Pierwszenstwo: 26.1.1966 Niemiecka' Republika Demokratyczna Opublikowano: 30.VI.1969 57604 KI. 21 a1, 32/11 MKP H 04 n 57% UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Winfried Zóbisch Wlasciciel patentu: Deutsche Post Rudfunk-und Fernsehtechnisches Zentralamt, Berlin (Niemiecka Republika Demokra¬ tyczna) Sposób wytwarzania sygnalów do przelaczania i regulacji w urzadzeniach do magnetycznego zapisywania i odtwarzania sygnalów wielkiej czestotliwosci oraz uklad do wykonywania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania sygnalów do przelaczania i regulacji w urzadze¬ niach do magnetycznego zapisywania i odtwarzania sygnalów wielkiej czestotliwos-oi, oraz uklad do stosowania tego sposobu. Uklad ten sluzy do skla- 5 dania nieciaglych sygnalów wielkiej czestotliwosci w ciagly sygnal wielkiej czestotliwosci, oraz do wytwarzania sygnalów do regulacji obrotu bebna glowiczki magnetycznej i biegu tasmy w urzadze¬ niu do magnetycznego zapisywania i odtwarzania 10 sygnalów, zwlaszcza sygnalów telewizyjnych, które sa rejestrowane, systemem poprzecznego obrotu kilku wizyjnych glowiczek magnetycznych, na sze¬ rokiej tasmie magnetycznej przy czesciowo nakla¬ dajacych sie sciezkach. 15 Dla prawidlowego odtwarzania informacji zawar¬ tych w sciezkach poprzecznych glównym warun¬ kiem jest to, zeby magnetyczne glowiczki wizyjne w zakresie ustalonej z góry tolerancji co do odchy¬ lenia sciezelk, rozeznawaly sciezki zapisane poprzed- 20 nio na tasmie, i zeby odtworzona informacja po¬ szczególnych sciezek byla zlozona w prawidlowy sposób w jeden nieprzerwany ciag sygnalowy. PoT nadto sa jeszcze inne wymagania, które dotycza okreslonych stosunków fazowych informacji od- 25 tworzonej na tasmie wzgledem zadanego z góry sy¬ gnalu synchronizacyjnego.Znane sa sposoby, które w znacznym stopniu spelniaja wymienione wymagania w okreslonych okolicznosciach. Wedlug tych sposobów wykorzy- 30 stuje sie dla synchronizacji lub regulacji obrotu bebna glowiczek wizyjnych i biegu tasmy czujniki impulsów, które rozeznaja czestotliwosc i faze obrotu bebna glowiczek wizyjnych lub biegu tas¬ my. Rozeznawanie obrotu bebna glowiczek wizyj¬ nych i zuzytkowanie sygnalów do spelniania wy¬ mienionego warunku glównego przeprowadza sie w rózny sposób.Wedlug znanego sposobu wykorzystuje sie fale prostokatna 250 Hz wytworzona w komórce foto- elektrycznej, za pomoca naswietlonej bialo-czarnej tarczy do regulacji obrotu bebna glowiczek magne¬ tycznych i biegu tasmy, przy czym jednoczesnie od tego sygnalu sa odprowadzane sygnaly potrzebne do przelaczania glowiczek magnetycznych. Do re¬ gulacji obrotu bebna glowiczek wizyjnych i biegu tasmy fala prostokatna 250 Hz jest wykorzystywa¬ na bezposrednio, natomiast do przelaczania kana¬ lów lub glowiczek wizyjnych fala przetworzona na napiecie sinusoidalne, przesuniete w fazie, podwo¬ jona co do czestotliwosci, przefiltrowana i prze¬ ksztalcona jest doprowadzana do ukladów bram¬ kowych.Sposób ten ma jednak te wade, ze wymagne podwajanie czestotliwosci i przesuwanie fazy jest zalezne od czestotliwosci i temperatury, tak iz w praktyce wylaniaja sie znaczne trudnosci przela¬ czania kanalów lub glowiczek wizyjnych. Tak wiec na przyklad zdarzaja sie zaniki sygnalów na po¬ czatkach i koncach sciezek tasmy, co w obrazie 57 6043 57 604 4 telewizyjnym ujawnia sie jako biale-pasma po kazdej 15 lub 16 linii i czyni niemozliwe porów¬ nanie 'faz w skali czestotliwosci poziomej, wobec czego taki uklad nie nadaje sie do odtwarzania sy¬ gnalów wizyjnych bez udzialu synchronizacji.Wedlug innego sposobu wykorzystuje sie do wy¬ twarzania napiec przelaczajacych lampy sluzace do przelaczania glowiczek wizyjnych — generator mul- tiwibratorowy drgajacy z n-krotna czestotliwoscia obrotu bebna glowiczki magnetycznej, przy czym n oznacza liczbe glowiczek wizyjnych. Przez po¬ dzial czestotliwosci na kilka dwustabilnych mul- tiwibratorów otrzymuje sie na przyklad cztery sy¬ gnaly prostokatne 250 Hz i dwa sygnaly prostokat¬ ne 500 Hz, które po odpowiednim zmieszaniu i ob¬ cieciu daja cztery sygnaly przelaczeniowe 250 Hz dla przelaczania glowiczek wizyjnych w urzadze¬ niu o czterech glowiczkach wizyjnych. Generator multiwibratorowy jest synchronizowany przez uklad porównywania fazy z impulsami odniesienia 250 Hz otrzymanymi z obrotu bebna glowiczek wi¬ zyjnych.Sposób ten jednak ma te wade, ze regulacja po¬ trzebna do synchronizacji jest obarczona bledem fazowym przy zmianach temperatury i czestotliwo¬ sci.Celem wynalazku jest usuniecie wad znanych sposobów.Zadaniem wynalazku jest stworzenie sposobu do skladania nieciaglych sygnalów wielkiej czestotli¬ wosci w jeden ciagly sygnal, oraz otrzymywanie niezbednych sygnalów regulacyjnych w ukladzie do odtwarzania informacji zarejestrowanych me¬ toda obrotu poprzecznego, przy czym glowiczki wi¬ zyjne rozeznaja zarejestrowane sciezki z zadana z góry tolerancja co do odchylenia sciezek, a odtwo¬ rzona informacja poszczególnych sciezek zostaje zlozona w prawidlowy sposób w jeden nieprzerwa¬ ny ciag sygnalów.Wedlug wynalazku zadanie to rozwiazuje sie w ten sposób, ze magnetyczny czujnik impulsów po¬ laczony z napedem bebna glowiczek wizyjnych przy kazdym obrocie tego bebna wytwarza pewna liczbe esowatych impulsów podwójnych, odpowia¬ dajaca jednej z posród n glowiczek wizyjnych, przy czym te esowate impulsy podwójne zostaja ogra¬ niczane i zrózniczkowane w n przerzutnikowych przeksztaltnikach impulsowych i nastepnie jako impulsy spustowe wyzwalaja w n urzadzeniach ksztaltujacych impulsy, impulsy bramkowe o czasie trwania t{ < TUr)ia, sterujace n poziomych ukladów bramkowych, które w okresowo powtarzanej ko¬ lejnosci wlaczaja otrzymane z sygnalu odtwarzania impulsy synchronizacji liniowej na n wejsc laczni¬ ka pierscieniowego, dostarczajacego n niesyme¬ trycznych impulsów prostokatnych o duzej stro- mosci zbocza do okresowo powtarzanego otwiera¬ nia n kanalowych ukladów bramkowych, na któ¬ rych wejsciach przelozone sa sygnaly czestotliwosci linii poszczególnych glowiczek wizyjnych i których wyjscia sa zlozone w jeden calkowity kanal cze¬ stotliwosci linii o sygnale calkowitym czestotliwo¬ sci linii, przy czym dwa przesuniete w fazie o kat n impulsy bramkowe uksztaltowane przez urza¬ dzenia ksztaltujace impulsy, otwieraja zwlocznie przez odpowiedni czlon calkujacy odpowiedni uklad bramkowy impulsów spustowych, a ewentu¬ alne drugie impulsy spustowe tych samych serii impulsów, ograniczone, zrózniczkowane i prze- 5 ksztalcone przez urzadzenie ikisztaltujace impulsy spustowe, przechodza przez otwarte zwlocznie uklady bramkowe impulsów spustowych i stanowia impulsy spustowe dla ukladu przerzutnikowego, który przez lacznik daje na wyjsciach symetryczne 10 sygnaly wyjsciowe, ó tej samej fazie lub przesu¬ niete w fazie o kat n, dla ukladu regulacyjnego.Liczba n jest najlepiej liczba parzysta na przy¬ klad 4.W przypadku nieparzystej liczby glowiczek wi- 15 zyjnych lub glowiczek magnetycznych czujników impulsów jest zastosowana dodatkowa glowiczka magnetyczna czujnika impulsów z odpowiednim ukladem formujacym impulsy i ukladem ksztaltu¬ jacym impulsy. 20 Ozas trwania impulsów bramkowych T{ Tlinia T bebna wynosi najlepiej tz . Lacznik pierscienio¬ wy sklada sie najlepiej z n kolejnych ukladów przerzutnikowych. Drugi z esowatych impulsów 25 podwójnych jest cofniety w fazie wzgledem pierw- n szego o — . Dla wytworzenia dwóch nastepnych symetrycznych, swobodnie wybieranych przez lacz¬ nik sygnalów wyjsciowych • dla ukladu regulacyj- nego, które sa przesuniete w fazie o ~z~ w stosunku do pierwszych dwóch wybieranych symetrycznych sygnalów wyjsciowych, 'zastosowane sa dodatkowo dwa inne czlony calkujace i uklady bramkowe im- 35 pulsów spustowych oraz inny uklad przerzutniko- wy. Jako czujniki impulsów magnetycznych jest umieszczonych n glowiczek magnetycznych czujni¬ ków impulsów w jednakowych odstepach katowych na pierscieniu, który daje sie obracac w ograniczo- 40 nym kacie na wale silnika bebna glowiczek wizyj¬ nych, polaczonym z napedem tego bebna.Do pobudzenia impulsów magnetycznych sa wpu¬ szczone dwa prety zelazne lub magnetyczne do znanej tarczy z materialu nieferromagnetycznego, umocowanej na wale silnika bebna glowiczek wi¬ zyjnych. Zamiast tarczy czujnika impulsów z ma¬ terialu nieferromagnetycznego mozna równiez za¬ stosowac na osi tarcze z materialu ferromagnetycz¬ nego z dwiema szczelinami. Dwa prety zelazne lub 50 magnetyczne albo dwie szczeliny sa przesuniete o n . Zaleta wynalazku polega na tym, ze dzieki spo¬ sobowi wedlug wynalazku nieciagle sygnaly wiel¬ kiej czestotliwosci mozna zlozyc w jeden ciagly sygnal wielkiej czestotliwosci bez chwilowych zani¬ ków sygnalów wskutek zaleznosci od temperatury lub czestotliwosci.Wynalazek jest blizej Objasniony na przykladzie 60 wykonania przedstawionym na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia schemat blokowy, fig. 2 — magnetyczny czujnik impulsowy z napedem i be¬ ben glowiczek wizyjnych, fig. 3a — wykres impul¬ sów i fig. 3b — inny wykres impulsów. 15 Wedlug fig. 1 magnetyczny czujnik impulsowy 15 przy kazdym obrocie bebna 10 glowiczek wizyj¬ nych wytwarza cztery esowate impulsy podwójne ai a'i a2» aV a3 a'3 a4 a'4 ^ó16 sa- doprowadzane do przerzutnikowych urzadzen ksztaltujacych im¬ pulsy 17, 18, 19, 20. W tych przerzutnikowych urza¬ dzeniach ksztaltujacych impulsy, esowate impulsy podwójne zostaja ograniczone, zrózniczkowane i uksztaltowane. Otrzymane w ten sposób impul¬ sy spustowe bv b\, b2, b'2, b3, b'3, b4, b'4, sa dopro¬ wadzane do przeksztaltników impulsów 21, 22, 23, 24, które skladaja sie z przerzutników jednostano- wych i w których za pomoca impulsów spusto¬ wych bv b\, b2, b'2, b3, b'3, b4, b'4 sa wyzwalane prostokatne impulsy bramkowe cv c2, c3, c4 o cza¬ sie trwania impulsów tx = 600 ^s.Do wejscia 29 wchodzi sygnal prostokatny o cze¬ stotliwosci linii, otrzymany1 z sygnalu wyjsciowego urzadzenia da magnetycznego zapisu i odtwarzania sygnalów wielkiej czestotliwosci, zwlaszcza sygna¬ lów wizyjnych. Ten sygnal prostokatny jest ufor¬ mowany w przerzutnikowym przeksztaltniku im¬ pulsów 30 i synchronizuje przerzutnik astabilny 31, który daje na czlon rózniczkujacy 32 sygnal pro¬ stokatny o czestotliwosci linii. Ten astabilny prze¬ rzutnik daje pewnosc, ze nawet w przypadku za¬ niku sygnalów na wejsciu 29 czlon rózniczkujacy 32 otrzymuje w dalszym ciagu sygnal prostokatny w przyblizeniu o czestotliwosci linii.Sygnaly szpilkowe d, otrzymane na skutek róz¬ niczkowania, odpowiadajace przednim zboczom sy¬ gnalu prostokatnego o czestotliwosci linii, przecho¬ dza na poziomowe uklady bramkowe 25, 26, 27, 28 i moga przechodzic przez nie w okresowo powta¬ rzalnej kolejnosci odpowiednio do przylozonych impulsów bramkowych cv c2, c3, c4. Powstajace za pomoca ukladów bramkowych cztery grupy impulsów spustowych dv d2, d3, d4 o czestotliwosci TT linii przesuniete ewentualnie o ~~ przelaczaja ko¬ lejno przerzutowo lacznik pierscieniowy 33. Lacz¬ nik pierscieniowy 33 sklada sie z czterech kolejno przelaczanych ukladów przerzutnikowych 34, 35, 36, 37 i daje cztery ewentualnie przesuniete o~^~, nie¬ symetryczne sygnaly prostokatne ev e2, e3, e4 o czasie trwania impulsu t{ = 1 ms A o bardzo stromych zboczach. Te sygnaly prostokatne ev e2, e3, e4 sa doprowadzane do pierwszego wejscia czterech kanalowych ukladów bramkowych 38, 39, 40, 41.Do drugich wejsc 42, 43, 44, 45 kanalowych ukla¬ dów bramkowych sa przylozone sygnaly czestotli¬ wosci linii tv f2, f3, f4 glowiczek wizyjnych 11, 12, 13, 14. Niesymetryczne sygnaly prostokatne e1; e2, e3, e4 otwieraja kolejno cztery kanalowe uklady bramkowe 38, 39, 40, 41 i na wyjsciu 46 lacza razem cztery sygnaly czestotliwosci linii tv f2, f3, f4 w je¬ den calkowity kanal czestotliwosci linii f.Dwa impulsy bramkowe cv c3 przesuniete w fa¬ zie o n sa przeksztalcane przez czlony calkujace 47, 48 i doprowadzane jako impulsy gv g3 o znacz¬ nie zmniejszonej stromosci zboczy do przerzutniko¬ wych impulsowych ukladów bramkowych 51, 52. 7 604 6 Impulsy spustowe b^, b'3 otrzymane z przerzutni¬ kowych urzadzen ksztaltujacych 17, 19 sa równiez doprowadzane do przerzutnikowych ukladów im¬ pulsowych 51, 52 i moga przejsc przez te uklady 5 gdy na drugich wejsciach sa przylozone odpowied¬ nio znacznie sciete imjpulsy bramkowe gv g3. Im¬ pulsy spustowe hlf h3, przepuszczone przez bramki, przelaczaja przerzutowo uklad przerzutnikowy 55, na którego wyjsciach powstaja dwa symetryczne 10 sygnaly prostokatne iv i3 przesuniete o n.Z tych sygnalów ilf i3 jeden moze byc wybrany swobodnie do regulacji obrotu bebna glowiczek wi¬ zyjnych i napedu tasmy za pomoca lacznika 57.Aby kazda glowiczka wizyjna mogla zapisywac w 15 srodku • tasmy magnetycznej informacje pionowa, zawarta w sygnale wejsciowym obrazu urzadzenia do magnetycznego zapisywania i odtwarzania sy¬ gnalów, i mogla przy odtwarzaniu rozeznawac w srodku tasmy, sa przewidziane dodatkowo dwa in- 20 ne czlony calkujace 49, 50 i przerzutnikowe impul¬ sowe uklady bramkowe 53, 54, oraz inny uklad przerzutnikowy 56. Poniewaz uklady przerzutniko¬ we 55, 56 maja po dwa wyjscia przeciwsobne moz¬ na przy pomocy lacznika 57 swobodnie wybrac sy- 25 gnal wyjsciowy i ewentualnie przesuniety w fazie Tl o —. 2 Wedlug fig. 2 magnetyczny czujnik impulsowy 1 sklada sie z czterech czujnikowych magnetycznych 30 glowiczek impulsowych 2, 3, 4, 5 umieszczonych w je¬ dnakowych odstepach katowych na pierscieniu 6.Pierscien 6 moze byc obrócony o ograniczony kat a na wale polaczonym z napedem bejbna 10 glowiczek wizyjnych. Na wale 16 jest umieszczony magne- 35 tyczny element do pobudzania impulsów, skladaja¬ cy sie z tarczy 7 z materialu nieferromagnetyczne- go, w której sa wpuszczone dwa prety zelazne lub magnetyczne 8, 9. Prejty zelazne lub magnetyczne TC 40 8, 9 sa przesuniete wzgledem siebie o . Jezeli sto¬ suje sie dwa prety magnetyczne, to drugi pret mo¬ ze miec bieguny skierowane przeciwnie w stosun¬ ku do pierwszego. W ten sposób, za kazdym obro¬ tem bebna glowiczek wizyjnych sa wytwarzane w 45 czujnikowych glowiczkach magnetycznych 2, 3, 4, 5 impulsy podwójne a1? sl\, a2, a'2, a3, a'3, a4, a'4.Na fig. 3a sa przedstawione wykresy impulsów do wytwarzania niezbednych sygnalów przelaczania do skladania czterech kanalów czestoliwosci linii 50 42, 43, 44, 45.Fig. 3b przedstawia wykresy impulsów potrzeb¬ nych do regulacji obrotu bebna glowiczek wizyj¬ nych i biegu tasmy. 55 PL