Pierwszenstwo: Opublikowano: 31.111.1969 57072 We, MJiO KI. • 47 e, M MKP F 16 n tfUo Wlasciciel patentu: Gebhard Satzinger, Bad Kissingen (Niemiecka Re¬ publikaFederalna) / Smarownica dozujaca samoczynnie smar do lozysk tocznych, slizgowych i tym podobnych Przedmiotem wynalazku jest smarownica dozu¬ jaca samoczynnie smar do lozysk tocznych, sliz¬ gowych i tym podobnych, z samoczynnym wytwa¬ rzaniem gazu powodujacego przetlaczanie smaru ze smarownicy do lozyska.Lozyska w maszynach smarowane sa zazwyczaj smarem za pomoca smarownicy kapturowej, przy czym jednorazowe nasmarowanie lozyska musi wystarczyc do czasu nowego smarowania. Znane sa takze smarownice, uruchamiane za pomoca sprezonego powietrza, sprezonego gazu lub na¬ boju z gazem. Jezeli cisnienie powietrza lub gazu wtlaczajace smar w miejsce smarowania jest za duze, smarownica szybko opróznia sie. Jezeli na¬ tomiast cisnienie powietrza lub gazu jest za ma¬ le — smarowanie danego miejsca ustaje. Jezeli w smarownicy umieszczony Jest nabój z gazem któ¬ rego cisnienie jest regulowane przez zawór bez¬ pieczenstwa, zawór ten musi byc nastawiony na taka wartosc cisnienia gazu, przy której smar do¬ plynie do miejsca smarowania. Przelotowosc smaru Jest jednak w róznych miejscach smarowa¬ nia tak rózna, ze ten system samoczynnego sma¬ rowania zawodzi.Celem wynalazku jest stworzenie takiej samo¬ czynnie dzialajacej smarownicy, która w duzym stopniu niezaleznie od temperatury dostarczalaby w sposób ciagly bez wzgledu na luz lozyskowy potrzebna do wlasciwego smarowania lozyska ilosc is 20 25 30 smaru, takze w przypadku lozysk o malej prze¬ lotowosci smaru.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze w puszce smarownicy umieszczono szczelnie zamknie¬ ty rozprezny pojemnik, korzystnie w postaci pla¬ stikowego woreczka, zawierajacy elektrolit i ma¬ ly galwaniczny element, wykonany z róznych me¬ tali, którego elektroda dodatnia polaczona jest metalem z elektroda ujemna. W stanie przecho¬ wywania galwaniczny element jest oddzielony od elektrolitu uszczelka. Dla uruchomienia smarowni¬ cy element galwaniczny zostaje wprowadzony do elektrolitu.W czasie gdy ten element galwaniczny znajduje sie elektrolicie, na elektrodzie dodatniej wydziela sie gaz, co trwa przez kilka miesiecy az do chwili calkowitego zuzycia elektrody ujemnej. Wskutek wydzielania sie gazu nastepuje stale rozprezanie sie elastycznego pojemnika co powoduje wyciska¬ nie smaru do miejsc smarowania. Jezeli kanal smarowniczy prowadzacy do miejsca smarowania ma mala przelotowosc, wówczas cisnienie w po¬ jemniku rozpreznym zwieksza sie i pojemnik ten naciska na smar tak dlugo, az nastapi doplyw smaru do miejsca smarowania. Parcie rozprezne¬ go pojemnika, na smar wyciskajace go ze sma¬ rownicy, ustawia sje wiec samoczynnie na wy¬ magana dla smarowania danego miejsca wartosc.Parcie to jest zasadniczo jednakowe az do chwili wypchniecia calej ilosci smaru ze smarownicy. 570723 57072 4 W odmianie wykonania smarownica wedlug wy¬ nalazku ma pojemnik wykonany z materialu, któ¬ ry przy ogrzewaniu rozszerza sie, a przy ozie¬ bianiu kurczy sie przez co zmiany jego pojemno¬ sci odpowiadaja termicznym zmianom objetosci zawartego w nim smaru, co powoduje niezalez¬ nosc dzialania smarownicy od temperatury oto¬ czenia.Celowe okazalo sie równiez takie uksztaltowa¬ nie elementu galwanicznego, które umozliwia rów¬ nomierne powstawanie gazu w kazdym polozeniu na obu koncach elektrody dodatniej.^Nalezy tu podkreslic, ze w smarownicy wedlug wynalazku szczelny ale rozprezny pojemnik, w którym zamkniety jest elektrolit, zabezpiecza smar przed zetknieciem sie z tym elektrolitem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia smarownice dozujaca samoczyn¬ nie ismar, czesciowo w przekroju podluznym i w widoku z boku, fig. 2 przedstawia wymienny pa¬ kunek do wstawiania w smarownice w przekroju podluznym i fig. 3 — rozlaczna .smarownice do umieszczenia w niej pakunku z fig. 2 — w prze¬ kroju podluznym.Smarownica wedlug wynalazku ma postac pusz¬ ki 1, w której umieszczony jest smar 2. Sma¬ rownica ta ma nasade 3 dla mocowania w gwin¬ towanym otworze przeznaczonego do smarowania lozyska. W puszce 1 znajduje sie rozprezny po¬ jemnik 4 korzystnie w postaci elastycznego wo¬ reczka, w którego zewnetrzne obrzeze wchodzi zewnetrzne obrzeze 6 zamykajacej pokrywy 5.Zewnetrzny bok rozpreznego pojemnika 4 przy¬ lega do scianki 7 puszki 1, a zamykajaca pokry¬ wa 5 przyciska obrzeze pojemnika 4 do scianki 7 puszki 1. Od wewnetrznej strony zamykajacej po¬ krywy 5 znajduje sie nasada 8, w której wyko¬ nany jest cylindryczny otwór 9. W otwór ten wkrecona jest z zewnatrz sruba 10.W cylindrycznym otworze 9 znajduje sie przy¬ legajaca do sruby 10 wewnetrzna uszczelniajaca plytka 11, galwaniczny element 12 i 14 oraz zew¬ netrzna uszczelniajaca plytka 13. Galwaniczny element 12 i 14 ma elektrode dodatnia 14 i ujemna elektrode 12, przy czym elektroda dodatnia 14 jest polaczona metalem z elektroda ujemna 12 i jest tak umieszczona w srodku elektrody ujem¬ nej 12, aby oba jej konce nieco wystawaly.Elektroda ujemna 12 jest wygieta w ksztalcie li¬ tery „S", co zapewnia w kazdym polozeniu wy¬ twarzanie gazu na wolnych koncach elektrody dodatniej 14. Wewnatrz pojemnika 4 znajduje sie elektrolit 15.Gdy nastepuje koniecznosc uzycia smarownicy wówczas dokreca sie srube 10 na skutek czego galwaniczny element 12 i 14 wpada do elektro¬ litu 15, co powoduje rozpoczecie wydzielania ga¬ zu. Wewnetrzna uszczelniajaca plytka 11, przyle¬ gajaca do sruby 10 przesuwa sie wtedy do przo¬ du i zamyka cylindryczny otwór 9 (fig. 2). Przez osadzenie na srubie 10 uszczelki 16 po dokreceniu tej sruby uzyskuje sie uszczelnienie pokrywy 5 od zewnatrz., Na fig. 2 przedstawiony jest wymienny paku¬ nek smarowniczy, do osadzania w dwuczesciowej smarowniczej puszce przedstawionej na fig. 3.Konstrukcja pakunku pojemnika jest w tym przy- 5 padku podobna jak smarownicy przedstawionej na fig. 1, przy czym zgodnie z fig. 2 przy wkla¬ daniu pakunku do puszki dokreca sie srube 10 przez co uszczelniajaca plytka 13 i galwaniczny element 12 i 14 zostaja wpuszczone do elektro¬ litu 15 znajdujacego sie w rozpreznym pojemniku 4, wskutek czego na elektrodzie dodatniej 14 za¬ czyna wytwarzac sie gaz, który powoduje rozpre¬ zanie pojemnika 4. Wytwarzanie sie gazu trwa przez kilka miesiecy az do zuzycia elektrody ujemnej 12. Po uplywie odpowiednio dlugiego cza¬ su wszystek smar zostaje wypchniety do lozyska i pojemnik 4 wypelnia cala wewnetrzna prze¬ strzen puszki 1. Po zuzyciu smaru cala smarowni¬ ca lub wymienny pakunek smarowniczy zastepo¬ wane sa przez nowa smarownice lub przez nowy pakunek.Mozliwe jest takze skonstruowanie smarownicy o wiekszej wydajnosci smarowania. W tym celu wykonuje sie odpowiednio dluzsza nasade 8 i od¬ powiednio dluzszy cylindryczny otwór 9.Wówczas umozliwiaja one osadzenie w tym otworze dwóch lub wiecej galwanicznych ele¬ mentów 12 i 14, jeden za drugim oraz umieszcze¬ nie pomiedzy nimi uszczelniajacych plytek 11 i 13. Za pomoca krótkiej sruby wpuszcza sie do elektrolitu 15 jeden galwaniczny element 12 i 14, a za pomoca innej dluzszej sruby wpuszcza sie w elektrolit równiez i drugi podobny element gal¬ waniczny. W zamykajacej pokrywie 5 moze byc równiez wykonanych kilka nasad 8, jedna obok drugiej, przy czym w kazdym cylindrycznym otwo¬ rze 9 osadza sie wówczas jeden galwaniczny ele¬ ment 12 i 14 i przez wkrecanie odnosnej sruby 10 wsuwa ten element do elektrolitu 15. Przez za¬ stosowanie takiego rozwiazania podwyzsza sie znacznie sprawnosc i wydajnosc oraz przedluza czas dzialania odpowiednio duzej smarownicy. PL