Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IX.1969 I 58017 KI. 64 b, 10 MKP B 67 c m UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wladyslaw Socha, Waclaw Slusarski Wspólwlasciciele patentu: Alicja Maria Socha, Lublin (Polska), Wladyslawa Bozena Wierdak, Lublin (Polska), Waclaw Slusarski, Lublin (Polska) Napelniaczka mechaniczna do syfonów Przedmiotem wynalazku jest pólautomatyczne urzadzenie, sluzace do napelniania woda sodowa lub plynami podobnymi kilku typowych naczyn do napojów gazowanych zwanych syfonami. Dotych¬ czasowy stan techniki dotyczacy urzadzen do na¬ pelniania typowych naczyn a zwlaszcza syfonów woda sodowa lub podobnymi plynami ogranicza sie do napelniaczek jedno, dwu i kilku stanowi¬ skach obslugiwanych recznie i noznie. Najbardziej typowa tego rodzaju napelniaczka trzystanowisko¬ wa sklada sie z podstawy z zamocowana w niej kolumna zaopatrzona w lozysko oporowe i stano¬ wiaca równoczesnie os obrotu aparatu.Na kolumnie jest osadzony obrotowo korpus za¬ opatrzony w lozysko cierne promieniowe, a w gór¬ nej nagwintowanej czesci korpusu jest umocowana glowica z trzema kolankowymi cewkami doprowa¬ dzajacymi wode do syfonów. Ponad glowica znaj¬ duje sie zamocowany nieruchomo na kolumnie roz¬ dzielacz suwakowy dotarty szczelnie do glowicy.Rozdzielacz jest zaopatrzony w kanaly którymi jest kierowany doplyw wody i odplyw gazu lub powie¬ trza z napelnionych syfonów. Od rozdzielacza sa odprowadzone dwa przewody zakonczone zawora¬ mi — jeden dla wody sodowej, drugi samoczynny regulowany dla odpowietrzenia. Do korpusu sa mocowane konsole w których sa po dwa elementy skokowe.Jeden z elementów sluzy do podnoszenia i utrzy¬ mywania syfonu w styku z ustnikiem drugi zas 10 15 25 2 do nacisniecia dzwigni i samoczynnego otwarcia syfonu. Kazdy element jest podnoszony do góry (docisk syfonu i otwarcie) za pomoca znajdujacej sie w nim sprezyny naciskowej opuszczany za po- moca pedalu który poruszajac sie w dól pod naci¬ skiem nogi trafia na zaczepy elementów skoko¬ wych znajdujacej sie w danym momencie naprze¬ ciwko niego konsoli z pelnym syfonem, sciaga je kolejno w dól i powoduje zamkniecie i zwolnienie syfonu.Obrót aparatu odbywa sie recznie kolejno w miare wymiany syfonów. Napelniaczki tego rodza¬ ju posiadaja jednak wiele wad. Z wazniejszych wad nalezy wymienic niejednakowe wypelnianie syfonów plynami pod wzgledem ilosci, jak równiez* niejednakowe napelnianie syfonu gazem musuja¬ cym C02, oraz wadliwe odpowietrzenie zbiorniczka naczynia. Ilosc wody, gazu C02 jak równiez odpo¬ wietrzenie syfonów jest dozowana kazdorazowo w oparciu o doswiadczenie i wyczucie obsluguja¬ cego.Napelniaczki dotychczas znane wykazuja sie ma¬ la wydajnoscia pomimo zwielokrotnienia stanowisk roboczych i sprzegania ich w taki sposób, aby jed¬ na osoba mogla napelniac po kilka syfonów, oraz duza iloscia syfonów i innych naczyn uszkodzo¬ nych eksplozja w trakcie napelniania woda so¬ dowa.Urzadzenia dotychczasowe wymagaja wielooso¬ bowej obslugi, a praca jest bardzo uciazliwa zwa- 580173 58017 4 zywszy ze trzeba ja wykonywac w pozycji stojacej podczas gdy rece oraz nogi narazone sa na ciagle zamaczanie. Napelniaczki dotychczasowe sa niebez¬ pieczne dla obslugi narazajac ja na okaleczenia pe¬ kajacymi czesto zbiorniczków syfonów lub innych typowych naczyn pomimo oslon ochraniajacych.Celem wynalazku jest pólautomatyczna napel- niaczka do syfonów która jest pozbawiona wad wyzej wymienionych lub usuwa je w znacznej cze¬ sci. Syfony z woda sodowa sa napelniane jedna¬ kowo pod wzgledem ilosci wody, gazu C02 oraz prawidlowo odpowietrzone. Usuwa sie w znacznym stopniu niebezpieczenstwo eksplozji zbiorników sy¬ fonów, gdyz napelnianie odbywa sie scisle dobra¬ nymi i automatycznie dozowanymi skladnikami wo¬ dy sodowej i jednoczesnie polepsza stopien bez¬ pieczenstwa pracy obslugi przy tego rodzaju urza¬ dzeniach. Ilosc uszkodzonych eksplozja syfonów spada do minimum. Zmniejsza sie ilosc obslugi, której jednoczesnie stwarza sie lepsze warunki pracy.Napelniaczka wedlug wynalazku w przykladzie wykonania jest przedstawiona na rysunku na któ¬ rym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku bocz¬ nym i pól przekroju pionowym, fig. 2 w widoku od przodu, fig. 3 szczegól statora zaworu rozrzad- czego plytkowego wielodroznego, fig. 4 i 4a skoko¬ we kolo odpowiednio w widoku od przodu i w przekroju.Napelniaczke stanowia dwa zasadnicze zespoly robocze a mianowicie: zespól nieruchomy zwany dalej statorem urzadzenia, oraz zespól ruchomy zwany dalej rotorem.Stator urzadzenia sklada sie: z walu glównego 37 z osadzona na nim na stale czescia 47 plytko¬ wego wielodroznego zaworu rozrzadczego, plyty krzywkowej 53. Plyta krzywkowa 53 posiada biez¬ nie 38 oraz bieznie wewnetrzna 39. Wal 37 jest zamocowany w gniezdzie 50 i ulozyskowany w lo¬ zysku 34. Rotor urzadzenia sklada sie z obrotowej na wale 37 osadzonej drugiej czesci 46 plytkowego wielodroznego zaworu rozrzadczego na którym jest osadzona plyta 40 oraz dzwignie 22 blokujace za¬ wory 26.Do plyty 40 jest zamocowane szesc prowadnic 42 z suwakami 43, ramionami 20, sprezynami 27 doci¬ skowymi i zaczepionymi na uszach 19 z oslonami 16, na syfony 17, gniazdami 18 stanowiace zespoly dociskowe. Zawory 26 i 18 sa polaczone przewo¬ dem 21. Do plyty 40 jest równiez przymocowane srubami 44 kolo skokowe 45.Do ramion 20 sa zamocowane wahliwie dzwignie 22 wspólpracujace z zaworami 26. Suwaki 43 sa osadzone przesuwnie w prowadnicach 42 i sa wy¬ posazone w rolki 41 wspólpracujace z bieznia wew¬ netrzna 39 plyty krzywkowej 53. W otworach su¬ waków 43 sa osadzone grzybki 29 dociskane spre¬ zynami 30. Suwaki 43 sa wyposazone w rolki 31 i 32 wspólpracujace z zaworami i glówkami syfo¬ nów 17. Oslona 16 syfonów 17 posiada otwierane skrzydlo 16 A które na swej zewnetrznej po¬ wierzchni ma rolke 49 wspólpracujaca z bieznia 38. Na bocznej powierzchni plyty 53 krzywkowej znajduje sie na ramieniu 54 rolka 28.Rotor jest napedzany elektrycznym silnikiem 7 poprzez przekladnie pasowa skladajaca sie z kola 25, pasa 9 z rolka 8 napinajaca, a nastepnie przez przekladnie 23 slimakowa i dzwignie 24 wspólpra- 5 cuje okresowo z kolem skokowym 45. Silnik 7 jest zamocowany na uchylnej podstawie 6 sciaganej ku dolowi sprezyna 10. Do podstawy jest dolaczony lacznik przegubowy 5 z dzwignia 4. Na korpus urzadzenia .skladaja sie elementy 1, 2 osloniete io oslonami 11, 12, 13, 14, 15, usztywnione podporami 3 rurowymi.Woda gazowana lub plyny podobne z saturatora, jest doprowadzana do koncówek 51 dwoma nieza¬ leznymi trakcjami zasilania jak na fig. 3. Trakcja 15 di zasila syfony na stanowisku I i II, zas trakcja d2 zasila stanowiska IV i V.Stanowisko III górne jest pozbawione doplywu wody z tego wzgledu, ze jest przeznaczone do od¬ powietrzania syfonów, które na tym stanowisku 20 znajduja sie w pozycji dnem do góry co powoduje odsloniecie przez plyn otworu wlotowego przewodu wewnatrz syfonowego. Przewód 48 sluzy do od¬ prowadzania powietrza z syfonów. Do utrzymania w syfonie okreslonego poziomu napelnienia napo- 25 jami przeznacza sie grzybki dociskowe 29 ze spre¬ zynami 30 dociskajacymi glówki syfonów do gniazd 18 w momencie gdy suwaki 43 wraz z rolkami 31 przesuna sie w prowadnicach 42 zanim kurek sy¬ fonu zostanie calkowicie zamkniety.Zawory blokujace 26 maja za zadanie zamykanie doplywu wody do stanowiska roboczego w tym wypadku gdy nie jest zalozony na tym stanowisku syfon. Powodowane to jest przez suwak 43 przesu¬ wajacy sie w prowadnicy 42 i rolke 32 która ini¬ cjuje dzwignie 22, a ta krótszym ramieniem uciska iglice zaworu 2$. Dla zapewnienia jednakowego i stalego docisku drugiej czesci zaworu 46 do wkladki 52 uszczelniajacej, sluzy amortyzator gu- mowy 35 dociskany nakretkami 36 na podkladkach 33. Rolka 28 znajduje sie w poblizu tylko stano¬ wiska VI i powoduje samoczynne zamykanie skrzydla 16A oslony 16 podczas gdy syfon 17 prze¬ chodzi w procesie napelniania ze stanowiska VI na A. stanowisko I. 45 W przykladzie wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, w obiegu znajduje sie jednoczesnie szesc sztuk syfonów.Napelnianie syfonów odbywa sie skokowo na 50 czterech stanowiskach postojowych to jest I — II — IV — V; z tym, ze pusty syfon zaklada sie na stanowisku VI. Syfony czesciowo napelnione na stanowiskach I i II sa odpowietrzane na stanowi¬ sku III. Stanowiska IV i V sluza do dopelniania 55 syfonów napojem gazowanym.Waznym elementem napelniaczki wedlug wyna¬ lazku jest kolo skokowe 45 wspólpracujace z dzwig¬ nia 24. Kolo 45 przypomina ksztaltem „krzyz mal¬ tanski" a ilosc wglebien jest uzalezniona od ilosci 60 syfonów bioracych jednoczesnie udzial w operacji napelniania. Srednica kola 45 oraz ksztalty wgle¬ bien i ich usytuowanie na tym kole sa dobrane- w ten sposób, aby syfony na poszczególnych stano¬ wiskach mogly w sposób optymalny przejsc przes 65 poszczególne fazy napelniania.5 Urzadzenie wedlug wynalazku wykazuje sie sze¬ regiem nowych zalet. Zastosowanie skokowego ko¬ la 45 i ramienia 24 jako elementu napedu rotora upraszcza konstrukcje rozrzadczego zaworu plytko¬ wego wielodroznego 46 i 47 przez co sterowanie doplywami i odpowietrzanie automatyzuje sie.Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie oszczednym zuzyciem C02, co jest spowodowane tym, ze napelnianie syfonów odbywa sie spokojnie z uwagi na polozenie syfonu w czasie napelniania bez wydzielania sie C02 ponad plyn i mieszaniu sie z powietrzem, które jest usuwane samoczynnie na stanowisku III.W urzadzeniu wedlug wynalazku nie wystepuje zjawisko rozrywania syfonów przez nadmierne cisnienie poniewaz dysponuje sie dwoma niezalez¬ nymi doplywami d4 i d2 przez co uzyskuje sie równowage cisnien na dwóch parach syfonów to jest na stanowiskachl — II i IV — V. Przez zasto¬ sowanie zaworów 26 blokujacych, zamykajacych automatycznie doplyw wody gdy na jedno ze sta¬ nowisk lub wiecej — nie bedzie podstawiony syfon.Unika sie niepotrzebnego rozlewu napoju na po¬ sadzke. Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na napelnianie syfonów w okreslonej, znormalizowa¬ nej ilosci. 6 PL