Pierwszenstwo: 20.1.1965 Szwajcaria Opublikowano: 30.IX.1969 58087 KI. 12 p, 4/01 MKP C 07 d 94 UKD Wlasciciel patentu: CIBA Socictc Anonyme, Bazylea (Szwajcaria) Sposób wytwarzania pochodnych l-(5-nitrotiazolilo-2)-2-ketoczte- rowodoroimidazolu Znane sa 2-ketoczterowodoroimidazole, majace w polozeniu 1 reszte 5-nitrotiazolilowa-2, a zwlasz¬ cza 1- (5-nitrotiazolilo-2)-2-ketoczterowodoroimida- zol. Zwiazki te maja cenne wlasciwosci pasozyto- bójcze. Wytwarza sie je na przyklad przez nitro¬ wanie 2-ketoczterowodoroimidazoli, majacych w polozeniu 1 nie podstawiona w polozeniu 5 reszte tiazolilowa-2, przy czym stosuje sie metody nitro¬ wania znane w chemii zwiazków tiazolowych.Wydajnosc czystego produktu przy uzyciu tych metod nitrowania nie jest jednak dobra. Stwier- dzono, ze pochodne l-(5-nitrotiazolilo-2)-2-keto- czterowodoroimidazolu o wzorze 1, w którym Rj^ R4 oznaczaja atom wodoru lub nizsza grupe alki-.Iowa wytwarza sie, jezeli zwiazek o wzorze 2, w którym Ri—R4 maja wyzej podane znaczenie, trak¬ tuje sie kwasem siarkowym o stezeniu okolo 50%.• Nastepuje wówczas hydroliza grupy nitrowej w polozeniu 3 pierscienia czterowodoroimidazolowego.Reakcje prowadzi sie w temperaturze podwyzszo¬ nej, korzystnie w temperaturze 50—150°C, na przy^ klad pod chlodnica zwrotna, w temperaturze wrze¬ nia srodka hydrolizujacego. Jest przy tym faktem znamiennym, ze pierscien 2-ketoimidazolowy w tych warunkach reakcji nie ulega rozszczepieniu.Produkt koncowy wyodrebnia sie znanymi spo¬ sobami, na przyklad przez rozcienczenie mieszani¬ ny poreakcyjnej woda lub wylewanie jej na lód czy wode z lodem.Stosowane jako zwiazki wyjsciowe 3-nitro-2-ke- 20 25 30 2 toczterowodoroimidazole, majace w polozeniu 1 reszte 5-nitrotiazolilowa-2, otrzymuje sie znanymi sposobami.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie szczegól¬ nie do wytwarzania wspomnianego na wstepie 1- -(5-nitrotiazolilo-2) -2- ketoczterowodoroimidazolu, przy czym jako material wyjsciowy stosuje sie 3- -nitro-l-(5- nitrotiazolilo-2)-2-ketoczterowodoroimi- dazol. Wynalazek jest wyjasniony Blizej w poniz¬ szych przykladach.Przyklad I. Przygotowana w pokojowej tem¬ peraturze zawiesine 52 g 3-nitro-l-(5-nitrotiazolilo- -2)-2-ketoczterowodoroimidazolu w 500 ml miesza¬ niny 1 : 1 stezonego kwasu siarkowego i wody doprowadza sie przez powolne ogrzewanie pod chlodnica zwrotna do wrzenia. Po calkowitym roz¬ puszczeniu sie wyjsciowego materialu chlodzi sie- roztwór do temperatury pokojowej i rozciencza 1000 ml wody, pozostawiajac w spokoju na prze¬ ciag 1 godziny. Wytworzony l-(5-nitrotiazolilo-2)-» -2-ketoczterowodoroimidazol odsacza sie, przemy¬ wa woda do usuniecia kwasu i suszy w temperatu¬ rze 90°C pod zmniejszonym cisnieniem. Produkt topi sie w temperaturze 260—261°C.Przyklad II. Zawiesine 13,8 g 3-nitro-l-(4^ -metylo -5- nitrotiazolilo-2) -2- keto-czterowodoro- imidazolu w 150 ml 48% kwasu siarkowego ogrze¬ wa sie pod chlodnica zwrotna tak dlugo az zawie¬ sina ulegnie calkowitemu rozpuszczeniu. Nastep¬ nie calosc chlodzi sie do temperatury pokojowe} 5808758087 i dodaje 500 ml wody. Wytraca sie zólty osad, któr ry po 1 godzinie odsacza sie, przemywa woda i suszy pod zmniejszonym cisnieniem. Tak otrzyma¬ ny l-(4-metylo-5-nitrotiazolilo-2)-2-ketoczterowodo- roimidazol topi sie w temperaturze 241—243°C.W podobny sposób otrzymuje sie nastepujaco zwiazki: z 3-nitro-l-(5-nitrotiazolilo-2)-2-keto^5- -metylo-czterowodoroimidazolu 1-(5-nitrotiazolilo-2) -2-keto-5-metyloczterowodoroimidazol o tempera¬ turze topnienia 237—238°C, z 3-nitro-l-(5-nitro- tiazolilo-2) -2- keto -4,5- dwumetyloczterowodoro- imidazolu l-(5-nitrotiazolilo-2)-2-keto-4,5-dwumety- loczterowodoroimidazol o temperaturze topnienia 242—243°C, z 3-nitro-l-(5-nitrotiazolilo-2)-2-keto-4, 4-dwumetyloczterowodoroimidazolu l-(5-nitrotiazo- lilo-2)-2-keto-4,4-dwumetyloczterowodoroimidazol o temperaturze topnienia 221—224°C. 10 15 2. PL PL