PL57588B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1969 57588 KI. 21 a4, 60 MKP H 04 b ifCO UKD Twórca wynalazku: Kazimierz Stodola Wlasciciel patentu: Zaklady Urzadzen Przemyslowych Przedsiebiorstwo Panstwowe, Nysa (Polska) Uklad elektroniczny do przekazywania sygnalów kodu popraw¬ nych odpowiedzi w pasmie fonii ze studia nadawczego do maszyn do nauczania przylaczanych do odbiorników telewizyjnych lub radiofonicznych FM Wynalazek dotyczy ukladu elektronicznego do przekazywania sygnalów kodu poprawnych od¬ powiedzi w pasmie fonii ze studia nadawczego do maszyn do nauczania przylaczanych do odbiorni¬ ków telewizyjnych lub radiofonicznych FM na drodze modulacji sygnalami niskiej czestotliwo¬ sci w kanale radioelektrycznym o konwencjonal¬ nej szerokosci, uzywanym jednoczesnie do prze¬ kazywania sygnalów fonii.Uklad wedlug wynalazku umozliwia uzycie ist¬ niejacych, powszechnie stosowanych odbiorników telewizyjnych lub radiofonicznych FM, oraz nor¬ malnych radiostacji telewizyjnych lub radiofo¬ nicznych FM, jako elementów zespolu do maso¬ wego zaocznego nauczania programowanego. Je¬ dna z glównych cech tego nauczania jest okreso¬ we sprawdzanie wiadomosci i nauczanie przez za¬ dawanie pytan testowych oraz powiadamianie uczacych sie o jakosci odpowiedzi na pytania niezwlocznie po ich udzieleniu.Pytania testowe doprowadzane sa do uczestni¬ ków telewizyjnego nauczania zaocznego przez ich wyswietlanie na ekranach odbiorników telewizyj¬ nych lub ich odtwarzania przez glosnik. Maszyny do nauczania sprzezone z odbiornikami posiadaja klawiatury sluzace do udzielania odpowiedzi oraz urzadzenia sygnalizujace oceny odpowiedzi na¬ tychmiast po ich udzieleniu i rejestrujace na kar¬ tach lub tasmach dziurkowanych oceny i czas zu¬ zyty na udzielenie odpowiedzi. 10 15 20 25 30 Dotychczas znane urzadzenia do nauczania programowanego przy uzyciu telewizji oparte sa na zasadzie przesylania sygnalów kodu popraw¬ nych odpowiedzi w normalnie eksploatowanym pasmie wizji, lub na zasadzie przesylania sygna¬ lu kodu inna droga niz wedlug wynalazku, na przyklad za pomoca sieci przewodowej.W przypadku przesylania sygnalów kodu po¬ prawnych odpowiedzi w pasmie wizji maszyny do nauczania sprzezone sa z odbiornikami telewi¬ zyjnymi za posrednictwem co najmniej dwóch przekazników *fttoelektrycznych. Na przekazniki te oddzialywuja sygnaly kodu poprawnych odpo¬ wiedzi, majace forme plam swietlnych wyswiet¬ lanych w okreslonym miejscu na ekranie odbior¬ nika.Fotoopory przekazników mieszcza sie w rucho¬ mej przystawce, przystawianej od zewnatrz do ekranu odbiornika. Przekazanie informacji o tre¬ sci poprawnej odpowiedzi do maszyny do nau¬ czania przejawia sie zmiana stanu przekazników czlonu pamieciowego maszyny do nauczania sprze¬ zonej z odbiornikiem. Powyzszy sposób posiada mimo prostoty, szereg wad, które uniemozliwily jego stosowanie w tak szerokim zakresie, na jaki zaslugiwalby ze wzgledu na wage rozwiazywane¬ go zagadnienia.Wady te polegaja na wrazliwosci przekazników fotoelektrycznych na zmiany swiatlosci ekranu, wrazliwosci urzadzenia na zmiany natezenia 5758857588 oswietlenia zewnetrznego zaklócajacego oraz wrazliwosc na zaklócenia przejawiajace sie zmia¬ nami poziomu sygnalu wizji. Ponadto wada zna¬ nych urzadzen jest latwosc deszyfrowania kodu poprawnych odpowiedzi przez bezposredni odczyt 5 z ekranu odbiornika, bez potrzeby stosowania przystawki, a takze koniecznosc stosowania tylu wymiarów przystawek z fotooporami ile jest w uzyciu formatów lamp kineskopowych.Oprócz tego urzadzenie to ma mniejszy zakres 10 . ^cfefcwalnosci ograniczajacy sie tylko do telewizji "' w przeciwstawieniu do ukladu wedlug wynalazku, który umozliwia sprzeganie maszyn do nauczania przy uzyciu .tego samego ukladu z wszystkimi zródlami dzwieku odtwarzajacymi dodatkowo 15 sygnaly kodu poprawnych odpowiedzi. Zapobieze¬ nie wymienionym wadom zwiazane jest w kaz¬ dym przypadku z powiekszeniem zlozonosci zna- neko urzadzenia, co przekresla zalety wynikajace zprostoty. 20 Przesylanie informacji o tresci poprawnych od¬ powiedzi do maszyn do nauczania sprzezonych z odbiornikami telewizyjnymi lub radiowymi, znajdujacymi sie w miejscach odleglych od stu¬ dia nadawczego innymi sposobami niz wedlug 25 wynalazku na przyklad za posrednictwem sieci przewodowej lub specjalnych, dodatkowych ka¬ nalów radioelektrycznych jest mniej ekonomicz¬ ne, gdyz wymaga instalowania tak po stronie na¬ dawczej, jak i odbiorczej urzadzen podrazajacych 30 koszt nauczania.Celem wynalazku jest wykonanie ukladu do przekazywania sygnalów kodu poprawnych odpo¬ wiedzi, za posrednictwem telewizji i radiofonii do maszyn do nauczania stanowiacych lacznie z 35 maszynami do nauczania zespoly do nauczania programowanego, bez wad jakie posiadaja znane urzadzenia.Zgodnie z zadaniem wynalazku, zagadnienie do¬ prowadzania sygnalów kodu poprawnych odpo- 40 wiedzi do zespolów skladajacych sie z odbiorni¬ ków telewizyjnych lub radiofonicznych FM i sprzezonych z nimi maszyn do nauczania, zo¬ stalo rozwiazane przez przylaczanie na okres audycji szkolnej do obwodu sterowania modula- 45 tora telewizyjnego nadajnika dzwieku towarzy¬ szacego ukladu do sterowania tego modulatora sygnalami kodu poprawnych odpowiedzi.Uklad ten zawiera filtr dolnoprzepustowy ograniczajacy szerokosc pasma sygnalów dobrej 50 jakosci na przyklad od 50 Hz do 16 kHz do sze¬ rokosci niezbednej do przekazywania dzwieków mowy na przyklad od 50 Hz do 6 kHz, genera¬ tor sygnalów kodu poprawnych odpowiedzi z na¬ stawnikiem rodzaju sygnalów spelniajacych jedno- 55 czesnie role kodera tych sygnalów oraz element lacznikowy stykowy lub bezstykowy do przyla¬ czania w odpowiednim czasie generatora sygnalów kodu poprawnych odpowiedzi do obwodu stero¬ wania modulatora nadajnika dzwieku na czas 6o niezbedny do zareagowania przekazników czlonu pamieciowego maszyny do nauczania.'Maszyny do nauczania reagujace na sygnaly kodu poprawnych odpowiedzi sprzegane sa styko¬ wo lub bezstykowo z ukladami niskiej czestotli- 65 4 wosci odbiorników telewizyjnych lob radiofonicz¬ nych FM za posrednictwem filtrów górnoprzepu- stowych eliminujacych sygnaly fonii a przepusz¬ czajacych sygnaly kodu poprawnych odpowiedzi.Do wydzielania sygnalów kodu poprawnych odpo¬ wiedzi z górnej czesci pasma czestotliwosci aku¬ stycznych stosuje sie uklad filtrów lub przekaz¬ ników rezonansowych znajdujacych sie na wej¬ sciu maszyny do nauczania.Uklad wedlug wynalazku umozliwia przesyla¬ nie, w przeciwstawieniu do ukladu znanego, wiekszej ilosci danych w prosty i wygodny spo¬ sób do maszyn do nauczania przylaczanych nie tylko do odbiorników telewizyjnych, ale równiez. radiofonicznych FM przy mniejszej zlozonosci urzadzenia. *¦;" Wazna cecha ukladu jest mozliwosc wykorzy¬ stania do celów przekazywania danych do maszyn do nauczania dobrze opanowanych sposobów tran¬ smisji danych, szybkich i pewnych, jak równiez w razie wyboru sposobów prostych, zapewniaja¬ cych mala zlozonosc ukladów, a tym samym ogól¬ na dostepnosc urzadzen do nauczania.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na ry¬ sunku, na którym Fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu wedlug wynalazku który jest do¬ laczany do obwodu sterowania modulatora nis¬ kiej czestotliwosci, telewizyjnego nadajnika dzwie¬ ku towarzyszacego, fig. 2 schemat blokowy ukla¬ du dolaczonego stykowo, lub bezstykowo do ukla¬ du niskiej czestotliwosci odbiornika telewizyj¬ nego.Do przesylania sygnalów kodu poprawnych od¬ powiedzi przy uzyciu ukladu wedlug fig. 1 i figr^ moze byc wykorzystane na przyklad pa¬ smo czestotliwosci akustycznych od 6 kHz do 15 kHz. Taka szerokosc pasma umozliwia przy¬ kladowo przekazywanie jednoczesnie od dwóch do trzech sygnalów kodu o charakterze sinuso¬ idalnym, rózniacych sie czestotliwoscia, a wiec odpowiednio do tego od czterech do dziewieciu informacji o tresci poprawnych odpowiedzi jedno¬ czesnie, przy stosunkowo malo zlozonych i tanich elementach do wydzielania tych sygnalów z ka¬ nalu 6... 15 kHz.Dzwiek towarzyszacy przekazywany jest przy stosowaniu tego ukladu w zawezonym pasmie czestotliwosci o szerokosci od 50 do 6 kHz, takim jak przy stosowaniu modulacji amplitudy w ra¬ diofonii.Uklad wedlug wynalazku przedstawiony na fig. 1 sluzy do dodatkowego sterowania modulatora 1 telewizyjnego nadajnika dzwieku towarzyszace¬ go 2 sygnalami kodu poprawnych odpowiedzi, oraz do eliminowania, ze zródla dzwieku towa- rzyczacego przez stosowanie filtru dolnoprz*epu- stowego 6, sygnalów akustycznych zwartych w pasmie czestotliwosci akustycznych o szerokosci od 6 kHz do 15 kHz, rezerwowanym w ten sposób do celów przesylania sygnalów kodu.Do wytwarzania sygnalów kodu sluzy genera¬ tor 3, którego glówna czesc stanowia dwa ukla¬ dy oscylacyjne czestotliwosci akustycznej Gl, G2„ z których kazdy wytwarza inna czestotliwosc w pasmie od 6 kHz do 15 kHz. W czasie przerw57588 6 w odtwarzaniu sygnalów kodu w odstepach zwy¬ kle co najmniej jednominutowych do trzyminuto- wych ustala sie rodzaj sygnalu kodu za pomoca nastawnika rodzaju sygnalów 4. Nacisniecie przy¬ cisku A nastawnika rodzaju sygnalów 4 przyla¬ cza uklad oscylacyjny Gl, zas przycisku B uklad oscylacyjny Gj2 do linii sterujacej modulator 1 sygnalami kodu.Nadawanie sygnalów kodu nastepuje po przy¬ laczeniu przez nacisniecie przycisku C elementu zalaczajacego 5 generatora sygnalów kodu 3 w sposób bezstykowy do wejscia modulatora 2 na okreslony czas.Wedlug przykladu przedstawionego na rysunku mozliwe jest nadawanie czterech sygnalów kodu polegajace na sterowaniu modulatora 1 dwoma czestotliwosciami wywolanymi przez obwody oscylacyjne Gl, G2 odpowiednio I-sza i Il-ga w czterech kombinacjach: sygnal I i sygnal II, tyl¬ ko sygnal I lub tylko sygnal II i mozliwosc czwarta — brak obu sygnalów I-go i II-go, a wiec odpowiednio czterech informacji o tresci poprawnych odpowiedzi.Sygnaly kodu moga byc równiez nadawane w wyzej wymienionym pasmie innym znanym spo¬ sobem.W celu unikniecia oddzialywania sygnalów fo¬ nii, wytwarzanych przez zródlo M na elementy pamieciowe maszyn do nauczania sprzezonych z odbiornikami- telewizyjnymi, wlacza sie miedzy zródlo sygnalów fonii M a zaciski wejsciowe mo¬ dulatora 1 element filtrujacy dolnoprzepustowy 6, eliminujacy sygnaly fonii zawarte w. pasmie 6.... 15 kHz, zarezerwowanym do celów przesla¬ nia sygnalów kodu poprawnych odpowiedzi na okres nadawania audycji szkolnych. Element ten przylaczany jest do ukladu za pomoca przelaczni¬ ka 7. Maszyna do nauczania 8 przylaczana jest do wyjscia diodowego odbiornika telewizyjnego 0 przeznaczonego normalnie do przylaczania magne¬ tofonu za posrednictwem filtru górnoprzepusto- wego, którego role w najprostszym przypadku moze spelniac kondensator Cl, przepuszczajacy pasmo czestotliwosci akustycznych sygnalów ko¬ du w sposób uprzywilejowany. W przypadku bra¬ ku wejscia diodowego odbiornika maszyny do nauczania przylacza sie do specjalnie wykonane¬ go wyjscia diodowego.Mozliwe jest równiez sprzeganie maszyny do nauczania z odbiornikami telewizyjnymi lub ra¬ diofonicznymi FM za posrednictwem cewki z ot¬ wartym rdzeniem, przykladanym do rdzenia transformatora glosnikowego, w której uzwoje¬ niu wzbudza sie sila elektromotoryczna sygnalów kodu. Rozwiazanie to jest bardzo dogodne, gdyz cewka moze byc tak zaprojektowana, aby jej pa¬ smo przepuszczania pokrywalo sie z pasmem kodu.W przypadku gdy odbiornik telewizyjny lub radiofoniczny nie posiada dostatecznie sprawnie dzialajacego ukladu recznej regulacji barwy tonu, dolacza sie do odpowiedniego punktu ukladu ni¬ skiej czestotliwosci odbiornika uklad filtrujacy 9, oslabiajacy odtwarzanie przez glosnik sygnalów kodu do granic dopuszczalnych. Role tego ukladu moze spelniac w najprostszym przypadku przed¬ stawiony na rysunku filtr LC. Maszyna do na¬ uczania 8 znana w zasadzie, posiada na wejsciu uklad filtrów lub przekazników rezonansowych 5 10 do wydzielania sygnalów kodu poprawnych od¬ powiedzi z pasma czestotliwosci akustycznych, w których sa przenoszone. Przelaczniki 7 i 11 sluza do przylaczania czesci ukladów po stronie nadaw¬ czej i odbiorczej na okres nadawania audycji. 10 szkolnej.Kazda z porcji sygnalów kodu poprawnych od¬ powiedzi powoduje przechowanie w czlonie pa¬ mieciowym maszyny do nauczania informacji o tresci poprawnej odpowiedzi na pytanie testo- 15 we aktualnie doprowadzone do uczacego sie dro¬ ga fonii lub wizji. Informacje te porównywane sa nastepnie w maszynie do nauczania, znanej w zasadzie, z trescia odpowiedzi wprowadzona przez uczacego sie do maszyny do nauczania, na 20 przyklad przez nacisniecie jednego z czterech przycisków oznaczonych literami. Udzielenie od¬ powiedzi na pytanie testowe przejawia sie stanem przekazników czlonu oceny maszyny do naucza¬ nia i w nastepstwie sygnalizacja jakosci lub oce- 25 ny odpowiedzi, a takze zarejestrowaniem na kar- , tach lub tasmach dziurkowanych jakosci odpo¬ wiedzi i czasu zuzytego na jej udzielenie.Impulsy kodu poprawnych odpowiedzi nadawa¬ ne sa porcjami w razie potrzeby, na przyklad co so trzy minuty, po zakonczeniu jednostki lekcyjnej przed wyswietleniem lub po wyswietleniu na ekranie planszy z pytaniami testowymi i prze¬ czytaniu ich tresci przed mikrofonem.Ksztalt i rodzaj sygnalów kodu zalezny jest 35 od wyboru jednej ze znanych metod przekazywa¬ nia danych na odleglosc w pasmie czestotliwosci akustycznych.Czas trwania porcji sygnalów okreslony jest glównie przez czas reakcji elementów pamiecio- 40 wych maszyny do' nauczania. W celu zapobieze¬ nia zapoznawania sie przez uczestników naucza¬ nia zaocznego z trescia poprawnych odpowiedzi przez wysluchiwanie sygnalów kodu poprawnych odpowiedzi bezposrednio z glosnika, czas trwania 45 porcji sygnalów kodu powinien byc w zasadzie krótszy od czasu percepcji wysokosci dzwieku przez sluch ludzki, co jest osiagalne przez stoso- - wanie w ukladzie wedlug wynalazku i w maszy¬ nie do nauczania pólprzewodnikowych elementów 50 lacznikowych. Tak w celu przedluzenia czasu percepcji bodzca dzwiekowego, jak i uniemozli¬ wienia sluchowego deszyfrowania kodu popraw¬ nych odpowiedzi przez osoby o wyjatkowym slu¬ chu, zaleca sie stosowanie nadawania w okresie 55 odtwarzania sygnalów kodu maskujacego dzwiek gongu, oznajmiajacego jednoczesnie gotowosc ma¬ szyny do nauczania do udzielenia odpowiedzi. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 60 Uklad elektroniczny do przekazywania sygna¬ lów kodu poprawnych odpowiedzi w pasmie fonii ze studia nadawczego do maszyn do nauczania przylaczanych do odbiorników telewizyjnych lub 65 radiofonicznych FM, powszechnie stosowanych,57588 znamienny tym, ze do obwodu sterowania modu¬ latora (1) nadajnika dzwieku towarzyszacego (2) odbiornika telewizyjnego lub radiofonicznego FM (0), przylaczany jest na okres nadawania audycji szkolnej zespól generatorów (3) wytwarzajacy sygnaly kodu poprawnych odpowiedzi zawarte w górnej czesci pasma czestotliwosci akustycznych dobrej jakosci, przy czym na ten sam okres cza¬ su wlaczany jest w obwód sterowania modulato¬ ra (1) nadajnika dzwieku towarzyszacego (2), sygnalami fonii, filtr dolnoprzepustowy (6) ogra¬ niczajacy szerokosc pasma sygnalów fonii dobrej jakosci do szerokosci niezbednej do przesylania dzwieków mowy, oraz, ze w ukladzie znajduje sie nastawnik rodzaju sygnalów (4), który sluzy do ustalania rodzaju sygnalów kodu poprawnych 10 8 odpowiedzi, spelniajac jednoczesnie role kodera tych sygnalów polaczony z elementem laczniko¬ wym (5) przylaczajacym w odpowiednim momen¬ cie generator kodu poprawnych odpowiedzi (3) do obwodu sterowania modulatora (1) sygnalami fo¬ nii, na okres czasu niezbedny do zareagowania przekazników czlonu pamieciowego maszyny do nauczania (8), sprzezonej stykowo lub bezstyko- wo z ukladem niskiej czestotliwosci odbiornika telewizyjnego lub radiofonicznego FM (0) za po¬ srednictwem filtru górnoprzepustowego, zas ma¬ szyna do nauczania (8) posiada na wejsciu uklad filtrów lub przekazników rezonansowych (10) slu¬ zacy do wydzielania sygnalów kodu poprawnych odpowiedzi z górnej czesci pasma czestotliwosci akustycznych. L I-o* J;~ ; :-p."oWk 5" 1 ±c oo 4h oo ooj eh Ftg.Z T^ 9 ci 40 8 ==5rTWp-n-r 1 "m. \M°-yi RS. PZG w Pab.f zam. 464-69r iwkl. 240 egz. PL