Opublikowano: 6.IX.1969 58043 KI. 21 g, 10/02 MKP UKD H 01 g/fj Twórca wynalazku: mgr Piotr Bociek Wlasciciel patentu: Instytut Tele- i Radiotechniczny, Warszawa (Polska) Urzadzenie do regeneracji kondensatorów Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do re¬ generacji kondensatorów polegajacej na wypalaniu miejsc slabych w dielektryku kondensatora lub na usuwaniu malych lokalnych zwarc okladek.Stosowane do tego celu urzadzenia skladaja sie z baterii kondensatorów, która po uprzednim na¬ ladowaniu przylaczana jest do regenerowanego kondensatora. Energia pola elektrycznego zmaga¬ zynowana w tej baterii wypala zwarte na malej powierzchni metaliczne okladki kondensatora re¬ generowanego lub wypala te miejsca dielektryka, które z jakichkolwiek przyczyn maja mala opor¬ nosc lub mala wytrzymalosc na przebicia.W stosowanych do regeneracji urzadzeniach nie mozna okreslac stopnia regeneracji bez oddzielnie prowadzonych pomiarów opornosci kondensatorów za pomoca megomierzy. Sprawa ta ma istotne zna¬ czenie dla szybkosci regeneracji i oceny jej stop¬ nia, a pomiar megomierzem przy regeneracji kon¬ densatorów cienkowarstwowych napotyka czesto na trudnosci, gdyz napiecie megomierza z reguly jest wyzsze niz napiecie jakie moze wytrzymac cienkowarstwowy kondensator.Celem wynalazku jest zbudowanie urzadzenia do regeneracji róznego typu kondensatorów, które by pozwalalo dobierac najkorzystniejsze warunki re¬ generacji, oceniac postepy regeneracji bez potrze¬ by odlaczania kondensatora oraz dokonywac rege¬ neracji na drodze recznej i automatycznej.Cel ten wedlug wynalazku zostal osiagniety przez 2 zastosowanie w urzadzeniu baterii kondensatorów o regulowanym w szerokich granicach zakresie po¬ jemnosci, której poprzez przelacznik reczny lub napedzany silnikiem jest zasilany regenerowany 5 kondensator. Wskaznikiem jakosci procesu regene¬ racji i wielkosci opornosci kondensatora jest elek¬ tronowy wskaznik strojenia podlaczony do okla¬ dek regenerowanego kondensatora.Urzadzenie to umozliwia regeneracje wszystkich io typów kondensatorów lacznie z cienkowarstwowy¬ mi oraz na szybka ocene poprawy wlasnosci kon¬ densatora regenerowanego. Ponadto urzadzenie umozliwia okreslenie jakosci izolacji i wielkosci pojemnosci. 15 Urzadzenie do regeneracji zostanie objasnione blizej na podstawie rysunku.Urzadzenie sklada sie z baterii kondensatorów BK bedacej zródlem napiecia o róznych wartos¬ ciach pojemnosci poszczególnych kondensatorów, 20 zespolu przelaczników la wlaczajacych dowolny kondensator z baterii BK do zródla napiecia sta¬ lego, drugiego zespolu przelaczników Ib, przy czym przelaczniki zespolu la i Ib sa sprzezone me¬ chanicznie. Wlaczenie np. kondensatora o pojem- 25 nosci 1 jiF powoduje jednoczesnie zapalenie sie neonówki z napisem 1 \iiF. Neonówki N spelniaja role wskazników wielkosci pojemnosci.Bateria kondensatorów BK zasilana jest z za¬ cisków A i B zródla napiecia stalego. Zespól neo- 30 nówek N zasilany jest z zasilacza Z. Bateria kon- 58 0433 58 043 4 densatorów BK polaczona jest jednym przewodem poprzez wylacznik 5b i przelacznik biegunowosci 6a z jednym zaciskiem kondensatora regenerowa¬ nego Cr. Drugi przewód baterii polaczony jest przy regeneracji recznej poprzez zestyk 2c i przelacz¬ nik 3 z drugim zaciskiem kondensatora regenero¬ wanego. Przy regeneracji mechanicznej drugi prze¬ wód polaczony jest poprzez zestyk 2a i przelacz¬ nik 4 napedzany silnikiem 8, z drugim zaciskiem kondensatora regenerowanego.Przelacznik 6b sprzezony z przelacznikiem 6a wlacza neonówki Nx i N2 wskazujace aktualna po¬ laryzacje okladek z kondensatora Cr. Do oceny re¬ generacji i pomiaru opornosci kondensatora Cr sluzy lampa L jako elektronowy wskaznik stroje¬ nia, która jest przelaczana sprzezonym przelaczni¬ kiem 7. Wzorcowanie wskaznika odbywa sie za po¬ moca potencjometru Pr Dzialanie urzadzenia jest nastepujace. Do za¬ cisków CD wlacza sie regenerowany kondensator Cr, a do zacisków AB — zródlo napiecia stalego U.Zespolem przelaczników la laczy sie równolegle kondensatory z baterii BK w taki sposób, aby otrzymac dobrana doswiadczalnie pojemnosc wy¬ padkowa baterii najkorzystniejsza do regeneracji kondensatora. Pojemnosc wypadkowa baterii do¬ biera sie w zaleznosci od technologii wytwarza¬ nia kondensatora Cr i jego pojemnosci. Za pomoca zestyków 2a i 2b i 2c wybieramy mechaniczny lub reczny sposób regeneracji.Przy regeneracji mechanicznej zestyki 2a i 2b sa zwarte, zestyki 2c i 5a rozwarte a 5b jest zwarty.W takiej pozycji zestyków zostaje uruchomiony silnik 8, który porusza przelacznik 4 z prekoscia np. 2 obroty na minute. W pozycji a przelaczni¬ ka 4 nastepuje poprzez zestyk 2a ladowanie baterii kondensatorów, natomiast przy dalszym ruchu, w pozycji b, nastepuje przelaczenie baterii BK po¬ przez przelacznik 6a do kondensatora regeneruja¬ cego Cr.Miernikiem jakosci procesu regeneracji jest lam¬ pa L jako elektronowy wskaznik strojenia, która w pozycji W przelacznika 7 jest wzorcowana za pomoca potencjometru Pr Wzorcowanie jest tak przeprowadzane, aby przy danym napieciu regene¬ racji U listki wskaznika zetknely sie ze soba. Na¬ stepnie przelacznik 7 zostaje ustawiony w pozycji P i lampa L jest przylaczona do regenerujacej ba¬ terii kondensatorów BK. Jezeli bateria kondensa¬ torów sie rozladowywuje przez kondensator rege¬ nerujacy Cr to listki lampy L drgaja, co swiad¬ czy o regeneracji kondensatora. Jezeli kondensator Cr zostanie zregenerowany, to bateria sie nie roz¬ ladowuje i listki lampy L przestaja drgac. Po zre¬ generowaniu kondensatora zwieramy zestyk 5a i rozwieramy 5b, a przelacznik 7 ustawiamy w po¬ zycji 0. Wtedy lampa L pracuje w ukladzie mego- mierza lampowego i przy jej pomocy oceniamy opornosc izolacji kondensatora Cr.Jezeli okaze sie, ze opornosc kondensatora jest za mala cykl regeneracji jest powtarzany. Przy re¬ generacji recznej zestyk 2c jest rozwarty, a tylko przelacznik przestawiany jest recznie z pozycji a (ladowanie baterii BK) do pozycji b (regeneracja kondensatora). Pozostale czynnosci sa takie same jak przy regeneracji mechanicznej. Urzadzenie za¬ opatrzone jest ponadto w przelacznik 6a zmiany biegunowosci okladek kondensatora Cr oraz prze¬ lacznik Gb z neonówkami Nx i N2 sluzacy do sy¬ gnalizacji aktualnej polaryzacji kondensatora Cr. PL