozostalych wlaczonych elementów, powodujac powstanie skoków przewodnosci, co jest przyczyna powstania udarów pradu lub na- 5 piecia w czasie przelaczania. Wlasciwosc ta jest glówna wada takiego ukladu, szczególnie przy zastosowaniu go w czulych ukladach mostkowych lub w kompensatorach, gdyz powoduje przecia¬ zenia galwanometru. io Celeni wynalazku jest uzyskanie takiego ukla- ; du opornika, w którym skoki przewodnosci w ^czasie przelaczania sa zredukowane do minimum, -. przy jednoczesnym^ zmniejszeniu ilosci elemen¬ tów operowycli i szczotek stykowych, przez co. 15" uzyskuje sie uklad o niewielkiej ilosci elemen¬ tów, prostym przelaczniku tjraz niewielkich sko¬ kach przewodnosci." Cel ten zostal osiagniety za pomoca ukladu Wedlug wynalazku, który wyróznia sie tym, ze 20 uklad opornika o dekadowo nastawianej prze¬ wodnosci sklada sie z pieciu lub szesciu oporni¬ ków, z których jeden ma przewodnosc dwukrot¬ nie mniejsza od wszystkich'pozostalych oporni¬ ków, oraz polaczonego z tymi opornikami prze- 25 lacznika majacego piec szczotek stykowych, sliz¬ gajacych sie po jego stykach, a szczotki styko¬ we rozstawione sa wzgledem siebie pod katem równym podwójnej wartosci skoku przelacznika.Wynalazek przedstawiony na rysunku oznacza so uklad polaczen oporników z przelacznikiem. Na 5841458414 rysunku szesc oporników 11 do 16 polaczonych jest z jedenastoma stykami przelacznika 0 do 10. Jeden z oporników 11 ma dowolna przewod¬ nosc najczesciej równa jednostce przewodnosci lub jej dziesietnej wielokrotnosci, oporniki po¬ zostale 12 do 16 maja przewodnosc dwukrotnie wieksza od opornika 11. Szczotki przelacznika oznaczone liczbami 21 do 25 rozstawione sa -wzgledem siebie pod katem 2a równym podwój¬ nej wartosci skoku przelacznika.W przypadku opornika dekadowego o przewod¬ nosci równej dziewieciu jednostkom, liczba opor¬ ników wynosi piec, zas w przypadku opornika o przewodnosci równej dziesieciu jednostkom przewodnosci liczba oporników wynosi szesc.Liczba szczotek stykowych w obu przypadkach wynosi piec.W pozycji II przelacznika tylko jedna szczotka .21 laczy pierscien 17 przelacznika ze stykiem 1.W pozycji H przelacznika szczotka 21 laczy pier¬ scien 17 ze stykiem 2. Natomiast w pozycji III przelacznika, szczotka 21 laczy pierscien 17 ze stykiem 3 i szczotka 22 laczy pierscien 17 ze stykiem 1.W przytoczony powyzej sposób realizowane jest polaczenie równolegle poszczególnych oporników, przy czym przy obrocie przelacznika w kierunku zgodnym z kierunkiem ruchu wskazówek zegara ivzrasta wartosc przewodnosci. Przy przejsciu z jednej pozycji przelacznika do nastepnej, skoki przewodnosci sa równe jednostce przewodnosci .a wiec sa minimalne i nie wywoluja udarów 10 15 25 30 pradowych czy napieciowych w ukladzie. Ponad¬ to ilosc elementów oporowych jak i ilosc szczo¬ tek stykowych jest mala, co daje duze korzysci ekonomiczne, szczególnie w przypadku doklad¬ nych oporników pomiarowych, stosowanych w ukladach elektrycznych pomiarowych takich jak na przyklad mostki, kompensatory czy kompara¬ tory.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest to, ze opornosc przejscia na stykach przelacznika nie powoduje tak duzych zmian opornosci, jak w przypadku znanych oporników dekadowych, co pozwala na uproszczenie konstrukcji przelaczni¬ ka — a wiec na zastapienie przelacznika do¬ tychczas stosowanego, technologicznie prostym rozwiazaniem. Zalety te, sa bardzo korzystne w przypadku zastosowania ukladu wedlug wyna¬ lazku jako elementu kompensatora lub mostka pomiarowego. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Uklad opornika dekadowego przeznaczony zwlaszcza do elektrycznych ukladów pomiaro¬ wych znamienny tym, ze zawiera piec lub szesc oporników (11 do 16), z których cztery ma prze¬ wodnosc dwukrotnie wieksza od przewodnosci pierwszego opornika (11) oraz polaczony z tymi opornikami przelacznik majacy piec szczotek stykowych (21 do 25), które rozstawione sa wzgledem siebie pod katem równym podwójnej wartosci skoku przelacznika. PZG w Pab., zam. 917-69, nakl. 290 egz. PL