Q1.VIII.1966 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 31.V.1969 57496 KI. 5 b, 25/10 MKP E 21 c lft UKD 622.232.4.05 Wlasciciel patentu: Maschinenfabrik Monninghoff, Bochum (Niemiecka Republika Federalna) Urzadzenie urabiajaco-ladujace Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie urabia¬ jaco-ladujace. Do wydobywania wegla lub innych materialów, zwlaszcza w krótkich wybierkach scia¬ nowych stosuje sie znane urzadzenia do urabiania i odstawy urobku, skladajace sie z rozciagajacego sie na cala szerokosc i na cala dlugosc wyrobiska przesuwnego prowadnika i z polaczonego z nim przenosnika o ruchu ciaglym do odstawy urobio¬ nego mineralu, jak równiez z poruszajacego sie tam i z powrotem wdluz prowadnika elementu urabiajacego.W tych znanych urzadzeniach prowadnik rozcia¬ ga sie przez cala dlugosc ociosu wyrobiska, przy czym urzadzenia te róznia sie istotnie konstruk¬ cja i spelniana przez nie funkcja.Najkorzystniejszymi okazaly sie tego rodzaju urzadzenia, w których poruszajace sie tam i z powrotem maszyna urabiajaca wystepuje w posta¬ ci kombajnu bebnowego ze specjalnie na wysokosc nastawialnymi, dokola pionowej lub poziomej osi obrotu wirujacymi, organami urabiajacymi. Poru¬ szanie sie tam i z powrotem maszyny urabiajacej umozliwia w tym przypadku szybkie dostosowy¬ wanie maszyny do róznych dlugosci ociosu wyro¬ biska bez strat w urobku,, podczas gdy z drugiej strony zmiana wysokosci wrebu daje mozliwosc dostosowywania sie do róznych grubosci pokladu.Przy urabianiu wyzszych partii pokladu wyma¬ gane jest przy pionowym organie urabiajacym od¬ suniecie kombajnu lub prowadnika od ociosu i przestawienie tych urzadzen. Dodatkowe te opera¬ cje polaczone sa strata czasu i maja ujemny wplyw na produkcje. Dochodzi do tego jeszcze ta nieko¬ rzystna okolicznosc, ze kombajny o tym sposobie 5 ustawienia organów urabiajacych musza byc wy¬ posazone w dwa bebny urabiajace, aby w obu kon¬ cowych swych polozeniach pracowaly bez prowad¬ nika, tym bardziej, ze przy kazdym kierunku jaz¬ dy wykorzystywany jest tylko jeden z bebnów io urabiajacych.Powyzsza ujemna strona urzadzen wystepuje takze wówczas, gdy nastawialne na pewna wyso¬ kosc organy urabiajace maja os pozioma zwróco¬ na prostopadle od ociosu wyrobiska. W tym przy- 15 pauKU prowadnik przesuniety równolegle do ocio¬ su stwarza mozliwosc przesuniecia go do przodu tyiKo wówczas, gdy urzadzenie ma dwa sasiadu¬ jace ze soba organy urabiajace. Nastawialnosc na wysokosc poziomo usytuowanych organów ura- 20 biajacych ma w odróznieniu od wyzej podanego rodzaju budowy te przewage, ze urzadzenie daje sie latwo bez klopotliwych przestawien dopasowac do róznych grubosci pokladu.Zaleta ta ma jednak te niedogodnosc,' ze organy 25 urabiajace musza ciac nie tylko promieniowo, lecz takze i osiowo, gdyz inaczej nie moga one byc wprowadzone we wlasciwe dla nich polozenie robocze. Z uwagi na to, ze wydajnosc takich or¬ ganów urabiajacych jest tym wyzsza, im wieksza 30 jest srednica bebnów, co z drugiej strony powo- 574963 57496 4 duje trudniejsze wglebianie sie ich w ocios i gorsze ich dzialanie wskutek wiekszej plaszczyzny tnacej, przeto rozwiazanie to jest równiez nieza¬ dowalajace, poniewaz czas i koszt zwiazany z kazdorazowym^ nastawianiem urzadzenia w nowe polozenie jest zbyt duzy w stosunku do efektyw¬ nej wydajnosci urobku, zwlaszcza przy krótkich szerokosciach scian wyrobisk.Zadaniem wynalazku jest przeto wyeliminowa¬ nie znanych wad i wprowadzenie takich udosko¬ nalen znanych urzadzen do urobku i ladowania, l^tóre umozliwilyby przy prostrzej konstrukcji tych urzadzen i latwosci ich dostosowania do róznych szerokosci ociosu i do róznych grubosci pokladów, osiagac najkorzystniej za pomoca jednego organu urabiajacego nieprzerwany tok urabiania, wolny od przerw na przestawianie.Zgodnie z wynalazkiem, prowadnik ma w prze¬ kroju poprzecznym ksztalt litery L, przy czym do dluzszego, równolegle do ociosu przebiegajacego odcinka prowadnika dodany jest drugi krótszy, ustawiony pionowo i równolegle do kierunku po¬ suwu prowadnik odpowiadajacy swa dlugoscia kombajnowi i sztywno zwiazany z pierwszym pro¬ wadnikiem lukowata zlaczka.Nierówne odcinki prowadnika oraz laczaca je z soba w prawym kacie lukowata jego zlaczka sa zaopatrzone w dwie ustawione w pewnej od siebie odleglosci szyny nosne do prowadzenia na nich jak po moscie przemieszczalnego kombajnu. Szy¬ ny te sa polaczone ze soba korytem do jednolan- cuchowego przenosnika zgrzeblowego, a od strony ociosu przewidziana jest ukosna rampa, odprowa¬ dzajaca urobek do przenosnika. Z rampa pola¬ czone sa, po stronie przeciwleglej miedzy spagiem a stropem, mocujace urzadzenia posuwowe. Prze¬ suwajacy sie tam i z powrotem kombajn jest zao¬ patrzony w osadzony na jego ramieniu wychylnym tnacy pionowo beben o poziomej, skierowanej pro¬ stopadle do ociosu osi obrotu.Wynalazek zmierza przede wszystkim., w tym kierunku, aby stworzyc przez samo juz uksztalto¬ wanie i usytuowanie prowadnika, warunki, umoz¬ liwiajace wykorzystanie calej powierzchni robo¬ czej organu urabiajacego przy przesuwie prowad¬ nika do przodu i przy przesuwie na nim tam i z powrotem urzadzenia urabiajacego. Mozliwosc te stwarza — zgodnie z wynalazkiem prowadnik, wy¬ konany w ksztalcie litery L, polaczony z przesu¬ wajacym sie tam i z powrotem kombajnem, któ¬ rego beben umieszczony na wychylnym ramieniu w plaszczyznie prostopadlej do ociosu i tnacy tyl¬ ko promieniowo wiruje wokól poziomej osi obrotu, za wyjatkiem krótkiego czasu, potrzebnego do przesuniecia prowadnika ku scianie.Urzadzenie wedlug wynalazku daje przy tym te szczególna korzysc, ze przy odpowiednim uprosz¬ czeniu jego konstrukcji pozwala na ograniczenie sie tylko do jednego kombajnu, który wskutek swego usytuowania moze przejac zarówno urabia¬ nie lewego, jak i prawego ociosu, nie liczac sie przy tym z zapotrzebowaniem miejsca na urzadze¬ nie napedowe i nawrotne. Z uwagi na to, ze kom¬ bajn moze byc ustawiony do pracy w swej kon¬ cowej pozycji jednoczesnie w wyzszych partiach, nie przerywajac przy tym pracy urobkowej, przeto pracuje on praktycznie bez przerwy.Z uwagi na to, ze wybiera on ukosnie do ociosu dodatkowy chodnik, przeto dalsza istotna korzysc urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze do jego posuwu w chodniku zbedne sa dodatkowe urzadzenia i dodatkowy naklad pracy.Jakkolwiek uzyty w tym urzadzeniu jednolan- cuchowy przenosnik zgrzeblowy stanowi przenos¬ nik jednolancuchowy to jednak mozna tu bez prze¬ szkód zastosowac równiez dajacy sie bez trudu za¬ wracac na lukach przenosnik skrzydlowy z jedno¬ stronnie przylaczonymi do niego zgrzeblami.Celowe okazaly sie nie tylko nierówne odcinki dlugosci prowadnika i jego luk, ale takze zasto¬ sowanie jednolancuchowego przenosnika zgrzeblo¬ wego skladajacego sie z polaczonych ze soba odej¬ mowalnie czlonów.Agregaty przesuwajace urzadzenia po powrocie kombajnu do pozycji wyjsciowej skladaja sie ze znanych, hydraulicznie poruszanych, podwójnie dzialajacych silowników, z którymi sprzezone sa zakotwiczone miedzy spagiem a stropem samo¬ czynnie dzialajace przypory ze stojakami hydrau¬ licznymi.Mimo, iz odpowiadajace prowadnikowi pochyle¬ nie stwarza mozliwosc samoczynnego przesuwania sie urobku do przenosnika, to okazalo sie korzyst¬ nym zaopatrzenie pracujacego promieniowo kom¬ bajnu w spiralne urzadzenie z blachami, sluzace jednoczesnie jako przenosnik gasienicowy, przeka¬ zujacy urobiony material do przenosnika tasmo¬ wego.Korzystne okazalo sie równiez, doczepianie kom¬ bajnu do napedzanego lancucha zabierakowego w czasie przesuwania po szynach nosnych prowadni¬ ka.Aby zautomatyzowac w duzym zakresie procesy urobku i nawrotu i ulatwic w ten sposób obsluge, wynalazek przewiduje nie tylko zastosowanie wy¬ lacznika krancowego do samoczynnego przestero- wywania kierunku jazdy kombajnu" w obu jego polozeniach krancowych, przy równoczesnej zmia¬ nie nastawienia wysokosciowego bebna, lecz takze zainstalowanie na koncu krótkiego odcinka pro¬ wadnika dalszego wylacznika krancowego umozli¬ wiajacego sterowanie posuwem. Z uwagi na to, ze automatyczne przesuniecie prowadnika do wy¬ branej sciany nie wymaga dluzszego czasu, przeto zostaje zapewniony prawie nieprzerwany tok pra¬ cy i zostaje zabezpieczona pelna wydajnosc urza¬ dzen.Wskutek tego, ze najkorzystniejszy okazal sie naped hydrauliczny przeto naped taki posiada za¬ równo ciagnik napedowy lancucha zabierakowego kombajnu, jak i cylinder posuwu. W tym celu wy¬ laczniki krancowe zostaly wykonane w prosty spo¬ sób jako zwrotne zawory przesterowywujace. Moz¬ liwe jest równiez zastapienie ich prostymi, urucho¬ mianymi suwakiem, wylacznikami elektromagne¬ tycznymi, poniewaz oba rozwiazania nawet przy wiekszym, nieuniknionym w ruchu zabrudzeniu dzialaja niezawodnie. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6057496 Mozliwe jest ponadto zastosowanie w danym przypadku, zgodnie z wynalazkiem, dwóch lub wiecej odmian urzadzenia urabiajaco-transportu- jacego, pracujacych równoczesnie obok siebie na dluzszym ociosie.Wynalazek jest wyjasniony blizej na przykladzie rozwiazania uwidocznionym na zalaczonym rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie ura- biajaco-ladujace, w widoku z boku, fig. 2 — urza¬ dzenie z fig. 1, w widoku z góry, a fig. 3 — urza¬ dzenie z fig. 1 i 2, w przekroju przez prowadnik.Jak wynika z fig. 2, prowadnik 5 ma w prze¬ kroju poprzecznym ksztalt litery L, przy czym dluzszemu, równolegle do chodnika wyrobiska 4 skierowanemu odcinkowi 5a odpowiada usytuowa¬ ny do niego — ze zlaczem 5c pionowy, równolegly do kierunku posuwu X, krótszy, o dlugosci odpo¬ wiadajacej mniej wiecej dlugosci urzadzenia ura¬ biajacego 14 — odcinek 5b. Jak zaznaczono na fig. 2, odcinki 5a i 5b prowadnika 5 skladaja sie z poszczególnych czesci, przy czym polaczenia ich sa tak wykonane, ze prowadnik 5 jest dostosowa¬ ny do nierównego poziomu spagu i jest w plasz¬ czyznie spagu dostatecznie sztywny. To, ze pro¬ wadnik 5 sklada sie z czesci 5a i 5b umozliwia w prosty i znany sposób dostosowanie go do zmie¬ niajacych sie frontów pracy na urobisku.W prowadnik 5 wlaczony jest lancuchowy prze¬ nosnik zgrzeblowy 6, którego urzadzenie nawrot- ne 6a przewidziane jest na koncu wiekszego od¬ cinka 5a prowadnika 5. W obrebie zlacza 5c pro¬ wadnika 5, przenosnik 6 ma lukowato zmieniony kierunek i wyprowadzony jest swym wysoko pod¬ ciagnietym koncem wylotowym i napedu 6b z krótszego odcinka 5b prowadnika 5. Przenosnik 6 przekazuje na swym koncu wylotowym urobek na dodatkowo przylaczony przenosnik chodnikowy 7, którym jest zwykle podwójny, lancuchowy prze¬ nosnik zgrzeblowy. Naped jednolancuchowego przenosnika zgrzeblowego 6 stanowi w przedsta¬ wi ,nym przykladzie wykonania sprzezony ze skrzynka przekladniowa okapturzony silnik ele¬ ktryczny. Zamiast silnika mozna równiez zastoso- sowac wolnobiezny naped hydrostatyczny.Od strony zwróconej do chodnika wyrobiska 4, jak równiez do chodnika bocznego 4a znajduja sie odcinki jak równiez zlacze 5c prowadnika 5 zao¬ patrzone w skosny element ladujacy 8. Na stronie zwróconej do chodnika wyrobiska 4 znajduje sie wiekszy odcinek 5a prowadnika 5 polaczony prze¬ gubowo wraz z hydraulicznie i obustronnie nape¬ dzanymi cylindrami posuwu, umieszczonymi na rozpieranych pomiedzy stropem a spagiem stoja¬ kach hydraulicznych 10.Jak to wynika z fig. 3, odcinki prowadnika 5 tworza koryto jednolancuchowego przenosnika zgrzeblowego 6), ograniczonego od strony wyro¬ biska plaszczyzna tylna 11 skosnego elementu la¬ dujacego 8, a od strony przeciwleglej plaszczyzna boczna 12 konsoli 13. Polaczone ze skosnym ele¬ mentem 8 górne przejscie przenosnika 6, jak rów¬ niez górna plaszczyzna czolowa konsoli 13 two¬ rza dla kombajnu 14, obejmujacego przenosnik szyny nosne. W obrebie utworzonej przez konsole 10 25 30 35 45 55 65 6 13 szyny nosnej kombajnu 14 jest prowadzona za pomoca rolek bocznych 15 i 15a, nasadka 16 kom¬ bajnu 14 mocowana w czasie jego skierowania ku dolowi do lancucha zabierakowego 17. Z fig. 2 wynika, ze w koncowym odcinku 5a prowadnika 5, lancuch zabierakowy 17 jest prowadzony za po¬ moca rolki 18. Rolka napedowa tworzy natomiast na koncu krótszego odcinka prowadnika 5 czesc skladowa napedu hydrostatycznego 19.Kombajn 14 jest usytuowany nad przenosnikiem 6 i prowadnikiem 5 oraz jest wyposazony tylko w jeden promieniowo tnacy organ urabiajacy 20, którego os obrotu skierowana jest poziomo i pro¬ stopadle do sciany chodnika 4 lub 4a. Organ 20 jest osadzony w przednim, zewnetrznym koncu kombajnu 14 i na ramieniu 21, obracajacym sie w plaszczyznie pionowej wokól czopa 22. Nasta¬ wienie organu 20 na wysokosc nastepuje za po¬ moca silownika hydraulicznego 23, usytuowanego wychylnie na ramie kombajnu 14.Jak wynika z fig. 3, organ 20 wyposazony jest w spiralnie osadzone wzdluz obwodu noze 20a, i spelnia jednoczesnie w czasie pracy role przenos¬ nika, odprowadzajacego urobek w kierunku prze¬ nosnika 6. W celu ulatwienia odbioru urobku z organem 20 wspóldziala lemiesz dwustronny 24, który umozliwia z blacha kierunkowa 25 odpro^ wadzenie urobku przy ruchu powrotnym kombaj¬ nu 14. Naped organu 20 stanowi w przedstawio¬ nym przykladzie wykonania silnik elektryczny 14a i mechanizm lancuchowy wychylnego ramienia 21.Uwidoczniona na fig. 2 pozycja kombajnu 14 od¬ powiada ustawieniu prowadnika 5 przed ociosem chodnika 4, to znaczy w polozeniu, w którym kom¬ bajn 14 po zmianie kierunku jazdy podejmuje pra¬ ce w kierunku wiekszego odcinka 5a prowadnika 5.Przestawianie kierunku jazdy kombajnu 14, jak równiez jego posuwu odbywa* sie automatycznie za pomoca wylacznika krancowego 26, usytuowa¬ nego na koncu krótszego odcinka 5b prowadnika 5: Na koncu wiekszego odcinka 5a prowadnika 5 przewidziany jest inny wylacznik krancowy 26a, sterujacy samoczynnie powrotnym ruchem kom¬ bajnu 14 i umozliwiajacym równoczesne podnie¬ sienie organu 20 do pracy w wyzszych partiach.Organ 20 przemieszcza sie przy ruchu powrotnym kombajnu 14 na krótszy odcinek 5b prowadnika 5.Widoczny na fig. 2, charakterystyczny dla wy¬ nalazku sierpowaty wylom ociosu wyrobiska wy¬ nika z jednej strony lukowatej zmiany kierunku prowadnika 5, a z drugiej strony z usytuowania organu 20 na lewym, przednim koncu kombajnu 14. Krótszy odcinek 5b prowadnika 5, umieszczony równolegle do kierunku posuwu ma w przedsta¬ wionym przykladzie wykonania tylko taka dlugosc, jaka ma urzadzenie urabiajace. Oczywiscie rów¬ nie dobrze móglby on byc dluzszy, ale nie jest to jednak, ani celowe, ani potrzebne. PL