Wynalazek niniejszy 'dotyczy traktowa- niiia maiterjalów wilgotnych, zawierajacych w stanie stalym plyn, jak to torf, wegiel bru¬ natny, nasiona 'i podobne miaterjaly roslin¬ ne, z których naleizy usunac plyn w celu wysuszenia lub przesuszenlia tych materija- lów, albo w celu otrzymania plynów, posia¬ dajacych wartosc handlowa.Przeswit dwóch rolek, siluzacych do wy¬ ciekania plynów z takich mafterjalów, posia¬ da skosne obrysie, izlozone z wlgietych do wewnatrz lub wydrazonych boków zamiast plaskich zwezajacych sie powierzchni. Kat, ziawiarty pomiedzy styczniem! do obwodów rolek, zmieniac isie przeto bedzie od niaj- wiekstfejgo, od rozwartej strony przeswitu, dó na;fniniejisizego liufb do izena u wierzchol- tó "tób miej scia, gdzie istnieje na j ^iekslze cisnienie i gdzie rolki musza znajdowac sie jak najblizej.W zaleznosci od przerabianego materja- lu istnieje pewien kat graniczny i odleglosc pomiedizy picwiierzchnianii naciskajacemi, poza któremi sily, wytlacziaijace materjal z przeswitu pomiedizy molkami przewyzszac beda sily, które go wtlaczaja. Im dalej jed- mak bedzie ten punkt graniczmy od puinktu, w którym panuje najwiekszy naicisk, tern wieksza z róznych porodów bedzie wydaj¬ nosc maszyny.Wynalazek niniejsizy ma na celu sposób i wytworzenie przyrzadów do wytlaczania plynów z cial mokrych.Cdlem pnzytem jdst zwiekszenie wydiaji- nosci stosowanych w tym celu maszyn i dla osiagniecia1 tego celu pnziesuwa sie p&s po-miedzy rolkami, doprowadzajacy przerabia¬ ny inJaterjal, .-• Materijal podbhodzi do maszyny cenitral- nie.w. postaci dosc waskiego pasa, roziwal- kowywanego nastepnie na szersza i ciensza warstwe znJaczinie osuiszonego materjalu, przyczfcm wytlaczanie plynu odbywa sie wipoprzek do ruchu materjaliu w kilku kie- rulnkach. Dla dalszego suszenia materjalu mozna doprowadzac do jego powierzchni odpowiednie ilosci ciepla.Prasowanie materjalu odbywa sie poj miedzy dwoma jednakowo wygietemi po¬ wierzchniami, a wiec np. pomiedzy ze¬ wnetrzna powierzchnia walca i wewnetrtzna powierzchnia otaczajacego walec bebna.Fig. 1, 2, 3 i 4 przedstawiaja schematy, wyjasniajace wlasciwosci przeswitów po¬ miedzy walkami prasy i innych przyrzadów gniotacych i przenoszacych; fig. 5—widok perspektywiczny wielokrotnej prasy tasmo¬ wej 0'd strony, z której material wchodzi; fig. 6—widok takiej prasy z drugiej strony; fig. 7—schemat przeswitu pomiedzy para pionowych rolek w rzucie poziomym; fig. 8 —czastkowy przekrój pionowy z zastosowa¬ niem rolek powyzszego typu; fig. 9—sche¬ matyczny rzuit polziomy prasy, zlozonej z wiekszej ilosci pasów; fig. 10—czastkowy przekrój przyrzadu zasilajacego te prase- Przeswit pomiedzy para rolek (fig, 1] posiada zmienne obrysie. Przestrzen a, prlzez która przy ruchu w kierunku strzalek materjal dostaje sie pomiedzy rolki, poisia- da w stosunku do dlugosci znaczna szero¬ kosc. Odleglosc od rolki do rolki maleje bardzo szybko przy znacznem pochyleniu obu powierzchni wzgledem siebie na po¬ czatku dzialania rolek i maleje w miare zblizania sie do punktu najwiekszego naci¬ sku, Z tego powodu materjal zostaje wyci¬ skany dopiero wpoblizu miejsca najwieksze¬ go nacisku, a ilosc przerabianego materjalu bedzie niewielka. Wieksza czesc materjalu bedizie oipadiac, poniewaz skierowana fraize- wnatrz wypadkowa cisnienia przewyzszac bedizie sile tarcia przy ruchu po powtierzch- niach praisy.Fig. 2 przedstawia dwie rolki o znacznie wiekszej srednicy. Poprzecznie wymiary wypadaja znacznie mniejsze w stosunku do dlugosci, ia zjmiana lych wymiarowi odby¬ wa sie wolniej, poniewaz obie powierzchnie sa mniej Wzgledem siebie pochylone. W przestrzeni a przeto materjal bedzie zabie¬ gany na znacznie wieksizej odleglosci od punktu najjwieksizego nacisku i maszyna zwiekszy wydajnosc. Poniewaz jednak taka konstrukcja wymagalaby] bardzo wielkich bebnów, nie ppsiada ona praktycznego zna¬ czenia* Na fig. 3 przedstawiony jest przeswit pomiedzy rolkami, w których odpowiednio do wynalazku niniejszego w celu zwieksze¬ nia wydajnosci maszyny porusza sie pas bez konca 3, doprowadzajacy mate¬ rjal.Wymiary rolek odpowiadaja przykla¬ dowi na fig. 1, a pas 3, który pokazany jest tylko czesciowo, moze obejmowac jedna z rolek /, 2. Cisnienie na pas w miejscu naj¬ wiekszego nacisku wystarcza, by pas poru¬ szal sie z jednakowa z rolkami .szybkoscia.Pa® ten z kazdej strony tworzy dodatkowe powierzchnie, stykajace sie z doprowadza¬ nym iiiaterjalem i przyczynia .sie do wciaga¬ nia miaterjalui pomiedzy rolki.Pas ten poza tern, dzielac stzczeline na dwie polówki, redlukuje pochylenie po¬ wierzchni tloczacych i zmniejsza odleglosci pomiedzy niiemi. Dzieki pasowi materjal be¬ dzie wiec wciagany pomiedzy rolki na znacznie wiekszej odleglosci od miej¬ sca najwiekszego nacisku bez odpada¬ nia znacznej czesci tego materialu od rolek. Okdlicznósc ta zwieksza dlugosc powierzchni czynnef pliiasy, przedluza okres jej dzialania i zwieksza zdolnosci wciaga¬ nia materjalu. W ' takich warunkach pó- wierzchnie robocze prasy moga pracowac przy wiekszej szybkosci. Ws«ystkb to znacznie zwieksza Wydajnosc pracy, która — 2 —pazia leffl fcUlpellnie odipoiwiada pracy rolek na "fig- 1.Fig. 4 pirzedstawia rolki jednakowej! z rolkami na fig, 1 wielkosci, ale w tym wy¬ padku widzimy trzy pary niezaleznych od siebie pasów, z których kazde 3 pasy obej¬ muja kazda z rolek. W tym wypadku utwo¬ rzyc mozna siedem wllotów ze stopniowo co¬ raz mniejszemi wymiarami poprzeoznemi.Kazd^y wlot aweza sie stopniowo, a po¬ wierzchnie pasów moga byc wygiete w do¬ wolnym kierunku, oo pozwajla wciagac po¬ miedzy rolki' bardzo duze ilosci materjalu, który calkowicie przechodzi przez punkt najwiekszego nacisku i ulega silnemu dzia¬ laniu wytlaczajacemu.Doswiadczenie wskazuje, ze przy dwóch walcach o srednicy 20" (=500 mm) i przy szeregu stopniowo i powoli zwezajacych sie otworów wlotowiych i nieznacznem wzgledem siebie pochyleniu boków, prizy wytlaczaniu isiuroweigo ,torfu przerabiac moz¬ na okolo 5 kg ciiala sitalego na godlzine i na metrze biezacym powierzchni. Jednoczesnie po zalozeniu pomiedzy powierzchnie wal¬ ców pierscienia o srednicy 24" (=600 mm) i przy ^wytlaczaniu torfu z jednej tylko strony pierscienia pomiedzy zewnetrzna po¬ wierzchnie walca a wewnetrzna powierzch¬ nie pierscienia, bez zwiekszenia nacisku, wydajnosc maszyny wzrasta prawie cztero¬ krotnie na godzine i na metr biezacy.Rolki, wykonane wedlug fig. 3 i 4, po¬ siadac moga dowolna ilosc pasów i moga byc ustawione pionowo, poziomo lub w in¬ nymi dowolnym kierunku z zachowaniem wzajemnej! równoleglosci. Rolki ustawione sa w odpowiedniej ramie, którai pozwala dowolnie regulowac ich rozstawienie odpo¬ wiednio do ilosci i grubosci .zakladanych pomiedzy nie pierscieni. Dzieki8 temu w po¬ jedynczej maszynie jedynie przez dodatek pasów wytworzyc mozna dowolna ilosc przeswitów, pracujacych z wydajnoscia, która smacznie przewyzsza normalna wy¬ dajnosc, odpowiadajaca Mosci przeswitów wytworzonych.Puste walce, pasy lub pierscienie moga byc sztywne lub elastyczne pod warunkiem, by zachowywaly pierwotnie nadany im ksztalt. Ilosc pLerscieni lub paisów zfwiek- siziac mozna dowolnie. Kazda rolka moze byc otoczona dwoma, trzema (lub wieksza ilo¬ scia pierscieni.W przykladzie wedlug fig. 5—8 widzi¬ my dwie rolki fe, b1, obraca/jace sie na1 pio¬ nowych osiach. Czopy c, c1 osi osadzone sa w lozyskach ramy, zlozonych z górnych i dolnych belek d, d1 i laczacych je stojaków d\ Rolke b otaczaja dwa elastyczne pasy ldb wience e, e1. Rolka b1 posiada dwa po¬ chodne pasy e2, es. Pasy posuwaja sie po prowadnikowych rolkach / lub innych pro¬ wadnicach ((których rysunek nie podaje).Cztery pasy et e1, e2, eB przechodza przez przeswit pomiedzy rolkami. Od stro¬ ny doplywu materjalu ustawiony jest zflbiot- nik g1, napelniony torfem lub podobnym ma¬ terialem, który dostarcza podnosnik g1 w postaci, np. slimaka, umieszczonego w stop¬ niowo zwezajacym sile zlobie g2.Zbiornik g polaczony jest z przestrzenia wlotu pomiedzy pokrywami g3 i g4 oraz szeregiem drazków g5, które lacza górna pokrywe z dolna na zewnetrznym ich ob¬ wodzie.Górna pokrywa g3 posiada szereg wycin¬ ków, przez które przechodzi torf i przedo¬ staje isie do przestrzeni pomiedzy passami.Dolna pokrywa g4 zakrywa cale dno prze¬ strzeni wlotu i wystaje ponad obrzeza rolek (linje przerywane g6 fig. 7). Plyta konczy sie przed samym prawie punktem najwiek¬ szego nacisku g7, pozostawiajac miejsce dla wytloczonej wody i innych plynów z prze¬ rabianego mateirjalu. Drazki g5 stanowia podstawe zgrzebel h, tUmocowanych na ich zewnetrznej stronie i wspóldzialajacych z powierzchnia rolek oraz z dwoma po¬ wierzchniami paisów. Zgrzebla usuwaja osu-szoiie Czesci maiterjatu z pasów, i rolek w kierunku spustu k1, skad moze byc dowol¬ nie [zuzytkowany lub przeniesiony.W niektórych wypadkach materjajl prze¬ rabiany dochodzil do przestrzeni w postaci ciaglej warstwy, zajmujacej cala szerokosc powierzchni pasów lub rolek. Najczesciej jednak stasuje sie wystepy i (fig. 7 i 8), które dziela przestrzen zasilania pomiedzy plytami az do wewnetrznego brzegu otworu zasilajacego w górnej plycie. Wyptepy te posiadaja centralne wykroje lub otwory fi (fig. 8), które ograniczaja doplyw maiterijaltu do waskich pasków, zajmujacych centralna czesc pasia lub rolki i tworza powierzchnie, na których materjal ten moze byc rozsuwa¬ ny w kierunku poprzecznym, gdy wytlacza¬ ne plyny sciekaja po obrzezach tych po¬ wierzchni.W przykladzie wedluig fig. 5—8 naped otrzymuje tarcza / wialu poziomego j1, po¬ laczonego zapomoca kól stozkowych j2, ;3 z walem pionowym /4, który zakonczony jest na dole kolem zebatem /5, spóldlziailai- jacem z kolem f walu jednej z rolek i za- zefcionem z podohnem kolem f walu dru¬ giej rolki.Przewody ssace k, k1 lub inine tloczace lub ssace przyrzady moga sluzyc do przy¬ spieszonego odprowadzania plynu z oibnze- zy pasów i rdlek. Plyny te odprowadzane odpowiedniemi przewodami (-na rysunku nie podane) zbierac sie moga w] zbiornikach lufo odpowiednich miejscach odpowiednio do warunków ii potrzeby.Fig. 9 i 10 w mniej lub wiecej schema¬ tyczny sposób przedstawiaja inny przyklad wykonania. Kazda z rolek 6, 61 otacza 10 pasów posiuwiajacych sie po kierownicach / i po rolkach / i zaopatrzonych w zgrzebla h, zgarniajace suchy materjal.Rolki 6, b1 posiadaja osie pionowe, któ¬ re obmacaja sie w lozyskach m, ni1 w odpo¬ wiedniej namie kratowej. Hydrauliczne cy¬ lindry n sluza do wytwiarzaniiia potrzebnego cisnienia.:"¦ ' UrzadizeftAeK napedju i nasilanie wykona¬ ne sa w podobny do przykladu, przedsta¬ wionego na fig. 5—8, sposób.Zasiilainiie surówki zalezy niejedinokrot- mie od jej wlasciwosci. Najczesciej jednak doprowadzanie jej w 'postaci wzglednie wa¬ skich pasów do srodkowych czesci maszy¬ ny daje najlepsze wyniki. W pewnych wy¬ padkach, w których stosowane sa rólki znacznej szerokosci lub dlugosci.powierzch¬ nie robocza podzielic mozna kanalami na pewna ilosc czesci i doprowadzac surówke do srodka kazdej z takich czesci. Takie u- rzadzienie moze byc równiez stosowfane w wypadku sztywnych pasów lub pier¬ scieni.Do zlokalizowania doplywu surówki slu¬ zyc moga rurki zasUajape, zalozone do kaz¬ dego dzialu przeswitu i doprowadzane do miej sca, w. którem sama maszyna wciagac moze materjal w dostatecznym stopniu.Rurka taka posiadac nioze skierowany ku przeswitowi prostokatny wylot, justawiony w srodku powierzchni tloczacej. .Wylot do¬ prowadzony jest prawie do powierzch¬ niczynnych. ^ Surówka wychodzi z wylotu pcd cisnie¬ niem w postaJci strumienia, który zostaje niezwlocznie praw-e stloczony pomiedzy graniczacemi z wylotem pcwierzclhiniamii prasy, które rozplasizczaja go na szeroka i cienka warstwe w celu latwiejszego oddzie¬ lania plynu. W razie potrzeby za wylotem ustawiona byc moze podstawka w celu podr trzymywania surówki przed dostaniem sie jej pomiedzy powierzchnie tloczape.Tafcie prasy pracowac moga 'przy kazdej temperaturze. Wnetrze rolek Lub pasów mo¬ ze byc ogrzewane. Ogtfizewac je ittozna gó- racemi gazami, para swieza, sprezomemi oparami, wydzielonemi iz .surówki. Cienka i jednolita warstwa, w jakiej surówka pra¬ se opusizcza, nadaje sie do dalszego siUsz-enia: przy niewielkich róznicach temperatury, co przy stosowaniu oparów moze byc bardzo konzystne. :¦:''¦" — 4 —Szyjbiflosc ruciiu ipowierzchni tlocza¬ cych i cisnienie robocze prasy zaleza od wlasciwosci siurówhi. Caly proces mozna podzielic aa dwa lub wiecej okresów i sto¬ sowac w kazdym z nicli odpowiednie szyb- kosci i cisnienia. 0 ile chodzii o przerabianie materjalów ze znaczna zawartoscia wody, praca moze byc polaczona z urzadzeniami do odwadniau nia, osadzania i filtrowania, które oddzie¬ laja znaczna czesc plynu i ulatwiaja dalsza przeróbke surówiki na prasach, W prasach, iposiadiajacych pierscienie lub pasy, czesci te moga byc wykonane z i róznych materjalów, które w pewnych wy¬ padkach daja lepsze wyniki1. Tak np. stoso¬ wac mozna pelne pasy stalowe w prasach, pracujacych pod iznacznem cisnieniem, moznia co drugi pas wykonywac z niieksze- go materjalu, nip. z gumy i podobnych ma- terjalów. Mozna, wreszcie, stosowac oba spóldziatetjace ze soba pasy z miekkiego materjialu, o ile cisnienie prasy nie potrze¬ buje byc zbyt wiysoikie.Prasy tego rodzaju sluza do wytlacza- niiia olejów i tluszczów i podobnych cieczy z odpowiednich materjalów, jak nasiona*, bób, orzechy i podobne materjaly organicznego pochodzenia, W takim raizie w celu otrzy¬ mania najlepszych wyników nailezy ogrze¬ wac roliki i pasy.Przy usuwianiu znacznych illosci plynu surówka moze byc podsuszona do tego stop¬ nia, ze daje sie sproszkowac i wprowadzic do przestrzeni, wypelnionej goracemi gaza¬ mi w celu-ostatecznego wysuszenia, W ten sposób wyzyskac mozna cieplo gazów spa¬ linowych z kotlów, które sluza do wprawie¬ nia prasy w ruch albo gorace gazy jakiego¬ kolwiek pochodzenia, W takim wypadku cala iprasa umie¬ szczona zostaje w komorze, która utrzymu¬ je sie przy odpowiedniej temjperaturze albo przez ogrzewanie samej komory albo wne¬ trza rolek.Metoda ta zwieksza znacznie wydajnosc maszyny stosmnkowo niewielkich wymia¬ rów. Poniewaz przytem maszyna sklada sie tylko z dwóch rolek w przestawnych lozy¬ skach w celu regulowania cisnienia, koszt instalacji w stosunku do produkcji powaz¬ nie maleje. Dzieki zwartej budowie maszy¬ ny, obsluga jej i konstrukcja wymaga bar¬ dzo malo czasu i pracy pomimo, ze wydaj¬ nosc równa sie wydajnosci pras z wielkie- mi rolkami, które praktycznie nie znaj duja zastosowania.Maszyna sluzyc moze do produkcji su¬ chych, jak i mokrych skladników surówki albo i jednych i dlrugich jednoczesnie. Pra¬ sy nadaja sie przedewszystkieni do susze¬ nia torfu, mchu, wegla brunatnego, kaoliny, nasion, odpadków, zboza, nasion oleistych, odpadków drzewnych i wiórów i wszelkich materjalów, nadajacych sie do filtrowania lub wytlaczania.Rysunek zawiera jedynie przyklad wy¬ konania i wynalazek moze byc zrealizowa¬ ny w zupelnie odmienny pod wzgledem kon¬ strukcyjnym sposób. PL