Sprezarki odsrodkowe imaja te Wlasci¬ wosc, ze bez osobnych urzadzen pomocni¬ czych przy ofcresloneim sprezeniu czynnika napednego nie moga byc juz regulowane zapomoca zmriiieJjsizoneji ilosci obrotów po¬ nizej minimalnej mocy, bez doprowadzenia do stanu, któremu towarzysza wraz z gwal- townemi watraasnieniami' spadek i wzrost cisnienia, tak zwaine pompowanie. Najiwie- cej stasowany slpOsób dlo zmniejszenia pom- pofwanla przy sprezarkach odsrodkowych z niajpedem turbinowym jest tzawór, na który wywiera wplyw prAd powietrza i przy za¬ potrzebowaniu powielrfca przez siec ponizej granicy pompowania ta wypuszcza naze- wnatrz tak wielka ilosc powietrzni spirsi<' nego, ze calkowita ilosc znajduje siie poni¬ zej 'granicy pompowania. Oczywiscie uzycie tego zaworu wylotowego pociaga za soba tern wieksza strate pracy, im nizej lezty od gralriicy pompowania srednie zapotrzebowa¬ nie powiletrza.W sprezarkach, odsrodkowych z elek¬ trycznym napedlem, w których dostosowanie czynnika napednego jest niewykonalne za¬ pomoca miarkowania ilosci! obrotów, znany jest sposób zmniejszenia strat pracy, przy- czem w pewnym czasie po napompowaniu sieci az do pewnej zwyzki cisnienia zostaje samoczynnie zamkniety organ zamykajacy w przewodzie ssawnym sprezarki, a po pew¬ nym spadku cisnienia sieci otwarty zpowro-€g^ tema. Przy zamknietym przewodzie ssaw¬ nym cisnienie w sprezarce opada, jak rpiw- niez i zapotrzebowanie pracy ta$t, ze to miarkowanie, przy bardzo ipalem zapotrzer bcwamiu powietrza, podczas stosowania za¬ woru oznaoza osizczednosc pracy.Stosowanie takiego samego sposobu miarkowania parzy sprezarkach z napedem turbinowym naipotyka jednak na pewcie truldliosci1, gdyz na sprezarke odsrodkowa wywiera1 sie lyiplytyr zazwyczaj wpwiiatra jjpj zakresu pracy zapomioca cisnienia powie¬ trza w sieci regulacja z^pgrmpcakfórfj pisy. opadlajacem cisnieniu potyroptaa aoftajte zwiekszony dolplyw czynnika napednego do turbiny a iprzeto zwiekszona zostaje ilosc obrotów, $osc czynnika napednego i cisnie¬ nie. Dopiero powyzej* skali przepfeanej dla umiarkowania ósmenia dzialac zaczyna ja¬ ko przyrzaid bezIpieczenstWa regulator ilo¬ sci obrotów znafoej budowy.Jezeli zatem wedlug stosowanego za¬ zwyczaj sposobu miarkowania przy spre- zaiilkaeh z napedem elektrycznym zostanie przewód ssawny (zamkniety, wówczas w mysl tego oo powyzej powiedziana jzucycig piracy przez sprezarke spada do mal^j czjct sci tejze przy sredniem obkaaiteniu. Wisfcu- tek tego, ilosc jej obrotów bedizie ,sizybko wzrastac i przebiegnie cala skale miarko¬ wania cisnien az do te} granicy, która fes/i podana przez regulatior ilosci obrotów. Sko¬ ro cisnienie w sieci oidpbwiedtrib opadnte, to przy czesteim otiwieratoiu przewodhi ssaw¬ nego ilosc obrotów spada szybko*, tak dale¬ ce, ze sprezatfka jest pod WplyWem iregula- torai cisnienlia powietrza, kfóry $kó6c obro¬ tów przy wzralstafacem cisnieniu siteci miar¬ kuje poWoM az db ilosci obrotów ddlpbwia- dafafcef dranicy pomixwiantia, W tej chwili nastepuje znów zamkniecie zasluwy pirze- Wocflu ssalwnegb i gwaltowny wzrosf itóiSdi obrotów.J\sleip chu nie feisi T6z!ajdane, gcfiyz w ye&m\ $4to- nv* pociaga to za sofca paszy mialem zapotrze¬ bowaniu powietrza ciagla prace organów mi§irkowaniiia z drugiej strony przyzwyciza- jania si§ do ciagle powtarzajacego sie roz¬ biegania Lup^nny wewnatrz wielkiej skali obpotów oslabia znacznie uwaige personelu obslugujapegoi na rzieozywtiste roizbiegariie powstajace np. wlskiutek zaprzestania dlzia- lania órgalnów miarkujacyich.Unikniecie naglych Wzrostów ilosci ob¬ rotów przy 'zamykaniu przewodu ssawnego jest zadaniejtt spjosohu miarkowania niniej¬ szego wynalaizku. Jest on znamienny tern, ze w zaleznosci oA snacego do zamykania przewodu ssawnego dostawa dzynnifea na¬ pedu turbinie zostaje tak dalece zmniej¬ szona, ze zostaije pokryte tylko to 'zapo¬ trzebowanie praley sprezarki, ji^iie istnieje przy zamknietym przewodzie ssawnym i przy jadanej przytpm ilosci obrotów.W najproststey sposób uskutecznic to mozna w ten sposób, ze zlaczony dowolnie z organem zamykajacym przewód ssawny urzadzenia zostaje organ wpustowy turbi¬ ny, niezaleznie od regulatora dLsnien po¬ wietrza^ itak dalece przymkniete, ze osia¬ gnieta zosjtaije wlasnie ta wydajnosc pracy ti^bmy, jaka jest potirziebna piizy zamknie¬ tym prt»W£KLriie ssawnym i przy zajdaneij i- llosci obrotów. Bez szczególnych urzadzen pomocniiiazych dziac sie to mozfe tylko w przybliizenm, gdyz przy trwale priryimlkaii^- tem polozeniu organów wpustowych wydajr nosc pracy jest zalezna jeszcze od chwilo¬ wej zdolnosci pracy czynnika napedtu, &a* tern pfczy turionach parowych od1 preznio^ci i tetrapematary prized turibBna i jw^zeciwpre*- nosd poza turbina.Poniewaz1 w turbinach pedzonych swie¬ za para róznice w mocy sa pol wSeikstefej czesci nieznaczne, przeto wyteteipujaGle stale pirzy talkiem samem polozelniu przymykam facena zaworóiw zafcykajacycifiróiikiiGew ilo¬ sciach obrotów nite sa bardbo znaczne, W siztózególnoScl przesizldódzic mozna zlupelnile nagfemiu wzrostowi ilosci obnotó^ gdy mat* stawfeniie nastapil ctta nafwiefeteziej izacftib- — 2 —dzacej zdolnosci pracy czynnika napedu; wówczas nastepuje, przy malej mocy, tyl¬ ko pewne obnizenie ilosci obrotów, które jednak jest bez znaczenia.Przyklad rozwiazania tego urzadzenia uwidoczniono w izaryslie na fig. 1. 1 jest zaworem regulujacym turbiny, 2 — tlokiem regulatora powietrza, 3 — pier¬ scieniem slizigowym na mufie regulatora i- losci obrotów, 4 — klapa dlawikowa w pnzewodzlie ssawnym sprezarki', 5 jest dzwi¬ gnia laczaca pierscien slangowy 3 £ nastaw¬ nym miarkowmikiem cisnienia powietrza, na której zawieszony jest, za posredniidtwem przegubu 6, pret 7 zaworu regulujacego /.W dolnym punkcie obrotu przegubu 6 zbl- wieskzona jest puszka 8 i miedzy jej górnym brzegiem 9 % umocowanym nai precie 7 za¬ woru talerzyka JO jest wlaczona sprezyna 11. Ta ostatnia przyciska w normalnych wa¬ runkach ruchu glowice 12 preta 7 zaworu ku denku 13 pusizki 8, tak, ze polaezeniie po¬ miedzy dalszym punktem obrotu przegubu 6 a pretem zaworu zachowuje sie jak sztywny czlon. Pod talerzyk 10 podchodzi glowica dzwigni katowej 14§ któreiji drugi koniec jest polaczony zapomoca preta 15 z dzwignia 16 umocowana na osi klapy dla¬ wikowej 4. Jezeli zatem klapa dlawikowa 4 zostanie przymknieta za posrednictwem urzadzenia nie tworzacego przedmiotu wy¬ nalazku, wówiozais niezaleznie od tymczaso¬ wego polozenia miarkowmika cisnien powie¬ trza zostaje zawór do regulowania turbiny przymkniety naprzeciw dzialania sprezyny 11, az do granicy uwarunkowanej budowa, która przy normalnej zdolnosci pracy czyn¬ nika napedu odpowiada zadanej ilosci ob¬ rotów. Przy otwieraniu klapy dlawikowej dzwignia 14 uwalnia zpowrotem zawór za¬ mykajacy, zatem regulator ciisnifen powie¬ trza moze zaczac dzialac na nowo.Czesciowe zamkniecie organów wpusto¬ wych turbiny byloby zalezne od ruchu or¬ ganu zamykajacego przewód ssawny rów¬ niez od zdolnosci pracy czynnika napedhi, a przy turbinach parowych od cisnienia pH- ty, ito jednak pociagneloby zii. soba nad¬ mierne uzycie srodków konstrukcyjnych* W prostszy sposób da sie to rozwiazac, przdz czesciowe zamkniecie organów wpu¬ stowych turibiny za posrednictwem organu zamykajacego przewód ssawny i utrzymu¬ jacego zadana ilosc obrotów regulatora. Do tego celu moze byc uzyty osobny regulator ilosci obrotów, któryby, przy przymknieciu organów zamykajacych przewód! ssawny, zostal pobudzony do dzialania na organy turbiny i przelszfcaidzalby wzrostowi ilosci obrotów ponad jego granica miarkowania zapotnoca zanikniecia organów wpusto¬ wych.Wiecej celowem byloby isitosowanie re¬ gulatora ilosci obrotów, gdyby ten byl prze- stawialny w szerokich granicach swej ilosci obrotów. Ten regulator zostaje tak prze¬ stawiony przy zamknieciu przewodni ssaw¬ nego izapomoca zlaczonego w dowolny spo¬ sób z tegoz organem zamyka jajcym urzadze¬ nia, ze jego zakres regulacji zostaje prze¬ suniety ku dolowi1, tak, ze chwyta on juz przy zadanej ilosci obrotów i dozwala na zmiany tejze itylkfc) wewnatrz swej dolnej regulacji. Stosownie do tego przymyka on organy wpustowe turbiny przy zamknietym przewodzie ssawnym, zas otWiera przy o- twartym przewodzie ssawnym, a zatem i przy ponownie rozpoczynaj acem sie prze- pedzaniitu. Ku koncowi zabiegu otwierania przewodu ssawnego zostaje regulator zpo¬ wrotem przestawiony do swej górnej skali regulacji, tak, ze turbina zostaje opakowa¬ na w normalny sposób przez regulator ci¬ snien powietrza. Urzadzenie to zapobiega w sposób pewny rozbieganiu sie turbiny po zamknieciu przewodu ssawnego a równiez zapobiega silnym wahaniom ilosci obrotów przy zaprzestaniu przepedzania powietrza wskutek zmiennej zdolnosci pracy czynni¬ ka napedu,.Przyklad taletego urzadzenia uwidocz¬ niono w zarysie na fig. % Cze&ci 1 alz do 7, - 3 -14, 1$ i 16 odpowiadaja podobnym czesciom fig. L Polaczenie przegubu 6 z pretem 7 zaworu jest tu jednak uskutecznione bez¬ posrednio zapiomoca sworznia przegubowe¬ go 8. Dzwignia 5 dzwiga w panewce 9 ma swym wolnym koncu, znajdujacym sie po¬ za regulatorem ilosci obrotów, zapomoca noza 10 i preta 11, ciezar 12 dla regulatora ilosci obrotów, pod którego dzialaniem nastawnik odchyla sie dopiero na granicy bezpieczenstwa lezacej1 powyzej zwyklego zakresu pracy i zapomoca dzwigni 5 zamy¬ ka odpowiednio zawór 1.Jezeli jednak klapa dlawikowa 4 'zosita- nie zamknieta, wówczas jednak zostaje pod¬ niesiony za posrednictwem czlonów posred¬ nich ciezar 12 ponad panewka 9, regulator ilosci obrotów jest odciazony i zaczyna dzialac juz przy maiej iilosoi obrotów za¬ mierzonej dla ruchu z zamknietym przewo¬ dem ssawnym i nie dopuszcza do dalsizego wzrostu ilosci obrotów. Naodwrót przy o- twleraniu klapy dlawikowej 4 ciezar 12 o- siada zpcwrotem, regulator obrotów prze¬ chadza! do swego dolnego polozenia spo¬ czynku i pozostawia dale/j regulowanie zpo- wrotem samemu regulatorowi1 cisnien po¬ wietrza itak dlugo, jak dlugo nie jest osia¬ gnieta górna granica ilosci obrotów.W mieijsce prizesitawialinego co do swej L- losci obrotów regulatora moze byc równiez uzyty regulator o tak wielkiej .sikali ilosci obrotów, ze caly zalcres pracy i bezpieczen¬ stwa sprezarki odsrodkowej zostaje przez to pokryty. Stosunek przeniesienia pomie¬ dzy skokiem regulatora obrotów i organu wpustowego nastapi juz przy odchyleniu regulatora obrotów o odpowiednia czastke jego dzwigni. Nastepnie celem uzyskania zamierzonego dzialania w normalnym ru¬ chu musi byc uzyta do nastawienia zaworu miarkujacego odpowiednia szybkosc re¬ gulatora, podczas gdy przymykanie or¬ ganu zamykajaoeigo przewód sisawny zosta¬ je uskutecznione w koncu przebiegu miar¬ kowania przy nilewielkiej ilosci obrotów.To rozwiazanie Wynalazku uwidocznio¬ no iw zarysie na fig. 3. Czesci / do 7, 14, 15 i 16 odpowiadaja podobnym czesciom fig- 1.Na precie 7 zaworu regulujacego 1 umie¬ szczony jest ciezar 9, który usiluje otwo¬ rzyc zawór. DzwignSa 5 jest polaczona prze¬ gubowo tylko z glowica 2 tloka regulatora cisnien, natomiast nie posiada bezposred- niicigo polaczenia z nasuwka regulatora ob¬ rotów. Jak dlugo regulator obrotów nie chwyta, tak dlugo dzwignia 5 spoczywa na¬ sadka ii na nieruchomej powierzchni 12 i podczas pracy regulatora cisnien jest przy¬ trzymywana stale przez ciezar 9 na tej po¬ wierzchni. Dzwignia 14 nie posiada zadne¬ go stalego punktu obrotu, lecz wspiera sie swym srodkowym czopem na nasuwke re¬ gulatora obrotów; jej 'prawy komiiec jest po¬ laczony jak poprzednio pretem 15 z dzwi¬ gnia 16 i klapa dlawikowa 4* Jezeli klapa dlawikowa 4 jest otwarta, wówczas glowica 13 dzwigni 14 jest przechylona nadól, a mia¬ nowicie tak iznacziniie, ze przy malej ilosci obrotów regulatora i odpowiednio glebokich polozeniach nasuwki koniec 10 dzwigni 5 nie zostaje dotkniety; dzwlignia spoczywa zatem nasadka 11 na powierzchni1 12 i znaiji- dJuije sie li tylko pod wplywem regulatora cisnien. Dopiero przy odpowiednio Wyso¬ kiem polozeniu nasuwki koniec 10 zositaje chwycony przez glowice 13 dzwigni i tern samem zostaje zawór zamykajacy opano¬ wany takze i przez regulator ilosci obrotów.Jezeli natomiast klapa dlawikowa zostanie przymknieta, wówczas glowica 13 dzwigni podnosi sie tak, ze koniec 10 dzwigni izo- staje podniesiony juz przy nizszych polo¬ zeniach nasuwki i odpowiednio nizszej ilo¬ sci obrotów, a zawór zamykajacy zostaje przymkniety.Istota wynalazku nie ulegnie zmianie, gdy zamiast przedstawionych dla przykla¬ du srodków konstrukcyjnych zostana 'zasto¬ sowane inne, a w szczególnosci, igdy zamiast przedstawionej bezposredniej regulacji W zwykly sposób zostanie uzyta posrednia — A -zapomoca sily pomocniczej. Równiez pod¬ pada pod wynalazek to, gdy przy wyszcze- góTnionem powyzej urzadzeniu zostana za¬ stosowane urzadzenia do utrzymania lub o- granfczenia odpowiadajacej zamknieciu przewodu ssawnego ilosci obrotów w tym celu, by te ilosc obrotów mozna bylo dowol¬ nie 'zmniejszyc. PL