Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VIII.1969 58014 KI. 49 c, 3/04 MKP B 23 d 3M UKD Wspóltwórcy wynalazku: Eugeniusz Musial, Marian Kotula, mgr inz.Wieslaw Gereb, inz. Jan Nita, inz. Zbigniew Oberc Wlasciciel patentu: Huta im. Lenina, Kraków (Polaka) Glowica do usuwania wewnetrznej wyplywki w rurach zgrzewanych Przedmiotem wynalazku jest glowica do usuwa¬ nia wewnetrznej wyplywki w rurach zgrzewanych wyposazona w nóz krazkowy. Obecnie w produkcji rur zgrzewanych, wewnetrzna wyplywka przewaz¬ nie nie jest usuwana, poniewaz usuniecie jej sta¬ nowi cuza trudnosc techniczna. Rury z pozosta¬ wiona wewnetrzna wyplywka maja mniejsza war¬ tosc techniczna, przede wszystkim dlatego, ze wy¬ plywka stanowi potencjalne zródlo korozji.Obecne sposoby usuwania wewnetrznej wyplyw¬ ki polegaja na wprowadzeniu do wnetrza zgrze¬ wanej rury na odpowiednim ciegnie lub dragu noza, wzglednie glowicy nozowej z szeregowo usta¬ wionymi i sterowanymi krzywka nozami, których zadaniem jest usuniecie wyplywki przez jej ze- skrawanie. Znane sa równiez sposoby usuwania wewnetrznej wyplywki w rurach gotowych na od¬ powiednio przystosowanych przeciagarkach.Wymienione rozwiazania posiadaja wady. Przy usuwaniu wyplywki bezposrednio na agregacie formujaco-zgrzewajacym przy pomocy jednego no¬ za lub glowic nozowych, nóz skrawajacy wyplyw- ke jest obciazony na bardzo malej szerokosci swo¬ jej krawedzi tnacej, co w polaczeniu z trudnymi warunkami jakie istnieja przy skrawaniu wyplyw¬ ki, a mianowicie wysoka temperatura i duzym za¬ nieczyszczeniem materialu w wyplywce, prowadzi do szybkiego stepienia krawedzi tnacej. Stepienie krawedzi tnacej noza nastepuje w miejscu najbar¬ dziej obciazonym, to jest na szerokosci wyplywki, 10 15 20 25 30 2 podczas gdy pozostala czesc tej krawedzi nie ulega uszkodzeniu. Wiaze sie to z czestymi wymianami noza lub glowic nozowych, a tym samym z posto¬ jami agregatu formujaco-zgrzewajacego. Usuwanie wyplywki w gotowych rurach jest operacja, która trzeba powtarzac indywidualnie dla kazdej rury i w zwiazku z tym jest pracochlonne.Wad tych nie posiada glowica do usuwania wy¬ plywki wedlug wynalazku. Glowica ta jest wyposa¬ zona w nóz krazkowy usytuowany ukosnie do kie¬ runku ruchu rury, co pozwala na obrót noza pod wplywem sil skrawania. W wyniku tego obrotu wyplywka scinana jest coraz to innym miejscem na krawedzi r tnacej noza tak, ze w sumie cala kra¬ wedz tnaca jest równomiernie narazona na zuzy¬ cie, co niedopuszcza do miejscowego stepienia tej krawedzi.Przykladowe rozwiazanie glowicy wedlug wyna¬ lazku przedstawione jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia glowice w widoku bocznym, fig. 2 — w widoku z góry, a fig. 3 — przekrój po¬ przeczny.Glowica zamocowana jest wewnatrz rury za po¬ moca uchwytu 1 do draga, który z kolei umoco¬ wany jest do stojaka klatki formujacej. Korpus 2 glowicy posiada toczne slizgi 3, które prowadza glowice w rurze. Na korpusie 2 znajduje sie obsa¬ da 4 na której osadzony jest obrotowo nóz 5 na lozysku 6 zabezpieczonym nakrefka 7. Nóz zamoco¬ wany jest w obsadzie pod katem, co pozwala na 5801458014 3 jego samoczynny obrót pod wplywem sil skra¬ wania.Obsada 4 umocowana jest na trzpieniu 8 zawia¬ sowo, a pomiedzy obsada a korpusem 2 znajduje sie sprezyna 9 powodujaca docisk noza do po¬ wierzchni rury. W tylnej czesci korpusu 2 znaj¬ duje sie druga podobna obsada 10 zaopatrzona w rolke 11 dociskana sprezyscie do rury, która ma za zadanie poziomowanie glowicy w rurze w cza¬ sie pracy noza. W bocznej scianie korpusu zamo¬ cowana jest rurka 12 podajaca czynnik chlodzacy i smarujacy nóz.Jak wykazaly próby eksploatacyjne, nóz kraz¬ kowy ukosnie ustawiony i obracajacy sie samo¬ czynnie w czasie pracy podlega samoostrzeniu na skutek tarcia o scianki rury, co przyczynia si#e do przedluzenia jego zywotnosci. Glowica wedlug wy¬ nalazku technicznie znacznie przewyzsza dotych¬ czas znane rozwiazania do usuwania wyplywki wewnetrznej w rurach, jest malo skomplikowana 5 w konstrukcji i niezawodna w eksploatacji. PL