Pierwszenstwo: Opublikowano: 11. VIII. 1969 57422 KI. 31 b2, 11/14 MKP B 22 d « 621.746.047 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Stanislaw Tochowicz, niew Bonenberg, inz. Ignacy Myfi Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Hutniczego „Biprohut", Gliwice (Polska) Sposób ciaglego odlewania stali i urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynazalek dotyczy sposobu odlewania stali polegajacego na tym, ze kadz z plynna stala znaj¬ duje sie w szczelnym zbiorniku cisnieniowym, ustawiona na podnosniku a odlewanie stali od¬ bywa sie przez lej wylozony materialem ognio¬ trwalym do krystalizatora z którego jest wycia¬ gany skokowo wlewek i ciety na odpowiednie dlugosci.Dotychczas ciagle odlewanie stali odbywalo sie przez odlewanie w pozycji pionowej stali do otwartego krystalizatora usytuowanego pionowo lub pochylonego, z wykorzystaniem sily grawitacji.Sposób ten mial szereg wad, miedzy innymi wle¬ wanie strugi metalu do krystalizatora bylo ucia¬ zliwe w zwiazku z utrzymaniem stalego poziomu metalu w krystalizatorze oraz powodowalo utle¬ nianie sie strugi, a budowanie urzadzenia w ukla¬ dzie pionowym powodowalo koniecznosc budowy glebokich studni, odwodnienia niskich poziomów7 co pociagalo z kolei koniecznosc inwestowania duzych nakladów. Znane sa równiez urzadzenia do odlewania metali pod cisnieniem w których kadz lub piec znajduja sie w szczelnym zbiorniku, a wylew metalu odbywa sie przez zanurzenie leja w metalu, przy tym lej zanurzony byl, az do dna kadzi, a cisnienie wewnatrz zbiornika mu¬ sialo byc zmienne w czasie odlewania po to, aby zachowac stala predkosc lania.Urzadzenie to bylo przydatne dla bardzo malych jednostek odlewniczych i dla metali kolorowych. 2 natomiast dla stali utrzymanie szczelnego dlu¬ giego leja w temperaturze plynnej stali bylo technicznie bardzo trudne. Róznica poziomów miedzy lustrem plynnego metalu a krystalizato- 5 rem byla zmienna, co zmuszalo do stosowania skomplikowanej automatyki, lub klopotliwego ste¬ rowania recznego cisnieniem wewnatrz zbiornika.Ponadto zanurzony lej powodowal duze straty oporu przeplywu plynnego metalu przez dlugi io zanurzony lej, a przy peknieciu leja odlewanie musialo byc przerwane.Celem wynalazku jest taki sposób ciaglego odle¬ wania stali, który zapewni plynny doplyw stali do krystalizatora, plytkie zanurzenie leja w plynnej is stali, stale róznice poziomów miedzy lustrem stali a wlotem krystalizatora oraz prawidlowy przebieg zastygania stali w krystalizatorze.Cel ten zostal osiagniety przez zainstalowanie w znanej komorze cisnieniowej, do której dopro- 20 wadzone jest sprezone powietrze lub sprezony gaz obojetny, kadzi odlewniczej posadowionej na zna¬ nym podnosniku, najlepiej hydraulicznym lub pneumatycznym, oraz zainstalowanie leja zanu¬ rzonego plytko w plynnej stali, którego drugi 25 koniec doprowadzony jest do krystalizatora gra¬ fitowego przechodzacego w krystalizator miedzia¬ ny konwencjonalny, z chlodzeniem wodnym, oraz zainstalowanie urzadzenia, znanej konstrukcji do skokowego wyciagania wlewka z krystalizatora. so Konstrukcja ta zapewnia plytkie zanurzenie 574223 57422 4 leja w stali tuz pod strefa zuzla, co ulatwia wykonanie szczelnej koncówki ceramicznej leja, ponadto przez zastosowanie cisnienia w zbiorniku otrzymuje sie plynny i lagodny przeplyw metalu, a przez podnoszenie kadzi na podnosniku, sprze¬ zone z predkoscia odlewania otrzymuje sie stala róznice poziomów miedzy krystalizatorem, a lu¬ strem plynnej stali co stwarza dogodne bo jedna¬ kowe warunki przeplywu metalu zapewniajac sta¬ la predkosc przeplywu regulowana tylko predko¬ scia odlewu wlewka przez urzadzenie odbierajace, a stosowanie krystalizatora grafitowego w pola¬ czeniu z krystalizatorem miedzianym daje szybki i prawidlowy przebieg stygniecia i krystalizacji wlewka, oraz gladka powierzchnie wlewka.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie, wykonania pokazanym na rysunku na w którym Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny urzadzenia. Urzadzenie stanowi cisnieniowy zbior¬ nik 6 wylozony materialem ogniotrwalym 1 od do¬ lu dla ewentualnej ochrony przed wyciekiem plyn¬ nej stali. Zbiornik 6 nakryty jest pokrywa 10 z wewnetrznym ekranem 8, i wziernikiem 9. Po¬ krywa 10 zamocowana jest do zbiornika 6 za pomoca znanej konstrukcji zamka 5.Kadz 3 z plynna stala spoczywa na plycie 2 hydraulicznego lub pneumatycznego podnosnika 21. Lej 12 przechodzi przez pokrywe 10 poprzez znanej konstrukcji kulowy przegub 11 i ma zanu¬ rzony w stali króciec 7, a drugi koniec 13 leja 12 wchodzi do grafitowego krystalizatora 14 zlaczo¬ nego bezposrednio z krystalizatorem 15 miedzia¬ nym Obydwa krystalizatory sa chlodzone wod^ doplywajaca króccami 22 i 23.Za krystalizatorami znajduja sie podporowe rol¬ ki 16, oraz natryskowe dysze 17, i ich obudowa 18 tworzace strefe wtórnego chlodzenia wlewka. Za strefa wtórnego chlodzenia znajduje sie mechanizm 19 do wyciagania wlewka z krystalizatora znanej konstrukcji nie pokazanej na rysunku. Dalej znaj¬ duje sie urzadzenie 20 do ciecia wlewków równiez znanej konstrukcji i odbiorczy stól 24 do wlew¬ ków 25.Zbiornik 6 ma króciec 4 do napelniania go po¬ wietrzem lub gazem obojetnym pod cisnieniem.Ciagle odlewanie wedlug wynalazku odbywa sie nastepujaco: lejnicza kadz 3 z plynnym metalem wstawia sie do dolnej czesci zbiornika 6 i ustawia ja na plycie 2 podnosnika hydraulicznego 21, na¬ krywa sie pokrywa zbiornika 10 zaciska zamknie^ cie 5, przy równoczesnym wstawieniu koncówki 7 rury syfonowej 12 do plynnego metalu i przez króciec 4 wprowadza gaz obojetny lub powietrze s celem stworzenia odpowiedniego nadcisnienia.Plynny metal pod wplywem róznicy cisnien w zbiorniku 6 i otaczajaca atmosfera wyciska metal poprzez koncówlke 7 i rure syifbnowa 12 do wlewu 13 i do grafitowego krystalizatora }4, gdzie po czesciowym skrzepnieciu scianek metal prze¬ chodzi do miedzianego krystalizatora 15 chlodzo¬ nego woda przeplywajaca króccami 22 i 23.Nastepnie wlewek przechodzi dalsze chlodzenie przez bezposredni natrysk wody w komorze chlo¬ dzenia wtórnego 18 spoczywajac na rolkach 16.Wlewek nastepnie jest transportowany ruchem przerywanym posuwistym za pomoca mechanizmu 19 znanej konstrukcji i przechodzi dalej na stól odbiorczy 24 na którym wlewek ciety jest na od¬ powiednie dlugosci znana metoda za pomoca pal¬ nika 20 lub innego urzadzenia. W miare ubywania metalu w kadzi 3 hydrauliczny' cylinder 21 podnosi kadz 3 tak, aby koncówka 7 rury syfonowej 12 byla stale zanurzona w kapieli metalu, na te sama glebokosc co powoduje, ze róznica poziomów mie¬ dzy lustrem stali a krystalizatorem jest stala. PL