Opublikowano: 30.X.1969 58308 KI. 37 e, 11/02 MKP TTto-s- C*£ Affa UKD 69.05765/.6 + + 694.3 + 624.023. 674 Twórca wynalazku: mgr inz. Witold Starzewski Wlasciciel patentu: Krakowskie Biuro Projektów Budownictwa Przemy¬ slowego, Kraków (Polska) Urzadzenie samopódnosne do budowy kominów zelbetowych i podobnych budowli Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie samo¬ pódnosne do budowy kominów zelbetowych i po¬ dobnych budowli, takich jak wieze, maszty zelbe¬ towe, silosy i inne, wykonywanych technika form przestawnych.Znana jest glowica zmechanizowana urzadzenia do budowy kominów zelbetowych przy uzyciu form przestawnych, która sklada sie z pomostu robocze¬ go, sztywnie polaczonego, z usytuowana nad nim kratowa rama lozyskowa. Nad ta rama znajduje sie ruchomy pomost napedowy, podparty na sru¬ bach podnosnikowych, których dolne konce sa uchwycone w wezlach naroznikowych kratowej ra¬ my lozyskowej.Glowica jest zamocowana do slupów naroznych wiezy montazowej na poziomie pomostu napedo¬ wego, za pomoca kleszczy zaciskowych, oraz na poziomie pomostu roboczego za pomoca przestaw¬ nych wsporników, opieranych na tulejach wezlów konstrukcji kratowej wiezy. Glowica jest wyposa¬ zona w rolki, umieszczone na ramie pomostu ro¬ boczego i pomostu napedowego, wspólpracujace z przestawnymi prowadnicami, przymocowanymi do konstrukcji wiezy montazowej.Wada opisanej glowicy jest nierównomierne ob¬ ciazenie srub podnosnikowych, zmniejszajace bez¬ pieczenstwo konstrukcji oraz koniecznosc przy kaz¬ dorazowym skoku roboczym wznoszenia wiezy montazowej na poziom znacznie wyzszy od pozio¬ mu budowanego obiektu. Ponadto uciazliwe jest przemieszczanie i mocowanie prowadnic na wiezy montazowej w miare postepu prac budowlanych.Znane jest równiez urzadzenie, wyposazone w wsporniki oporowe, srodkowe, zawierajace zaczepy, z których kazdy jest dzwignia jednoramienna w ksztalcie rygla, odchylana w polozenie robocze za pomoca naciagowej sprezyny. Calosc zaczepu wraz z obudowa jest osadzona przesuwnie na prowad¬ niczych trzpieniach za pomoca srubowych sprezyn, sluzacych do czesciowego wyrównania obciazen poszczególnych zaczepów glowicy. Wada tego urza¬ dzenia jest brak mozliwosci regulacji wysokosci osadzania poszczególnych zaczepów oraz równo¬ miernego ich obciazenia. Ponadto wysuniecie za¬ czepu z polozenia roboczego wymaga znacznego podniesienia glowicy.Znane z opisu patentowego polskiego Nr 54766 urzadzenie do hydraulicznego podnoszenia i opusz¬ czania deskowan slizgowych wzdluz prowadnic, przy wykonywaniu budowli betonowych, sklada sie z pionowej prowadnicy i chwytakowych glowic, wyposazonych w poziome laczniki których konce sa przegubowo polaczone z mocujacymi glowicami dwóch wciagników hydraulicznych, usytuowanych 25 równolegle do prowadnicy, po obu jej stronach.Górne glowice mocujace sa polaczone z tlokami hydraulicznych wciagników, a dolne glowice z cylindrami wciagników. Urzadzenie ma mechanizm kontrolujacy wysokosc osiagniecia przez górna glo- 30 wice chwytakowa zadanego jej polozenia w ruchu 15 20 583683 ku górze, oraz mechanizm awaryjny, uniemozli¬ wiajacy opadniecie glowicy.Ponadto urzadzenie jest wyposazone w pompe i przewody hydrauliczne, tworzace uklad zasilania wciagników hydraulicznych. Wada tego urzadzenia jest skomplikowana budowa wciagników, a ponad¬ to koniecznosc stosowania do ich napedu niewy¬ godnego osprzetu jakim jest pompa i przewody hydrauliczne.Urzadzenie to nadaje sie do podnoszenia desko¬ wan slizgowych malymi, kilkucentymetrowymi skokami, natomiast nie nadaje sie do wznoszenia budowli za pomoca form przestawnych, przy któ¬ rych skok roboczy wynosi do 2,5 metra.Celem wynalazku jest uproszczenie konstrukcji urzadzenia samopodnosnego do budowy kominów zelbetowych i podobnych budowli wznoszonych technika form przestawnych oraz przyspieszenie wykonywania prac budowlanych, a ponadto zwiek¬ szenie bezpieczenstwa pracy.Cel ten zostal osiagniety za pomoca urzadzenia samopodnosnego do budowy kominów zelbetowych i podobnych budowli, wedlug wynalazku, wzno¬ szonych przy uzyciu form przestawnych, które skla¬ da sie z kilku, korzystnie czterech slupów, usytuo¬ wanych pionowo przy narozach znanej ramy mon¬ tazowej i sztywnie polaczonych z rama górna i dol¬ na, przy czym na dolnej ramie jest wsparty po¬ most roboczy. Kazdy ze slupów jest wyposazony we wsporcze, dwuramienne zaczepy, z których je¬ den jest nieprzesuwny i osadzony jednym koncem wewnatrz slupa, a drugi jest przesuwny, obrotowo osadzony na wózku, umieszczonym wewnatrz slu¬ pa i polaczony z napedzajacym cieglem, sprzezo¬ nym z zespolem napedowym, przy czym slup jest prowadnica dla wózka.Urzadzenie samopodnosne do budowy kominów zelbetowych i podobnych budowli wedlug wyna¬ lazku jest uwidocznione w przykladach wykona¬ nia na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urza¬ dzenie, osadzone na wiezy montazowej w widoku "Z boku, fig. 2 — dwuramienny, nieprzesuwny, wsporczy zaczep z regulacja jego roboczego polo¬ zenie* za pomoca sruby, w widoku z boku, fig. 3 — odmiane dwuramiennego nieprzesuwnego, wsporczego zaczepu z przeciwwaga, w widoku z boku, fig. 4 — jednoramienny, nieprzesuwny, wsporczy zaczep z zapadka do ustalania jego ro¬ boczego polozenia, w widoku z boku, fig. 5 — prze¬ suwny wsporczy zaczep z wózkiem, polaczonym ze sruba podnoszaca, w widoku z boku oraz fig. 6 — zespól sruby podnoszacej w przekroju podluz¬ nym.Urzadzenie samopodnosne do budowy kominów zelbetowych i podobnych budowli wedlug wyna¬ lazku sklada sie z kilku, korzystnie czterech pro¬ wadzacych slupów 1, usytuowanych pionowo przy narozach znanej montazowej wiezy 2, wyposazonej w podporowe elementy 3 (fig. 1—6). Slupy 1, wy¬ konane na przyklad w postaci dwu ceowników, zwróconych do siebie pólkami i jednostronnie sciagnietych mocujacymi jarzmami, sa sztywnie polaczone z górna rama 4 i dolna rama 5, na której jest wsparty roboczy pomost 6. 4 Kazdy ze slupów 1 jest wyposazony w napedza¬ jace cieglo 7 i dwa wychylne w kierunku wiezy 2 wsporcze dwuramienne zaczepy 8 i 9. Zaczep 8 jest nieprzesuwny i osadzony jednym koncem 5 wewnatrz slupa 1, a zaczep 9 jest przesuwny i osadzony na wózku 10, umieszczonym wewnatrz slupa 1. Wózek 10 jest polaczony z cieglem 7 za¬ mocowanym wewnatrz slupa 1, przy czym koniec ciegla 7 jest sprzezony z napedowym zespolem 11. 10 Cieglo 7 moze stanowic sruba, zebatka lub lan¬ cuch.Nieprzesuwny wsporczy zaczep 8 jest zawieszo¬ ny obrotowo na sworzniu 12, osadzonym w uchyl¬ nej skrzynkowej obudowie 13 ze zderzakiem 14, 15 ograniczajacym kat wychylenia zaczepu 8 (fig. 2).Obudowa 13 jest podparta obrotowo w dolnej swej czesci na sworzniu 15, osadzonym w sciankach slu¬ pa 1. W normalnym polozeniu obudowy 13 stopa zaczepu 8 znajduje sie na poziomie sworznia 15. 20 Górna czesc obudowy 13 jest oparta na regula¬ cyjnej srubie 16, osadzonej w sciance slupa 1.Sruba 16 sluzy do ustalania kata wychylenia obu¬ dowy 13 wzgledem pionowej osi slupa 1 oraz do regulacji wysokosci roboczego polozenia stopy za- 25 czepu 8 wzgledem podporowego elementu 3 mon¬ tazowej wiezy 2.Odmiana nieprzesuwnego, wsporczego zaczepu 8 jest dwuramienna dzwignia, obrotowo zawieszona na sworzniu 12, która jest wyposazona w przeciw- 30 wage 17, sluzaca do wychylania dzwigni w poloze¬ nie robocze (fig. 3). Górne ramie dzwigni opiera sie o zderzak 14, zamocowany do scianki slupa 1.Dzwignia moze byc zawieszana w slupie 1, rów¬ niez poprzez skrzynkowa'obudowe 13. 35 Inna odmiane nieprzesuwnego, wsporczego za¬ czepu 8 stanowi jednoramienna dzwignia, obroto¬ wo zawieszona na sworzniu 12, której koniec ma ksztaltowe wyciecie, tworzace stope zaczepu 8 i plaszczyzne kontaktowa ze zderzakiem 18, zamoco- 40 wanym do scianki slupa 1 (fig. 4). Dzwignia jest ponadto wyposazona w zapadke 19, ustalajaca po¬ lozenie robocze dzwigni.Podobnie jak odmiana nieprzesuwnego. zaczepu 8 z przeciwwaga 17, dzwignia jednoramienna moze byc zawieszona w slupie 1 równiez poprzez skrzyn¬ kowa obudowe 13.Przesuwny wsporczy zaczep 9 jest zawieszony obrotowo na sworzniu 20, zamocowanym w wózku 10, umieszczonym wewnatrz slupa 1 (fig. 5). Wó¬ zek 10 sklada sie z dwóch par kól 21, osadzonych w korpusie 22, polaczonym z cieglem 7 w postaci sruby za pomoca pociagowej nakretki 23. Przez osadzenie zaczepu 9 w wózku 10 unika sie prze- 55 noszenia obciazen gnacych, wynikajacych z prze¬ suniecia punktu podparcia stopy zaczepu 8 wzgle¬ dem osi ciegla 7. Obciazenia te sa przenoszone przez korpus 22 i kola 21 na slupy 1. Nakretka 23 jest osadzona w sferycznym lpzysjm 24, najkorzy^ M stniej barylkowym i jest zabezpieczona przed obro¬ tem wokól osi ciegla 7 za pomoca przegubu 25 (fig. 6). Uzyskana przez to samonastawnosc nakret¬ ki 23 zapewnia równomiernosc obciazenia jej zwo¬ jów, co pozwala na wysokie naciski jednostkowe. 65 Cieglo 7 w swej dolnej czesci jest osadzone obro-58368 6 towo w sferycznym lozysku 26, najkorzystniej ba¬ rylkowym. Koniec ciegla 7 jest sprzezony z nape¬ dowym zespolem 11 za pomoca sprzegla 27 po¬ datnego, zebatego lub odsuwnego. Zamiast sprze¬ gla mozna stosowac lancuchowe kolo 28 o piascie dzwonowej, obejmujacej lozysko 26 w plaszczyznie przechodzacej przez jego srodek. Sferyczne lozys¬ ka 24 i 26 zapewniaja osiowe ustawienie ciegla 7 w przypadku ewentualnego nieprawidlowego po¬ lozenia wózka 10, powstalego w wyniku bledów wykonawczych lub montazowych. Zastosowanie wózka 10 oraz sferycznych lozysk 24 i 26, a po¬ nadto przenoszenie napedu ciegla 7 poprzez sprze¬ glo 27 lub lancuchowe kolo 28 o dzwonowej pias¬ cie, eliminuje wszystkie uboczne, niedajace sie okreslic obciazenia i umozliwia dokladne oblicze¬ nia wytrzymalosciowe ciegla 7.Przesuwny zaczep 9 moze byc wykonany jako dwuramienna dzwignia z przeciwwaga lub jako dzwignia jednoramienna z zapadka, ustalajaca po¬ lozenie robocze dzwigni. Przesuwny zaczep 9 moze byc równiez osadzony w saniach, prowadzonych wewnatrz slupa 1. Wózek 10 lub sanie tocza sie lub przesuwaja po pólkach ceowników przy czym stopa zaczepu 9 wystaje z pomiedzy pólek ceow¬ ników w strone montazowej wiezy 2.Napedowy zespól 11 moze byc równiez wspólny dla wszystkich ciegiel 7 urzadzenia.Budowa kominów zelbetowych i podobnych bu¬ dowli przy uzyciu form przestawnych za pomoca urzadzenia samopodnosnego wedlug wynalazku od¬ bywa sie w ten sposób, ze po wykonaniu funda¬ mentu montuje sie w osi budowanego obiektu montazowa wieze 2, na której osadza sie na nie- przesuwnych zaczepach 8 urzadzenie samopodnosne wraz z formami przestawnymi. Osadzanie urzadze¬ nia na zaczepach 8 odbywa sie wraz z jego pozio¬ mowaniem za pomoca regulacyjnych srub 16.Nastepnie wykonuje sie prace budowlane, w cza¬ sie których mozna za pomoca ciegiel 7, napedza¬ nych zespolami 11 podniesc w góre zaczepy 9 na wysokosc polozenia nastepnego modulu wiezy 2 L osadzic je na podporowych elementach 3. W czasie regulacji polozenia urzadzenia na nieprzesuwnych zaczepach 8, dokonywanej za pomoca srub 16, sto¬ pa zaczepu 8 wykonuje ruch po luku wzgledem sworznia 15, osadzonego na wysokosci stopy za¬ czepu 8.Dzieki temu strzalka luku jest bardzo mala, co w efekcie prawie calkowicie eliminuje przesuwa¬ nie sie pod obciazeniem stopy zaczepu 8 po pod¬ pierajacym elemencie 3, a tym samym eliminuje obciazenia poziome, wynikajace z sil tarcia. Po ukonczeniu prac na danym poziomie, stezeniu be¬ tonu i rozluznieniu form, przemieszcza sie urzadze¬ nie do nastepnego poziomu roboczego.Przemieszczenie urzadzenia odbywa sie w wy¬ niku wkrecania sie ciegla 7 do nieruchomej w tym czasie nakretki 23, osadzonej w wózku 10. Po osiagnieciu przez nieprzesuwne zaczepy 9 zada¬ nego poziomu, osadza sie je na podporowych ele¬ mentach 3, po czym nastepuje kolejny cykl prac budowlanych.Opuszczanie urzadzenia po zakonczeniu wznosze- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 nia obiektu nastepuje w sposób analogiczny, jak podnoszenie, lecz w odwrotnym kierunku.Urzadzenie samopodnosne do budowy kominów zelbetowych i podobnych budowli, wedlug wyna¬ lazku z zastosowaniem form przestawnych odzna¬ cza sie nieskomplikowana budowa, dzieki wyko¬ rzystaniu slupów jako prowadnice i wyeliminowa¬ niu prac, zwiazanych z montazem prowadnic.W przeciwienstwie do dotychczasowych rozwia¬ zan urzadzenie wymaga dla kazdorazowego skoku roboczego, wznoszenia wiezy montazowej na po¬ ziom nieznacznie tylko wyzszy, od aktualnego poziomu budowy, co zwieksza pewnosc konstruk¬ cji i bezpieczenstwo pracy. Równiez zastosowanie skrzynkowych obudów do regulacji polozenia za¬ czepów poprawia warunki bezpieczenstwa kon¬ strukcji.Ponadto regulowanie polozenia odbywa sie bez ubocznych obciazen konstrukcji wiezy montazowej i urzadzenia. Dodatkowa zaleta urzadzenia jest to, ze przez wyeliminowanie prac, zwiazanych z mon¬ tazem prowadnic oraz dzieki latwosci regulacji osadzania urzadzenia uzyskuje sie zmniejszenie pracochlonnosci w stosunku do dotychczasowych rozwiazan. PL