Pierwszenstwo: 27.1.1967 (P 118 ?08) Opublikowano: 15.Y.1969 56796 KI. 21 c, 52 MKP H 02JÓ 9]0O UKD Wspóltwórcy wynalazku: Stanislaw Grzybowski, Andrzej Kozlowski, Bo¬ gumil Owczarek Wlasciciel patentu: Polskie Koleje Panstwowe (Centralny Osrodek Badan i Rozwoju Techniki Kolejnictwa), Warszawa (Polska) Urzadzenie do samoczynnego wlaczania swiatla zapasowego w oprawie oswietlenia fluorescencyjnego z przetwornica tranzystorowa W pasazerskich wagonach kolejowych wyposa¬ zonych w oswietlenie fluorescencyjne zasilane z indywidualnych przetwornic tranzystorowych istnieje potrzeba zagwarantowania oswietlenia przedzialu w przypadku, gdy z jakichkolwiek przyczyn, na przyklad przy obluzowaniu czy prze¬ paleniu sie bezpiecznika topikowego przetwornicy, zbyt niskiej temperatury przedzialu, oswietlenie fluorescencyjne nie dziala.Dotychczas zagadnienie to rozwiazywano dwo¬ jako, albo przez stosowanie, dwóch przetwornic tranzystorowych, zasilajacej po jednej swietlówce, na kazdy przedzial, albo przez stosowanie specjal¬ nej instalacji oswietlenia zapasowego zarówkowe¬ go, Wliczanego centralnie z tablicy rozdzielczej wagonu przez obsluge.Oba te rozwiazania posiadaja istotne wady.Pierwsze rozwiazanie prowadzi do podwojenia ilo¬ sci kosztownych przetwornic tranzystorowych, przy czym energetycznie jedna przetwornica tran¬ zystorowa wystarczy dla zasilenia oswietlenia przedzialu, ponadto zabezpiecza ona jedynie przed skutkami niesprawnosci obwodu elektrycznego, nie chroni natomiast od niedzialania oswietlenia wskutek zbyt niskiej temperatury w przedzialach, co wystepuje w normalnej eksploatacji w porze zimowej podczas sprzatania wagonów na stacji postojowej gdy ogrzewanie wagonu jest nieczynne.Drugie z wymienionych rozwiazan wad tych nie posiada, powoduje natomiast znaczne dodatko¬ we obciazenie baterii akumulatorów, która z re¬ guly nie ma rezerwy pojemnosci elektrycznej, w przypadku niedzialania oswietlenia fluorescen¬ cyjnego w jednym przedziale, gdyz wtedy obslu- 5 ga musi wlaczyc oswietlenie zapasowe dla calego wagonu, ponadto wlaczenie oswietlenia zapasowe¬ go wymaga interwencji obslugi, co tylko w szcze¬ gólnych przypadkach moze nastapic natychmiast po wystapieniu przerwy w dzialaniu oswietlenia io fluorescencyjnego.Celem wynalazku jest wyeliminowanie opisa¬ nych powyzej wad, przez opracowanie takiego urzadzenia, które samoczynnie wlacza oswietlenie zapasowe tylko w tym przedziale w którym prze- 15 stalo dzialac oswietlenie fluorescencyjne. Cel ten osiagnieto przez zastosowanie ukladu z przekaz¬ nikiem, reagujacego na wartosc pradu pobiera¬ nego przez przetwornice. Wynalazek jest objas¬ niony szczególowo na podstawie rysunku przed- 20 stawiajacego schemat elektryczny urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z prze¬ kaznika 1 z zestykami biernymi 2, którego ele¬ ktromagnes zawiera cewke pradowa 3, z zarówki oswietleniowej 4, polaczonej poprzez zestyki bier- 25 ne 2 przekaznika 1 z przewodem zasilajacym oswietlenie zapasowe 5 oraz z przedzialowego wy¬ lacznika oswietlenia 6 polaczonego z przewodem powrotnym 7 wspólnym dla zarówki 4 i przetwor¬ nicy tranzystorowej 8. 30 Dzialanie urzadzenia jest takie, ze dopóki prze- 56 79656 3 dzialowy wylacznik oswietlenia 6 jest otwarty — przerwane sa obwody zasilajace zarówno zarówke oswietleniowa 4 jak równiez przetwornice tran¬ zystorowa 8. Po zamknieciu wylacznika 6, w przy¬ padku elektrycznie sprawnego obwodu przetwor¬ nicy 8 prad plynie zarówno od przewodu 5 zasila¬ jacego oswietlenie zapasowe poprzez zestyki 2 przekaznika 1, zarówke oswietleniowa 4 i wylacz¬ nik 6 do wspólnego przewodu powrotnego 7, jak tez od przewodu zasilajacego oswietlenie fluore¬ scencyjne 9 poprzez cewke pradowa 3 przekazni¬ ka 1, przetwornice tranzystorowa 8 i wylacznik 6 do wspólnego przewodu powrotnego 7. Dopóki swietlówki nie zapala sie — przetwornica tran¬ zystorowa 8 pobiera jedynie prad biegu jalowego i prad na podgrzewanie skretek swietlówek przy czym wartosc natezenia tego pradu jest znacznie mniejsza od w7artosci pradu pobieranego przez przetwornice 8 po zapaleniu sie swietlówek i nie wystarcza do przyciagniecia zwory przekaznika 1.W tych warunkach zestyki 2 pozostaja zwarte i zarówka 4 swieci. Z chwila zapalenia sie swie¬ tlówek wartosc pradu pobieranego przez prze¬ twornice 8 wzrasta, wzrasta tym samym prad ply¬ nacy przez cewke 3, co powoduje przyciagniecie zwory przekaznika 1, rozwarcie zestyków 2 i przerwanie obwodu zarówki 4, która gasnie. Jesli obwód przetwornicy 8 jest elektrycznie niespraw¬ ny — prad przez cewke 3 nie poplynie i zarówka 4 swieci sie tak dlugo, jak dlugo zamkniety jest wylacznik 6. 796 4 Urzadzenie moze byc równiez wykonane w7 ten sposób, ze zarówno przetwornica 8 jak i zarówka 4 zasilane sa z tego samego przewodu 5 — jak to -przedstawiono na fig. 2. 5 PL