Wynalazek dotyczy nowego pokrycia, do podlóg i sposobu jego sporzadzania. Nowe pokrycie jelst to linoleum, którego glfólwna lu|b podstawowa czescia skladowa jest fik.Powierzchnia pokrycia moze byc zaopa¬ trzona wzoratoi lufb tez moze byc barwy jedtaostajnej.Linoleum, które posiada jako podsta¬ wowa czesc skladowa filc, sporzadza sie w ten siposób, ze 'guohy filc wytwarza sie na maiszynie, posiadajacej tylko j^dein walec.Sporzadzenie filcu na maszynie z wielu walkami luib walkami nie bylo mozliwe, po¬ niewaz przy takiem sporzadzaniu poszcze¬ gólne warstwy oddzielaly sie od siebie, a to oddzMelanie wystepowalo mianowicie przy nasycaniu filcu w odnosnym zbiorniku.Sporzadzony na pojedynczym waleta lflc nigdy n5(e jeist tak gladki i siliiy ifafc fik sporzadzony na maszynie z kilku wal¬ cami.Przy znanych sposobach sporzadzanaia lindleum tego rodzaju, koniecznem jest za- wlsze — przed naniesieniem wrioru na po^ wierzchnie czarnego lub szaro-czarnego a- sfaltu, którym nasycony jest zuptólnie ma- terjal — albo tebar*w)e zobojetnic, ailbo na¬ kryc. Nakrywianie odbytwa sie 'ziwyMe w ten spoisólb, ze nanosi sie kilka wairtetwi far¬ by, która przykrywa powierzchnie zanim jaszcze ta powierzchnia zostanie ptofcryta wzorem* To kilkakrotne powleczenie farba jest koniieczinie, poniewaz asfaltowa po¬ wierzchnia nie jest dosc gjladka \ róiwlna, a-by miogla przyjac wzór lub jakas inna o- zdobe.Przy uzywaniu malszyny z jednym tyll- ko walcem ijetst sie zmuszonym uzyc mate- rjalu wtólkientaiczego, który posiada zupel¬ nie oznaczone Wlasciwosci. Wlókna musza byc stosunkowo luzne, a otrzymu|je slie z * \ ^alganów. Przy poslugiwaniu sie maszyna z kilfeii walcami moga tyc Uzyte wlókna najrozmaitszego rodzaju, same zas rozfrnai- te warstwy tasmy moga byc zlozone z wil* kien rozmaitego rodzaju.Pokrycie do podlólg wedlug ninietfisizego wynalazku moze byc sporzadzane na zna¬ nych maszynach papierniczych z wielu wal¬ cami bez znaczmieij szych ztmian w konstruk¬ cji maszyny.-Wkladainieimaterijalu do zbior¬ nika, w celu nasycenia nie jes't koniecznie.Utworzona tasma, bedaca podstawowa cze- scia pokrycia, a szczególnie wewnetrzne jej warstwy, zostaja nasycone smolowym bitu¬ micznym matetnjalem np. asfaltem, a Roz¬ maite warstwy moga otrzymac rozmaite stopnie nasycenia lub tez kazida taka war¬ stwa moze byc nasycona rozmaitym mate¬ rialem. Stosownie do niniejszego wynalaz¬ ku nie jjesl koniecznem nakrywac lub zo¬ bojetniac powierzchnie materjalu przed nadlruikowaniem wzoru. Ta koniecznosc od¬ pada, poniewaz jedna albo kilka zewnetrz¬ nych warstw tasmy zostaja pokryte powlo¬ ka wiskutek przepuszczania ich przez wy- gladnice. Powloka oietyllko powoduje nie- przepusaczalnosc zewnetrznych warstw, co jelst bardzo pozadane, albowiem ziwykle ze- wnjetane waristwy zawieraja nieco mniej asfaltu, ale równiez spirawia, ze ta po¬ wierzchnia jest tak nowina i gladka, ze la¬ two mozna na niejj nadrukowac wzór, albo¬ wiem maszyna do powlekania naklada po¬ wloke z oleju lnianego, smoly stearynowej1 oleju drzewnego lub podobnych materia¬ lów. Obrobionej w ten sposób powierzchni wizór trzyma siie zawisze dobrize, a powloka przesiaka przez wzór jako tez przez war¬ stwe powierzchniowa polilrycia do podlóg.Dalej, tego rodzaju obróbka posiada te zalete, ze zabarwienie, które powloka na¬ daje zewnetrznej warstwie sporzadizonieij zapomoca maszyny, posiada mniej lub wie¬ cej obojetny ton, lub moze sluzyc jako tlo dlla wzoru. To zabarwienie tworzace tlo dla wzoru moze byc uskuteczmtione w ten spo¬ sób, ze materjal wlókienniczy podczas wy¬ twarzania z niego zewnetrznych watfstw po¬ krycia poddany zostaje dzialaniu odpo¬ wiedinich barwtników w hoilendrze lub w ma¬ szynie do powlekania. Tak np. oleij lniany moze zawlierac stosowny rozlpulszczalny barwnik. Postepuje sie w temi sposób, ze najpierw sporzajdza sie niekleista emulslje, robiac papke z gliny ^mieszanej z woda, w celu otrzymania wysokostopniowego koloi¬ dalnego roztworu. Te ipapke z g|liny i wody ogrzewa sie db terniperatey nieco wyzszej od punktu topliwoslci uzytego asfaltu. U- rzajdzone specjalnie do emull's|ji mieszadlo miesza papke w celu zapewnienia zemiuilgo- wamia papjki z gllSny z asfaltem. Papke z g|lhry umieszcza sie na|jpiertw W| naczyniu, nastepttiie ogrzewa do odpowiedniej temlpe- ratury i zwolna dodaje sie asfaltu w oglrza- nym, plynnym stanie pirzy temperaturze nlieco wyzszej, miz punkt topliWosKri. Mie¬ szadlo itekuteczfoia gruntownie rozdrobnie¬ nie asfaltu i izrniieszanie z cala masa i jest tak uirzadzone, ze po Utworzeniu emulsjji o Oznaczonej ciagliwosci! moze byc wpuszcza¬ ny do przyirzadu mieszaijacego strutniten a- sfaltu i strumien masy zs gliny równocze¬ snie i stale, podczas gjdy gotowa juz emul¬ sja stale zostaje usuwana. Do tego ce¬ lu moga byc uzyte rozmaite rodzaje asfal¬ tu, jak równiez rozmaite smoly zwierzece¬ go lub roslinnego pochodzenia, oleje schna¬ ce, twardzone stosowna guma, maz dzieg¬ ciowa, smoly z mazi gazowej i podobnych materjalów. Osadowe asfalty i smoly ste¬ arynowe specjalnie sie nadaja do sporza¬ dzenia tej okladziny przygotowawczej, gdyz smola stearynowa jest wytworem, nadajacym sie dobrze do drukowania w — 2 —rozmaitych barwach. Punkt topliwosci tych smól waha sie pomiedzy 50^ C a 100° C, a emulgowanie przeprowadza sie przy sto- sownem regulowaniu stosunku ilosci wody do ilosci gliny i asfaltu tak, ze wytwór nie jest kleisty, jest gladki, moze byc latwo rozpuszczony woda i zawiera czasteczki asfaltu w bardzo delikatnie rozdzielonym stanie, dzieki czemu czasteczki gliny po¬ kryte sa jak gdyby powloka ochronna. Przy wyrabianiu emulsji poleca sie niekiedy do¬ mieszac do gliny mala ilosc siarczanu gli¬ nowego, przez co asfalt zachowuje lepiej koloidalna powloke ochronna.Ta emulsja moze byc sporzadzona albo w wyzej opisany sposób, albo tez inaczej.Glówna rzecza jest to, ze emulsja sama nie jest kleista, ze woda i glina tworza ze¬ wnetrzna, a asfalt wewmetrzna faze emul¬ sji. Wskutek niekleistosci, jaka pocho¬ dzi z emulgowania asfaltu glikia lub podobnym utaterjalenn, masa moze byc przepuszczana praez maszyne papier¬ nicza wraz z wlóknami, a przytem mo¬ ze wejsc w zerkniecie pod cisnieniem z siat¬ kami dructaneim, przyczetn maszyna sie nie zakleja, a ruch jej przytem nie ulega przerwaniu. Zwyczajny asfalt lub smola bez emulsji lub bez podobnego traktowa¬ nia jak *u opisano, nie moglaby byc prze¬ puszczam przez maszyne, aby nie bylo u- niemozliwioiie spilsirianie, albo aby maszy¬ na nie byla uszkodzona.Emulsja zostaje wiec ogrzana z mate- rjalem wlókienniczym albo w maszynie bi¬ jacej albo zostaje zmieszana z materjalem, bez przecierania materjalu przez sita.Wraz x asfaltem uzywa sie przede- wszystkiem srodka wiazacego lub laczace¬ go, który posiada wlasnosc laczenia cza¬ steczek asfaltu, stanowiacych powloke ochronna czasteczek gliny, z wlóknami i p)owoduje przyczepnosc tych czasteczek do wlókien. W ten sposób zostaje asfalt na¬ lozony na tasmy filcu, a powloka ta two¬ rzy wraz z filcem jedna calosc.Takim srodkiem wiazacym jest krze¬ mian sodowy, który moze byc wlaczony w emulsje, a mianowicie w stosunku okolo 1—2% krzemianu na calkowity ciezar asfaltu; po dostatecznem zmieszaniu krze. mianu i nieco wiekszem rozcienczeniu wo¬ da dodaje sie nieco siarczanu glinowego, przez co zwiazanie asfaltu staje sie do¬ kladniejsze. Mozna uzyc takze innych srodków wiazacych.To wlaczanie krzemianu i siarczanu mo¬ ze byc dokonane w maszynach bijacych, w których odbywa sie mieszanie asfaltu. Je¬ sli natomiast asfalt zostaje zlaczony z ma¬ terjalem wlókiennym na sicie, to traktom wanie emulsji krzemianem i asfaltem musi byc pózniej dokonywane bez przerwy w takich ilosciach, aby koncowe stosunki ilo¬ sciowe asfaltu do krzemianu i siarczanu istotnie byly te same, jak podano powyzej.Przytem tak ilosc jak tez wlasnosci srod¬ ka wiazacego Moga byc uzaleznione od wla¬ snosci materjalu wlókienniczego, a nie¬ zbedne polaczenie asfaltu ze srodkiem wia¬ zacym uwaza sie za przeprowadzone, gdy po zlamaniu powloki otrzymuje sie czysta powierzchnie zlomu, jaka okazuje mate- rjal wlókienniczy po jednakowem skrzep¬ nieciu z asfaltem.Powyzej opisana emulsja zostaje zmie¬ szana z papka wlókiennicza, która ma tworzyc wewnetrzne warstwy tasmy. Tak np. na maszynie o 5 krazkach lub walcach uzywa sie tego samego materjalu dla warstw wewnetrznych i dla spodniej war¬ stwy, a wprowadzenie asfaltu odbywa sie na sicie. W tym celu emulsje, w nalezylem zestawieniu i po dodaniu wody w celu zro¬ bienia jej nalezycie plynna dloprowadza sie do pompy, która usuwa wode ze strony zewnetrznej krazka, a woda ta powraca znowu do skrzyni mieszajacej i na sita i powoduje zmieszanie z gesta papka wló¬ kien. Asfalt moze byc w ten sposób nanie¬ siony na którakolwiek z warstw lub na wszystkie warstwy, a ilosci asfaltu ocfaio- — 3 —snie do wlókien moga byc regulowane w dowolny sposób.O ile ma byc jak przy wielu dawniejszych okladzinach zestawiona warstwa spodnia inaczej, jak warstwy posrednie, to np. dla warstwy spodniej uzywa sie surowca wló¬ kienniczego z dlugiemi wplnemi wlóknami, które nadaja calej tasmie pewna oznaczo¬ na ciagliwosc i twardosc. Te wlókna moga byc wlóknami z galganów a poczesci wlók¬ nami krzemianowemi lub aiarczanowemi, zmieszanemi z papka papierowa i drzewna.Wewnetrzne warstwy niekoniecznie musza posiadac taki rzadkoplynny materjal wló¬ kienniczy,, glównem zadaniem stawianem Ojdnosnile tych wewnetrznych i górnych warstw jest gladka powierzchnia i gladka struktura, azeby z potrzebna gruboscia zwiazana byla zdolnosc przyjmowania far¬ by. Wlókna zewnetrznej warstwy moga byc albo materjalem wzmacniajacym, albo wlóknami siarczanowemi lub glinowemi.W poszczególnych wypadkach moze byc wprowadzona do zewnetrznych warstw takze pewna ilosc wlókien ze skórzanych odpadków lub podobnych wlókien. Gdy zewnetrzna warstwa ma posiadac pewien oznaczony podklad do powlekania farba¬ mi, to do maszyny bijacej moze byc uzyty barwnik anilinowy lub inny barwnik w sto- sownem polaczeniu glinowem. Przy uzyciu wlókien skórzanych traktuje sie skóre prze- dewszystkiem soda zraca, a nastepnie stra¬ ca sie glinka. Dalej mozna wprowadzic materjal, który cala mieszanine robi odpor¬ niejsza dla wody lub oleju, przez co moze byc zmniejszona ta ilosc powloki-, która musi byc zuzyta w walcach wygladnicy.Poleca sie takze pociagnac tasmy kazeina, jeszcze przed naniesieniem powloki z o- leju.Przy wykonaniu sposobu na maszynie z 5 walcami, trzy wewnetrzne warstwy zwykle zawieraja asfalt, a zewnetrzne warstwy sa z materjalu wlókienniczego* Kazda warstwe sporzadza sie oddzielnie, laczy sie zas nastepnie wp specjalnych wal¬ cach, przyczem cale uwarstwowienie, ja¬ ko tez poszczególne warstwy przenoszone sa w znany sposób.Naniesienie asfaltu nie przeszkadza w zaden sposób tworzeniu sie tasmy wlókien¬ niczej. Po sporzadzeniu mokrego zestawu, wprowadza sie go do przyrzadu suszacego.Woda zostaje odparowana, a goraco wy¬ starcza, azeby przetopic asfalt w we¬ wnetrznych warstwach. Zewnetrzne war¬ stwy, które zawieraja mniej asfaltu, chro¬ nia przytern wewnetrzne warstwy od ze¬ tkniecia sie z okladzinami przenosnika, a po wykonczeniu warstwowienia moga wo- góle albo nie posiadac asfaltu, albo posia¬ dac go w niewielkiej ilosci.Po przeciagnieciu przez przyrzad su¬ szacy, tasma zostaje wprowadzona do tej wygladnicy, zapomoca której uskutecznia sie obróbka olejem. Uzyte do tego celu ole¬ je sa przy zwyczajnej temperaturze tak plynne, ze przy przeciaganiu tasmy pomie¬ dzy walcami wygladnicy olej zostaje roz¬ smakowany równomiernie na tasmy i wci¬ ska siie w tasme tak, ze cala tasma moze byc natychmiast nawijana, a poszczególne zwo¬ je nie beda sie zlepialy.Tak sporzadzony materjal, o struktu¬ rze powyzej opisanej, moze byc uzyty bez¬ posrednio jako pokrycie do podlóg, posia¬ da jednak wtedy zabarwienie w jednym tonie. Przy takiej strukturze warstwa ze¬ wnetrzna sporzadzona z materjalu wló¬ kienniczego, stawia wielki opór zuzywaniu sie. Wlókna tej warstwy moglyby byc wlóknami silnemi lub skóra. Gdy taka war¬ stwa obrabia sie w wygladnicach olejem lnianym lub stosowanym pokostem schna¬ cym, to otrzymuje ona dostatecznie gladka powierzchnie, która jest bardzo zwiezla i trwala, pozostaje nieprzemakalna, a wci¬ skaniu sie drobnych twardych czasteczek kurzu i kamyków stawia wielki opór.Gdy warstwa zewnetrzna ma byc po¬ kryta drukiem, to materjal zewnetrzny - 4 -rwarstwy farbuje sie jak wyzej opisano.Przeciaga sie ja pomiedzy walcami miaszy- ny drukarskiej i drukuje sie odpowiednirii wzorem.Jesli ma byc sporzadzone pokrycie do podlóg, któreby na swej powierzchni bylo podobne do bialych plyt Sohlhofera lub podobnych, to wtedy ta warstwa zewnetrz¬ na sklada sie w polowie z wlókien silnych, a w polowie z wlókien, jakich sie uzywa na papier gazetowy.W maszynie bijacej dodaje sie do tej papki ochry lub innej farby mineralnej.Maszyna moze byc tak nastawiona, ze warstwa bedzie posiadac 0,1 mm grubosci.Warstwy srodkowe moga byc wytwarzane z mieszaniny 50% wlókien na papier gaze¬ towy, 25% ciemnych, wlókien bawelnianych i 25% bialych wlókien bawelnianych. Mie¬ szanina asfaltowa wynosi 100 do 150% cie¬ zaru materjalu wlókienniczego. Tasmy w kazdej pojedynczej warstwie posiadaja wte¬ dy grubosci okolo 0,3 mm, lub okolo 1 mm dla warstw wewnetrznych, a 0,2 mm dla warstw zewnetrznych, które nie zawieraja asfaltu. Opadly olej drzewny moze byc zuzyty do powlekania zewnetrznych warstw w wygladnicy. Ten olej plynie swobodnie w zewnetrznych warstwach i nie pozostaje w nadmiarze na powierzchni tak, ze zwija¬ nie tasmy w wielkie bele lub zwoje moze byc natychmiast uskuteczniane. PL