Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.1.1969 56744 KI. 20 i, 38/01 MKP B 61 . &M CZYTELNIA [LLK0U Patentowego Pilskiej IzeczypifpolHtj LuQG«ei Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Boleslaw Firganek, mgr inz. Ry¬ szard Ostapiuk Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Uklad automatycznej sygnalizacji semaforowej, zwlaszcza dla ko¬ palnianych wezlów trakcyjnych Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycz¬ nej sygnalizacji semaforowej, zwlaszcza dla ko¬ palnianych wezlów trakcyjnych.Znane przekaznikowe uklady automatycznej sygnalizacji semaforowej oparte sa na zasadzie wzajemnej blokady przekazników, dzieki której zadzialanie któregokolwiek przekaznika wyko¬ nawczego, wyklucza mozliwosc zadzialania na¬ stepnych. Uklady te nie znalazly praktycznego zastosowania w górnictwie, gdyz narzucaja zbyt wiele ograniczen, krepujacych swobode ruchu po¬ ciagów w wezle trakcyjnym. Ograniczenia te wy¬ nikaja z przyjmowania podzialu torów na dojaz¬ dowe i wyjazdowe, co w praktyce ruchu ko¬ palnianego jest trudne do zachowania. W przy¬ padku wyjazdu pociagu z wezla torem dojazdo¬ wym zamiast wyjazdowym, uklad otrzymuje syg¬ nal zgloszeniowy zamiast sygnalu kasujacego i powoduje przerwy w ruchu pociagów. Nie roz¬ wiazywaly one ponadto blokady wezla przy prze¬ jezdzie posobnym dwu lub wiecej pociagów.Powyzsze niedoskonalosci znanych ukladów automatycznej sygnalizacji semaforowej eliminuje skutecznie uklad wedlug wynalazku. Uklad ten oparty jest na przekaznikach z podtrzymywaniem magnetycznym, zaopatrzonych w oddzielne cewki wlaczajace i wylaczajace, sterowanych impulso¬ wymi nadajnikami. Na kazdym dojazdowym torze znajduja sie kolejno zgloszeniowy nadajnik i blo¬ kujacy nadajnik, a na wyjazdowym torze kasu- 10 15 20 30 jacy nadajnik. Zgloszeniowy nadajnik jest polaczo¬ ny z wlaczajaca cewka przekaznika zgloszeniowe¬ go, sterujacego przekaznikiem wykonawczym na¬ tomiast blokujacy nadajnik — z wylaczajaca cew¬ ka przekaznika zgloszeniowego i z zalaczajaca cewka przekaznika blokujacego, zas kasujacy na¬ dajnik z wylaczajacymi cewkami wszystkich wy¬ konawczych przekazników i wylaczajacymi cew¬ kami wszystkich blokujacych przekazników, przy czym zalaczenie zielonego swiatla i wylaczenie czerwonego swiatla semafora nastepuje za po¬ srednictwem przekaznika wykonawczego, a wyla¬ czenie zielonego swiatla i zalaczenie czerwonego swiatla za posrednictwem przekaznika blokujacego.Podstawowa zaleta ukladu wedlug wynalazku jest jego uniwersalnosc, poniewaz moze byc sto¬ sowany do wszelkiego typu wezlów, zarówno dwu¬ torowych jak i jednotorowych. Uklad umozliwia bezkolizyjny przejazd pociagów przez wezel we¬ dlug z góry ustalonej kolejnosci, przy czym za¬ pewnia on skuteczna blokade przy ruchu posob¬ nym dwóch pociagów. Pozwala równiez na wyjazd pociagów z wezla torami sluzacymi normalnie jako dojazdowe, odblokowujac wezel i nie podajac sygnalu zgloszeniowego.Na rysunku przedstawiono ideowy uklad auto¬ matycznej sygnalizacji semaforowej wedlug wy¬ nalazku w przykladzie wykonania dla wezla trzy- kierunkowego.Wezel strzezony jest trzema semaforami 1S, 2S 5674456744 S i 3S, zaopatrzonymi w zielorle lampy L^ i czer¬ wone lampy Lc. Poniewaz podstawowy uklad elektryczny poszczególnych semaforów jest iden¬ tyczny, w dalszym ciagu opisu omówiony bedzie przykladowo uklad semafora oznaczonego sym¬ bolem 1S. Uklad zawiera trzy przekazniki, zglo¬ szeniowy 1PA wykonawczy 1PB i blokujacy 1PC z podtrzymywaniem magnetycznym i oddzielnymi cewkami wlaczajacymi i wylaczajacymi. Na do¬ jazdowym torze znajduja sie kolejno zgloszenio¬ wy nadajnik 1NW i blokujacy nadajnik 1NB, a na wyjazdowymt torze, kasujacy nadajnik 1NK. Wla¬ czajaca cewka przekaznika zgloszeniowego 1PA jest polaczona z dodatnim biegunem za- posred¬ nictwem zgloszeniowego nadajnika 1NW, a z ujem¬ nym biegunem — poprzez kondensator Clf zbocz- nikowy opornikiem 1^ o duzej opornosci. Konden¬ sator Cj jest polaczony ponadto z dodatnim bie¬ gunem poprzez szeregowo polaczone zestyki, ro¬ boczy przekaznika lPc i spoczynkowy przekazni¬ ka 1P B • Wlaczajaca cewka przekaznika wyko¬ nawczego 1P B jest polaczona z dodatnim biegu¬ nem poprzez roboczy zestyk przekaznika 1PA i szeregowo polaczone spoczynkowe zestyki prze¬ kazników 2PA, 3FA, 2PB i 3PB, natomiast wy¬ laczajaca cewka jest polaczona z kasujacymi na¬ dajnikami 1NK 2NK, 3NK i ponadto poprzez ro¬ boczy zestyk przekaznika 1PC i spoczynkowy ze¬ styk przekaznika 1PB — ze zgloszeniowym nadaj¬ nikiem 1NW . Blokujacy nadajnik 1NB jest pola¬ czony z wylaczajac^ cewka przekaznika 1PA i wla¬ czajaca cewka przekaznika lPc. Wylaczajace cew¬ ki wszystkich przekazników blokujacych 1PC, 2PC, 3PC sa zbocznikowane kondensatorem C0 oraz polaczone poprzez opornik R0 z kasujacymi nadajnikami 1NK, 2NK, 3NK. Zielona lampa Lz semafora 1S jest polaczona z dodatnim biegunem porirzez roboczy zestyk przekaznika 1PB i spo¬ czynkowy zestyk przekaznika 1PC, a czerwona lampa Lc poprzez spoczynkowy zestyk prze¬ kaznika 1PB, zbooznikowany roboczym zesty¬ kiem przekaznika 1P( Wlaczajaca cewka prze¬ kaznika 2P B ma w obwodzie spoczynkowe ze¬ styki przekazników 3PA, 1PB i 3PB oraz ro¬ boczy zestyk przekaznika 2PA, natomiast wla¬ czajaca cewka przekaznika 3PB spoczynkowe zestyki przekazników 1PB i 2PB oraz roboczy ze¬ styk przekaznika 3PA. W obwodach nadajników lNyy, 2Nat i 3NW zastosowano diody odcinajace dla wyeliminowania pradów indukcyjnych.Sygnalem spoczynkowym semaforów 1S, 2S, 3S jest swiatlo czerwone. Pociag zblizajacy sie na przyklad do semafora 1S uruchamia nadajnik# 1NW, który wlacza przekaznik zgloszeniowy 1PA Jezeli przez wezel nie przejezdza w tym czasie inny pociag, wówczas wlaczony zostaje przekaz¬ nik wykonawczy 1PB który roboczym zestykiem wlacza zielona lampe, Lz, a spoczynkowym zesty¬ kiem wylacza czerwona lampe Lc semafora 1S.Jednoczesnie spoczynkowymi zestykami przerwa¬ ne zostaja obwody wlaczajacych cewek przekaz¬ ników 2PB i 3PB semaforów 2S i 3S. Poniewaz . semafor 1S wskazuje „wolna droge" pociag moze kontynuowac jazde. Po przejechaniu semafora SI pociag uruchamia blokujacy nadajnik 1NB, który powoduje wylaczenie przekaznika JPA i wlaczenie przekaznika 1PC- Nastepuje wówczas wylaczenie zielonej lampy L z i wlaczenie cierwónej lam¬ py Lc semafora 1S. Po przejechaniu rozjazdu 5 glównego, pociag moze jechac dalej tarem wyjaz¬ dowym lub dojazdowym. W pierwszym przypadku uruchamia kasujacy * nadajnik, na przyklad 2NK który powoduje wylaczenie przekaznika IPB oraz z opóznieniem przekaznika 1PC. Opóznienie to 10 spowodowane jest przez 'opornik R0 oraz konden¬ sator C0 w obwodzie wylaczajacej cewki przekaz¬ nika lPc Dzieki temu opóznieniu zapewniona jest bloka¬ da semafora 1S dla drugiego pociagu, hadjezdza- 15 jacego z tego samego kierunku, dopóki pierwszy pociag nie wyjedzie poza wezel. W drugim przy¬ padku pociag uruchamia blokujacy nacjajnik na • przyklad 2NB, który powoduje wlaczenie prze¬ kaznika 2PC i przylaczenie kondensatora C2 do jg,. obwodu zasilajacego. Naladowany kondensator C2 uniemozliwia zadzialanie przekaznika 2PA, po uru¬ chomieniu z kolei nadajnika 2NW, powoduje na¬ tomiast wylaczenie przekazników 1PB,1PC i 2PC.Przekaznik 2PA moze zostac wlaczony dopiero gdy 25 kondensator Cg rozladuje-sie poprzez opornik R2.Przejazd pociagów z innych kierunków odbywa sie podobnie. W razie przejechania kilku pociagów w krótkich odstepach czasu, jako pierwszy przej¬ dzie ten pociag, który pierwszy nada impuls zglo- 30 szeniowy. Nastepne pociagi przepuszczane sa przez wezel w kolejnosci wynikajacej z Uprzywilejowa¬ nia kierunku.- W przykladzie wyzej omówionym uprzywilejowany jest kierunek strzezony semafo¬ rem 3S przed 2S i 1S. Uklad wedlug wynalazku M moze byc zastosowany dla wezlów o dowolnej licz¬ bie kierunków dojazdowych. Dla zwiekszenia prze¬ pustowosci wezla, mozna w niektórych wypadkach dopuscic równiez dwa niewykluczajace sie wza¬ jemnie przebiegi. Nalezy wówczas zibocznikowac niepotrzebne blokujace styki. 40 PL