Pierwszenstwo: 09.VII.1964 Austria Opublikowano: 25.11.1969 56769 KI. 18 b, 5/30 MKP C 21 c 5l* UKD 669.184.132.142 Twórca wynalazku: inz. Franz Neumiiller Wlasciciel patentu: Vereinigte Ósterreichische Eisen-und Stahlwerke Ak- tiengesellsohaft, Linz (Austria) Urzadzenie do sterowania dysz nadmuchowych, wsuwanych i wysuwanych z tygli lub konwertorów Wynalazek dotyczy urzadzenia do sterowania dysz nadmuchanych, wsuwanych do tygla lub konwertora i z niego wysuwanych, zawieszonych na linie. Lina ta jest prowadzona przez beben li¬ nowy, napedzany silnikiem za posrednictweni przekladni zebatej, przy czym wzdluz drogi dysz nastawia sie okreslone polozenie spoczynkowe.Przy wytwarzaniu stali metoda swiezenia su¬ rówki za pomoca doprowadzanego od góry tlenu konieczne jest stworzenie stalych i powtarzalnych warunków nadmuchu; na przyklad odstep mie¬ dzy dysza a powierzchnia kapieli musi byc w okreslonych fazach procesu zawsze ten siani, aby przy jednakowym skladzie surówki otrzymac po jednakowych czasach swiezenia ten sam sklad sta¬ li. W znanych urzadzeniach wyposaza sie dzwig- nice dysz w glebokoscioimierz, umozliwiajacy wy- tapiaczowi nastawienie pozadanych warunków na¬ dmuchu.Dysza jest zazwyczaj przytwierdzona do wózka prowadzonego wzdluz pionowej prowadnicy i za¬ wieszonego na linie. Lina biegnie po bebnie, na¬ pedzanym silnikiem elektrycznym o przelacza¬ nych biegunach, przy uzyciu przekladni zeba¬ tej.Okazalo sie, ze znane urzadzenia maja taka wa¬ de, ze po dluzszej pracy i przy nieuniknionych silnych obciazeniach lina doznaje nieprzewidzia¬ nych wydluzen, wplywajacych na odczyt glebo- 10 15 20 25 30 koisoiomierza, który staje sie niedokladny i nie¬ pewny.Takie same trudnosci wynikaja z wymiany dy¬ szy. Celem wynalazku jest unikniecie wymienio¬ nych wad i trudnosci oraz uzyskanie dokladnego i samoczynnego sterowania dysz, 'Umozliwiajace¬ go ustawianie wózka w okreslonych punktach wzdluz drogi dysz w pewny sposób.Wynalaizek polega na tym, ze naped dysz sta¬ nowiacy przekladnie zebata lub beben linowy, jest mechanicznie polaczony z tarcza licznikowa, której kat i kierunek obrotu zamienia sie w elek¬ tryczne impulsy za pomoca impulsatorów, umie¬ szczonych przy tarczy licznikowej. Impulsy te ma¬ gazynuje sie w liczniku sumujacegodejonujacym, przy czym do licznika jest dolaczone urzadzenie wskaznikowe craiz polaczone z przelacznikiem dro¬ gi dysz impulsowe urzadzenie do wstepnego wy¬ bierania.Korzystnie jest gdy wykonuje sie tarcze liczni¬ kowa jako tarcze z zebami, w której rozstep ze¬ bów odpowiada okreslanej czesci drogi dysiz, a obok wienca zebów umieszczone sa jako impul- sator dwa inicjatory szczelinowe, przesuniete w fazie, przy czyni dla jednego kierunku obrotu tarczy impulsy obu inicjatorów szczelinowych do¬ licza sie do impulsów zmagazynowanych w licz¬ niku, a dla przeciwnego obrotu odlicza sie je od impulsów zmagazynowanych w liczniku.Celowe jest, aby impulsowe urzadzenie do 567693 wstepnego wybierania mialo organy nastawcze dla impulsów licznikowych i kierunkowych, w szcze¬ gólnosci przelaczniki stopniowe lub tez styki przekazników, nie bedace pad napieciem.Korzystnie jest tez gdy na drodze dysz jest umieszczony jeszcze jeden impulsator, wykonany jako inicjator zblizeniowy, dajacy sygnal korek¬ cyjny wzglednie zwrotny poprzez uklad ksztaltu¬ jacy impulsy, czlon czasowy, wzmacniacz, prze¬ lacznik stopniowy i poprzez bramke dekodujaca ,na Jicznik. dalsze cechy wynalazku objasniono na podsta¬ wie rysunku przedstawiajacego schemat polaczen urzadzenia.Liczba 1 oznaczono na rysunku dysze, przy¬ twierdzona do wózka 2. Wózek dyszowy jest za¬ wieszony na linie 3 biegnacej po bebnie lino¬ wym 4, napedzanym przez silnik 5 poprzez prze¬ kladnie zebata 6.Przekladnia 6 jest sprzezona 'mechanicznie z tarcza licznikowa 7 majaca na obwodzie zeby 8 w taki sposób, ze przy okreslanym skoku dyszy, na przyklad skoku o 1 cm, tarcza licznikowa ob¬ raca sie o jeden zab. Obok tarczy licznikowej 7 sa umieszczone dwa inicjatory .szczelinowe 9 i 10, mogace pracowac jako generatory tranzystorowe ze sprzezeniem zwrotnym i stale wysterowanym tranzystorem wyjsciowym.Inicjatory sa przesuniete wzgledem siebie fa¬ zowo; w jednym kierunku obrotu, na przyklad w kierunku ruchu wskazówek zegara, inicja¬ tor 10 odbiera jako pierwszy impulsy za kazdym razem, gdy tarcza obróoi sie o jeden zab; podob¬ nie dziala inicjator 9, lecz z pewnym opóznieniem czasowym (o wielkosc wynikajaca z przesuniecia fazowego); w przeciwnym kierunku obrotu ini¬ cjator 9 jako pierwszy odbiera impuls za kazdym razem, gdy ^tarcza zebata obróci sie o jeden zab, impulsy te zostaja doprowadzone poprzez selek¬ tor kierunku 11 i przynalezny kanal do licznika sumujaco-odejmujacego 12, który moze byc wy¬ konany jako rejestr przesuwajacy.Przy tym dla jednego kierunku obrotu (zega¬ rowego) impulsy zostaja poprzez kanal sumowa¬ nia doliczone do impulsów, zarejestrowanych w liczniku, a dla przeciwnego kierunku impulsy nadchodzace z kanalu odejmowania zostaja od¬ jete od impulsów zarejestrowanych w liczniku.Do licznika 12 jest dolaczone wskaznikowe urza¬ dzenie, które moze byc wykonane jako lampa wskaznikowa cyfrowa, na przyklad lampa jarze¬ niowa z katoda. Z licznikiem 12 jest dalej po¬ laczone impulsowe urzadzenie wybierania wstep¬ nego 14, z nim zas z kolei przekaznik 15 stero¬ wania punktu spoczynku. Element 16 stanowi transformator z prostownikiem, zamieniajacym po¬ bierany ze zródla prad zmienny w prad staly.Element 17 jest bateria buforowa, wlaczona po¬ miedzy transformator z prostownikiem i licznik, jego zadaniem jest niedopuszczenie do wygasze¬ nia zarejestrowanych impulsów w razie braku pradu.Wzdluz drogi dyszy zaznaczono szereg punktów spoczynku. Litera Mt oznaczono najwyzsza po- 4 zycje dyszy litera H2 — punkt gotowosci, litera, K punkt korekcji, litera V punkt zablokowania, litera U punkt zwrotny, litera B pozycje nadmu¬ chu a litera H8 najnizsza pozycje dyszy. Przy- 5 porzadkowane tym punktom spoczynku punktjr przekaznikowe sa w przekazniku oznaczone tymi samymi oiznaczeniami.Silnik A jest silnikiem pradu trójfazowego o przylaczalnych biegunach i o dwu (predkosciach. io Mozna na przyklad obierac skoki dyszy, wyno¬ szace 20 m/min lub 5 m/min.Jak wynika ze schematu polaczen, dlugosc dro¬ gi dyszy wyznacza sie przez zliczenie impulsów z inicjatorów szczelinowych 9 i 10. Sterowanie 15 dyszy odbywa sie poprzez przelacznik drogi dy¬ szy, skladajacy sie z czlonów wybierania wstep¬ nego, przekaznika sterujacego i przelaczników wybieramda wstepnego. Otrzymuje ion polecenie- z licznika. Punkty spoczynku mozna nastawiac, 20 wybierac wstepnie dowolnie i niezaleznie od sie¬ bie. Po uruchomieniu odpowiedniego przycisku, dysza podjezdza samoczynnie do kazdego z pun¬ któw spoczynku, a po jego osiagnieciu zostaje samoczynnie odlaczona. 25 Do licznika 12 jest dolaczony czlon korekcyjnym 18, uruchamiany przez impulsator, wykonany ja¬ ko inicjator zblizeniowy 19. Impulsator ten zo¬ staje uruchomiony w momencie (przejezdzania przez punkt korekcji K drogi dyszy i wysyla sy- 30 gnal korekcyjny wzglednie zwrotny poprzez uklad ksztaltujacy impulsy, czlon czasowy, wzma¬ cniacz i przelacznik stopniowy, oraz poprzez. bramke dekodujaca do licznika. Wartosc korekcji mozna nastawic na przelaczniku stopniowym. 35 Choragiewka metalowa, umieszczona na wózku: dyszowym wyzwala impuls, przejezdzajac obok inicjatora zblizeniowego. Impuls ten, dochodzac do licznika, powoduje skorygowanie odczytu, je¬ zeli wystapila odchylka wskutek wydluzenia liny 40 lub podobnych elementów. Unika sie tez przeno¬ szenia bledu z wsadu do wsadu. Równiez przy wymianie dyszy wystarcza przejechac jednorazo¬ wo przez punkt korekcji, aby przywrócic wspól- bieznosc i jednakowy odczyt. 45 Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na osia¬ gniecie znacznych korzysci w porównaniu z me¬ chanicznym sterowaniem dysz, przede wszystkimi oszczednosc czasu i wieksza pewnosc dzialania.Urzadzenie pracuje praktycznie bez konserwacji,. 50 poniewaz nie ma ruchomych czesci, a pomiar od¬ bywa sie bezstyfcowo. # PL