Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1969 57711 KI. 75 c, 6/00 MKP D 44 lT B 2/3 w UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jan Cieslik, Mieczyslaw Kubiak Wlasciciel patentu: Wolskie Zaklady Przemyslu Barwników Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Wola Krzysztoporska (Polska) Sposób gumowania metalowych rur i urzadzenia sluzace do stoso¬ wania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób gumowania wewnetrznych powierzchni metalowych rur i urza¬ dzenia do stosowania tego sposobu. Dotychczas sto¬ sowany sposób gumowania rur polegal na dociska¬ niu do sciany rury uprzednio wlozonej w nia plyty z mieszanki gumowej. Docisk przeprowadzano za pomoca przeciagania dociskowego elementu w ksztalcie gruszki.Wada tego sposobu byla duza pracochlonnosc, powstawanie nierównej powierzchni wykladzinowej na skutek nierównomiernego lub zbyt malego do¬ cisku przeciaganego elementu przez rure.Nierównomierny docisk powstawal w wyniku za¬ stosowania niewlasciwej grubosci dociskowego ele¬ mentu. Wywolywalo to nietrwale zlaczenie gumy z metalem, pociagajace za soba szybkie niszczenie wykladzin.Znany z patentu polskiego nr 49777 sposób gu¬ mowania polega na obkladaniu pomocniczego rdze¬ nia obkladem gumowym, wlozeniu go do metalo¬ wej rury i umieszczeniu w kotle wulkanizacyjnym.Sposób ten ma szereg wad. Jedna z nich jest sma¬ rowanie wewnetrznej powierzchni rury i zewnetrz¬ nej powierzchni wykladziny srodkami zapewniaja¬ cymi poslizg. W sklad tych srodków wchodza róz¬ nego rodzaju tluszcze, które utrudniajac polaczenie gumy z metalem, powoduja zla przyczepnosc gumy do metalu. Inna wada jest trudnosc calkowitego usuniecia powietrza z miejsc, gdzie gumowy obklad moze miec z innych przyczyn i bledów technicz¬ nych ciensza sciane. W miejscach tych pomocni¬ czy rdzen nie wywierajac zadnego nacisku na ob¬ klad i metalowa rure — nie jest w stanie usunac tego powietrza. Natomiast w miejscach wlasciwie 5 wypelnionych guma — nacisk rdzenia jest stosun¬ kowo slaby.Duza niedogodnoscia tego sposobu jest koniecz¬ nosc kazdorazowego dostosowywania grubosci po¬ mocniczego rdzenia do srednicy gumowej rury. Po- 10 draza to w znacznym stopniu koszty obkladania rur guma.Znanymi dotychczas sposobami mozna bylo gu¬ mowac niezbyt dlugie, dochodzace najwyzej do 4 m dlugosci rury. Sposób wedlug patentu nie- 15 mieckiego nr 544952 do pokrywania wewnetrznych powierzchni rur powloka ochronna polega na wpro¬ wadzeniu wykladziny ochronnej na elastycznym wezu lekko nadmuchanym. Przedmiot wykladany i wykladzina ochronna sa lekko podgrzane i po- 20 smarowane klejem bitumicznym. Po wprowadze¬ niu wykladziny do przedmiotu wykladanego, w wezu elastycznym podwyzsza sie cisnienie przez co powloka ochronna docisnieta zostaje równoczes¬ nie na calej powierzchni do scian przedmiotu wy- 25 kladanego.Sposób ten nie moze byc stosowany do gumowa¬ nia rur, poniewaz klej bitumiczny do klejenia gu¬ my nie nadaje sie. Sposób dociskania wykladziny wedlug patentu niemieckiego nr 544952 do docis- 30 kania wykladziny gumowej, takze nie moze byc 5771157711 3 stosowany, gdyz równoczesne dociskanie na calej powierzchni, nie zapewnia calkowitego usuniecia powietrza z przestrzeni zawartej miedzy wykladzi¬ na i przedmiotem wykladanym, co podczas wulka¬ nizacji jakiej poddawane sa gumowane rury po¬ woduje powstawanie pecherzy, a tym samym cal¬ kowita lub czesciowa niedroznosc rur.Wad tych nie wykazuja gumowane rury, w któ¬ rych gumowy obklad jest wkladany do wnetrza rury bez pomocy srodków wywolujacych poslizg, a docisniecie gumy do rury odbywa sie za pomoca przesuwnego urzadzenia pneumatycznego. Wewne¬ trzna sciane metalowej rury oczyszcza sie mecha¬ nicznie i smaruje sie gumowym rozczynem.Na okragly rdzen o srednicy mniejszej niz wew¬ netrzna srednica metalowej rury naklada sie gu¬ mowa plyte, zawijajac ja wzdluz calej dlugosci rdzenia, laczac jednoczesnie ze soba jej brzegi po uprzednim pokryciu ich rozczynem gumowym.Tak przygotowany surowy obklad gumowy sma¬ ruje sie na calej powierzchni rozczynem gumowym po wyschnieciu którego naciaga sie na obklad re¬ kaw wykonany z tkaniny z wlókien syntetycznych.Tak przygotowany gumowy obklad wsuwa sie wraz z rdzeniem do wnetrza metalowej rury.Nastepnie wyciaga sie rdzen, a w dalszej kolej¬ nosci, lekko przytrzymujac gumowa rure — z dru¬ giego konca wyciaga sie tkaninowy rekaw. Wew¬ netrzna sciane gumowej rury smaruje sie srodkiem zwiekszajacym poslizg i wklada sie do jej wnetrza pneumatyczne urzadzenie w ksztalcie walca o ela¬ stycznej najlepiej gumowej scianie. Do wnetrza urzadzenia doprowadza sie sprezone powietrze o cisnieniu do okolo 2 atm., które przez elastyczna sciane wywiera nacisk na gumowy obklad, przycis¬ kajac go do sciany metalowej rury. Po przeciagnie¬ ciu urzadzenia wzdluz calej dlugosci rury i wyje¬ ciu go z niej, rure Wulkanizuje sie w kotle wulka¬ nizacyjnym.Na rysunku przedstawiono przykladowo w czes¬ ciowym przekroju urzadzenia do rozpierania su¬ rowego obkladu gumowego wewnatrz metalowej rury. Urzadzenie to sklada sie z metalowego rdze¬ nia 1, majacego kolnierze: przedni kolnierz 2 i tyl¬ ny kolnierz 3, oraz z elastycznej obudowy 8 przy¬ mocowanej drutem do danych kolnierzy. Do kol¬ nierza 2 jest zamocowany uchwyt 4 natomiast w kolnierzu 3 jest na stale zamocowany króciec 5.W rdzeniu 1 urzadzenia wykonany jest kanal 6, którego wylot jest umieszczony na powierzchni 10 15 20 25 30 35 40 45 50 rdzenia 1, natomiast jego wlot laczy sie z króccem 5. Stosujac urzadzenie do rozpierania uchwyt 4 zaczepia sie do linki, natomiast króciec 5 laczy sie ze zródlem sprezonego powietrza, które wtlacza¬ ne kanalem 6 w przestrzen ograniczona obudowa 8 wywiera przez obudowe 8 nacisk na obklad gu¬ mowy, przyciskajac go do sciany metalowej rury.Nastepnie ciagnac linke przytwierdzona do uchwy¬ tu 4, przeciaga sie urzadzenie rozpierajace wzdluz, calej dlugosci rury.Wkladanie surowego gumowego obkladu do wne¬ trza metalowej rury lacznie z rekawem wykona¬ nym z tkaniny z wlókien syntetycznych zapewnia odpowiedni poslizg, tak ze gumowy obklad ber trudu wsuwa sie w metalowa rure. Urzadzenie roz¬ pierajace dzieki elastycznosci scian i panujacego w jego wnetrzu cisnienia nie tylko silnie dociska we wszystkich miejscach gumowy obklad do scia¬ ny metalowej rury, ale wyciska powietrze znaj¬ dujace sie miedzy sciana obkladu a sciana pokry¬ wanej rury, co w efekcie zapewnia dobra przy¬ czepnosc gumy do metalu. Sposób wedlug wyna¬ lazku pozwala na gumowanie metalowych rur o dlugosci okolo 10 m. PL