PL57541B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.VII.1969 57541 KI. 12 o, 2/01 MKP C07c UKD W\th Wspóltwórcy wynalazku: Edward Wietesfca, Janina Herczyk Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania 3,4-dwuchloronitrolenzenu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia 3,4-dwuchloronitrobenzenu na drodze chloro¬ wania p-chloronitrobenzenu gazowym chlorem w podwyzszonej temperaturze w obecnosci przenos¬ nika chloru jako katalizatora i przy zastosowa- 5 niu odpowiedniego stosunku molowego reagentów. 3,4-dwuchloronitrobenzen jest pólproduktem sto¬ sowanym glównie do otrzymywania 3,4-dwuchlo- roaniliny, która znajduje coraz szersze zastoso¬ wanie przede wszystkim do produkcji róznego ty- 10 pu preparatów chwastobójczych.Wedlug znanych metod 3,4-dwuchloronitroben¬ zen otrzymuje sie dwiema metodami. Pierwsza oparta jest na nitrowaniu o-dwuchlorobenzenu do 3,4-dwuchloronitrobenzenu, druga na chlorowaniu 15 p-chloronitróbenzenu gazowym chlorem w tempe¬ raturze 100—120°C w obecnosci przenosnika chlo¬ ru i przy uzyciu ekwimolarnych ilosci substra- tów. 20 W wyniku procesu nitracji otrzymuje sie mie¬ szanine izomerów glównie 3,4- i 2,3-dwuchloro- nitrobenzenu o bardzo zblizonych wlasciwosciach fizycznych. Próby oddzielenia ich od siebie za pomoca typowych metod fizycznych jak rektyfi- 25 kacja, krystalizacja itp. nie daly zadawalajacych wyników.Chemiczne metody rozdzialu sugerowane przez literature sa zbyt czasochlonne i kosztowne dla skali przemyslowej. * Zdecydowanie lepsza dla skali przemyslowej jest metoda druga. Jednakze w procesie chloro¬ wania p-chloronitrobenzenu przy stosowaniu ekwi- molarnego stosunku reagentów otrzymuje sie rów¬ niez mieszanine chloronitrozwiazków. Obok 3,4- -dwuchloronitrobenzenu tworza sie wyzej chlo¬ rowane nitrozwiazki, a w pewnych warunkach nawet szesciochlorobenzen. Ponadto w tych wa¬ runkach pozostaja zawsze pewne ilosci nieprze- reagowanego p-chloronitrobenzenu. Jak stwier¬ dzono zanieczyszczenia te stanowia 15—20% schlo- rowanej masy. Podobnie jak w metodzie pierw¬ szej rozdzielenie mieszaniny poreakcyjnej stwa¬ rza powazne klopoty techniczne.Przy wykorzystaniu otrzymanych droga chloro¬ wania chloronitrozwiazków do produkcji 3.4-dwu- chloroaniliny wystepujace zanieczyszczenia moga byc oddzielone w postaci amin na bardiso, spraw¬ nym prózniowym ukladzie rektyfikacyjnym (qfko- lo 60 pólek teoretycznych). Przy zastosoNj&aiu tej metody pozostaje do rozwiazania dodatkowy pro¬ blem utylizacji produktów ubocznych.Sposób wedlug wynalazku oparty na chloro¬ waniu p-chloronitrobenzenu gazowym chlorem w obecnosci bezwodnego chlorku zelazowego jako przenosnika chloru w temperaturze 95—105°C po¬ lega na odpowiednim obnizeniu stosunku molowe¬ go chloru do p-chloronitrobenzenu.Najbardziej optymalny stosunek wynosi 0,85 mo¬ la chloru na 1 mol p-chloronitrobenzenu. 57541; 3 Otrzymuje sie w tych warunkach praktycznie dwuskladnikowa mieszanine dajaca sie latwo roz¬ dzielic, zawierajaca 80—85% 3,4-dwuchloronitro- benzenu i 15—20% nieprzereagowanego p-chloro- nitrobenzenu. W malych ilosciach (1—2%) wy- 5 stepuje jako zanieczyszczenie 3,4,5-trójchloronitro- benzen. Mieszanine po chlorowaniu przemywa sie 2 lub 3-krotnie goraca woda, suszy bezwodnym chlorkiem wapniowym i poddaje rektyfikacji pod zmniejszonym cisnieniem w kolumnie o spraw- 10 nosci okolo 10 pólek teoretycznych. Otrzymany Jako przedgon p-chloronitrdbenzen z niewielkimi ilosciami 3,4-dwuchloronitrobenzenu zawracany jest do procesu chlorowania.W zaleznosci od wymagan stawianych produk- 15 towi rektyfikacje prowadzi sie do konca, lub prze¬ rywa po oddestylowaniu p-chloronitrobenzenu.Sposób wedlug wynalazku pozwala na znaczne podniesienie wydajnosci procesu oraz otrzymywa¬ nie produktu technicznego o duzej: czystosci. Po- 20 nadto eliminuje sie calkowicie zagadnienie klo¬ potliwych odpadów organicznych tworzacych sie przy stosowaniu ekwimolarnych ilosci reagentów.Przyklad. Do chlorotora zaladowuje sie 27 g bezwodnego chlorku zelazowego, 450 g stopionego 25 bezwodnego p-chloronitrobenzenu i 110 g p-chlo¬ ronitrobenzenu zawróconego po rektyfikacji mie¬ szaniny 3,4-dwuchloronitrobenzenu i p-chloroni¬ trobenzenu z poprzedniej próby. Nastepnie w temperaturze 95—105°C wprowadza sie przez bel- 30 kotke gazowy chlor w 'ilosci 175 g. W wyniku chlorowania otrzymuje sie mieszanine chloronitro- zwiazków zawierajaca 82% 3,4-dwuchloronitroben¬ zenu, 17% p-chloronitrobenzenu i 1% 3,4,5- trój- chloronitrobenzenu. 35 Otrzymana po chlorowaniu mase myje sie trzy¬ krotnie goraca woda, w celu usuniecia chlorku ze- 4 lazowego i chlorowodoru oraz suszy bezwodnym chlorkiem wapniowym w temperaturze 30—40°C.Po odwodnieniu mase 650 g chloronitrozwiazków zaladowuje sie do kolby destylacyjnej i rektyfi¬ kuje pod cisnieniem 35 mm Hg w kolumnie o sprawnosci okolo 10 pólek teoretycznych. Pierw¬ sza frakcja odbierana w granicach 137—157°C w ilosci 110 g zawiera 98% nieprzereagowanego p-chloronitrobenzenu i 2% 3,4-dwuchloronitroben¬ zenu. W zaleznosci od wymagan stawianych dla 3,4-dwuchloronitrobenzenu rektyfikacje przerywa sie lub prowadzi do konca.W pierwszym przypadku otrzymuje sie 540 g 98%-wego 3,4-dwuchloronitrobenzenu co stanowi 96,5% wydajnosci w stosunku do przereagowanego p-chloronitrobenzenu, w drugim przypadku 520 g 99,5%-owego produktu z wydajnoscia 94%. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania 3,4-dwuchloronitroben¬ zenu oparty na chlorowaniu stopionego p-chlo¬ ronitrobenzenu gazowym chlorem w tempera¬ turze 95—105°C w obecnosci przenosnika chlo¬ ru znamienny tym, ze na 1 mol p-chloroni¬ trobenzenu wprowadza sie chlor w ilosci naj¬ wyzej 0,85 mola, po czym otrzymany 3,4-dwu- chloronitrobenzen oddziela sie z mieszaniny poreakcyjnej zawierajacej nieprzereagowany p-chloronitrobenzen, na drodze rektyfikacji prózniowej.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze odzyskany, nieprzereagowany, oddestylowany p-chloronitrobenzen zawraca sie do procesu chlorowania. EG „Ruch" lW-wa, zam. 446-69 inakl. 230 egz. PL