PL57956B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowana: I3.1x.i9fid 57956 KI. 18 cs 1/72 MKP C21d AIW UKD 621.783,061* 621.78&6 Wspóltwórcy wynalazku: pfof. mgr inz< Leon Drfcher, dtc dr tóz» Mie* ezyslaw Mysliwiec, mig* inz* Jófeef Janefcewski Wlalcicid patentuj Politechnika Gdanska (Katedra spawalnictwa), Gdansk (Polska) Sposób azotowania i cyjanowania powierzchniowego przedmiotów stalowych Przedmiotem wynalazku jest sposób azotowa¬ nia i cyjanowania powierzchniowego przedmio¬ tów stalowych. W technice znane sa liczne me¬ tody azotowania i cyjanowania powierzchniowego polegajace glównie na nagrzewaniu przedmiotów stalowych lub zeliwnych w piecach w osrodkach azotujacych i naweglajacych stalych, cieklych lub gazowych. Czas obróbki cieplno-dyfuzyjnej w pie¬ cach jest stosunkowo dlugi i wynosi okolo 36 do 80 godzin.Wszystkie metody azotowania i cyjanowania w piecach a zwlaszcza w osrodkach gazowych wymagaja skomplikowanych i pracochlonnych czynnosci pomocniczych. Klopotliwe jest azoto¬ wanie i cyjanowanie w wypadku, w którym nie poddaje sie obróbce cieplno-dyfuzyjnej calego przedmiotu, a tylko wylacznie pewne okreslone powierzchnie. W stosowanych obecnie metodach w celu uzyskania naazotowania czy nacyjanowa- nia tylko pewnych okreslonych powierzchni przed¬ miotu, konieczne jest stosowanie pokryc ochron¬ nych na te jego powierzchnie, które nie moga ulec obróbce cieplno-dyfuzyjnej.Miedzy innymi jako pokrycia ochronne przy azotowaniu stosuje sie cynowanie lub niklowanie elektrolityczne, metalizowanie natryskowe cyna lub cyny z olowiem. Wszystkie te sposoby sa nie¬ dogodne w praktyce. Cynowanie i niklowanie wy¬ maga posiadania odpowiednich urzadzen i uzycia deficytowego materialu. Jedna z ujemnych cech 10 15 20 25 30 2 dotychczasowych znanych sposobów azotowania i cyjanowania jest takze uzaleznienie wielkosci obrabianych cieplnie przedmiotów od wymiarów posiadanych wanien lub pieców.Celem wynalazku jest wyeliminowanie pieców jako pomieszczen ogrzewczych i unikniecie na po*??- wierzchniach, które nie maja byc obrabiane ciepl- no-dyf uzyj nie, pokryc ochronnych.Cel ten zostal osiagniety przez uzyskanie obrób¬ ki cieplno-dyfuzyjnej na powierzchniach przed¬ miotów stalowych i zeliwnych o dowolnych wy¬ miarach i ksztaltach przez nagrzewanie plomie¬ niem tlenowo-acetylenowym lub tlenowo-propano- , wym z jednoczesnym doprowadzeniem gazu dyiun- dujacego. Do azotowania i cyjanowania jako .gaz palny mozna uzyc acetylen, propan ewefitaaalnle gaz miejski. Jako gaz dyfumdujacy amoniaki z tym, ze przy cyjanowaniu najlepsze wyniki otizyssuje sie przy uzyciu nadmiaru acetylenu ja&osgazu palnego i jednoczesnie jako dyfundujacego Sposób azotowania wedlug wynalazku przebiega nastepujaco. Okreslone powierzchnie przedmiotów stalowych lub zeliwnych dokladnie oczys^^nf^ miejscowo nagrzewa sie plomieniem tlenow6-ac§r tylenowym lub tlenowo-propanowym z le$^J*£* nadmiarem tlenu dp temperatury azotowania wa¬ hajacej sie od 480 do 620°C w zaleznosci od skla¬ du chemicznego stali lub zeliwa i od wymaganej glebokosci warstwy dyfundowanej. Po uzyskaniu wymaganej temperatury doprowadza sie w sta- 5795657956 3 nie gazowym amoniak i wspólnie z palacym sie plomieniem przesuwa sie po powierzchni obrabia¬ nego przedmiotu.Szybkosc posuwu palnika doprowadzajacego tlen i jeden z gazów palnych oraz amoniak uzaleznio¬ na jest od skladu chemicznego obrabianego przed¬ miotu i od wymaganej glebokosci warstwy na- azotowania jak i od szybkosci odprowadzenia ciepla. Jednakze szybkosc jest taka, aby byla za¬ chowana wlasciwa temperatura azotowania prze¬ widziana dla danego gatunku stali lub zeliwa.Szerokosc obrabianej powierzchni okreslona zo¬ staje regulowanym stozkiem plomienia gazowego.Sposób cyjanowania wedlug wynalazku prze¬ biega analogicznie z tym, ze uzywa sie wylacznie plomienia tlenowo-acetylenowego z nadmiarem acetylenu oraz miejscowe -temperatury nagrzania sa wyzsze i wahaja sie! w granicach od 550 do 820°C. Nadmiar acetylenu do tlenu waha sie w granicach jak 1,2 : 1. Ilosc doprowadzanego amo¬ niaku w stanie gazowym uzalezniona jest od ro¬ dzaju materialu obrabianego, temperatury nagrze¬ wania tego materialu oraz od glebokosci warstwy dyfundowanej jaka sie chce uzyskac i waha sie w granicach od 40 1/godz. do 320 1/godz. Gaz dy¬ fundujacy moze byc doprowadzony obok plomie¬ nia osobna dysza, albo jako mieszanina acetylenu 20 25 z amoniakiem lub przy pomocy specjalnego pal¬ nika, gdzie gaz dyfundujacy jest otoczony plomie¬ niem. Przy obróbce przedmiotów o bardzo szero¬ kich plaszczyznach mozna uzywac palników wie- loplomieniowych, które posiadaja otwory na prze¬ mian na gazy palne i gaz dyfundujacy.Zalety opisywanego sposobu azotowania i cyja¬ nowania polegaja glównie na lokalnym charakte¬ rze procesu, jego krótkotrwalosci, braku potrzeby operacji pomocniczych, prostocie i mozliwosci za¬ stosowania w kazdych warunkach. Lokalny cha¬ rakter procesu powoduje w szczególnosci, ze tem¬ peratura rdzenia przedmiotu, a tym bardziej nie- obrabianych jego czesci ulega w czasie procesu praktycznie nie majacym znaczenia zmianom. Me¬ toda jest szczególnie cenna dla duzych przedmio¬ tów, w których nalezy azotowac wzglednie cyja- nowac pewne tylko niewielkie powierzchnie. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób azotowania i cyjanowania powierzchnio¬ wego przedmiotów stalowych, znamienny tym, ze obrabiane cieplno-dyfuzyjnie powierzchnie tych przedmiotów nagrzewa sie bezposrednio plomie¬ niem gazowym i równoczesnie doprowadza sie gaz dyfundujacy. ZG ,,Ruch" W-wa, zam. 681-69 nakl. 240 egz. PL