Mgielke te moz¬ na wyeliminowac zmniejszajac potencjal ujemny elektrody skupiajacej wyrzutni lub czyniac go lek¬ ko dodatnim, lecz w tym przypadku wzrastaja wy¬ miary plamki. Gdy katoda ma srednice równa oko¬ lo 2 mm do elektrody skupiajacej przyklada sie w praktyce potencjal o wartosci w granicach od 0 do + 100 V. Chociaz przy duzym pradzie wiazki ele¬ ktronowej nie otrzymuje sie minimalnej srednicy plamki co pogarsza ostrosc obrazu w jego jasnej czesci, unikamy wtedy zaklócajacego pojawiania sie 10 15 20 25 mgielki zacierajacej granice miedzy jasna i ciem¬ na czescia obrazu.Liczne badania wykazaly, ze przez zastosowanie takiej wyrzutni elektronowej, skladajacej sie przy¬ najmniej z katody, z zaopatrzonej w otwór elek¬ trody sterujacej i z zaopatrzonej w otwór pierwszej anody, której wymiary powierzchni emitujacej ka¬ tody sa mniejsze od wymiarów otworu elektrody sterujacej i która nadaje sie do zastosowania przy pradzie wiazki elektronowej o maksymalnej war¬ tosci nie przekraczajacej 2 mA, jakosc obrazu moz¬ na znacznie poprawic tak ze przy wiekszym pra¬ dzie wiazki elektronów mozna otrzymac mniejsza plamke swietlna bez pojawienia sie zaklócajacej mgielki, jezeli, zgodnie z wynalazkiem powierz¬ chnia emitujaca katody jest mniejsza od 0,35 mm2 oraz jezeli powierzchnia otworu elektrody steruja¬ cej jest od 1,4 do 2,6 razy wieksza od powierzchni emitujacej katody, a odleglosc miedzy powierzch¬ nia katody i elektroda sterujaca wynosi w przybli¬ zeniu 100 mikronów. Pozostale stosunki odleglosci elektrod moga miec zwykle wartosci.Wynalazek zostanie opisany bardziej szczególowo z powolaniem sie na rysunek na którym fig. 1 — przedstawia schematycznie jedno z wykonan wy¬ rzutni elektronowej zgodnie z wynalazkiem, fig. 2 — przedstawia krzywa zmian srednicy plamki w funkcji potencjalu elektrody skupiajacej przy sta¬ lym pradzie wiazki elektronów, a fig. 3 — przed¬ stawia krzywa zaleznosci srednicy plamki swietl- 56 586 *96 586 3 4 nej w funkcji potencjalów elektrody skupiajacej przy róznych natezeniach pradu wiazki elektronów przy których mgielka jeszcze nie wystepuje.Na fig. 1 wspornik katody dla warstwy emituja¬ cej 2 oznaczony jest cyfra 1. Powierzchnia emitu¬ jaca warstwy 2 posiada srednice równa 0,35 mm (pole powierzchni 0,1 mm2). Poniewaz maksymalny prad wiazki musi miec wartosc równa 2 mA lub wieksza, katoda musi byc zdolna wytrzymywac du¬ je obciazenie pradowe. » ¦ 3||£fd katoda 1 jest umieszczona elektroda ste- •lw'S»3 posiadajaca otwór 8 o srednicy 1,2 do 1,6 razy wiekszej od powierzchni emitujacej katody 2.Powierzchnia otworu 8 jest od 1,4 do 2,6 razy wiek¬ sza od powierzchni emitujacej katody. Odleglosc miedzy elektroda sterujaca 3 i powierzchnia wspornika katody 1 wynosi w przyblizeniu 100 mi¬ kronów. Grubosc materialu tej elektrody steruja¬ cej 3 wynosi 200 mikronów.Za elektroda sterujaca 3 jest umieszczona pier¬ wsza anoda 4 za która znajduje sie urzadzenie sku¬ piajace skladajace sie z pierwszej elektrody przy¬ spieszajacej 5, z elektrody skupiajacej 6 i drugiej elektrody przyspieszajacej 7.Odleglosc miedzy powierzchnia wspornika kato¬ dy 1 i pierwsza anoda 4 wynosi np. 600 mikronów.Do pierwszej anody jest przylozony potencjal 650 V a do elektrod przyspieszajacych 5 i 7 jest przylozony potencjal o wartosci np. 18 kV. Do ele¬ ktrody skupiajacej 6 jest przylozony potencjal o wartosci w granicach np. od + 100 do —100 V.Na fig. 2 srednica plamki swietlnej wytwarza¬ nej na ekranie fluoryzujacym jest przedstawiona jako funkcja potencjalu elektrody skupiajacej przy danym pradzie wiazki elektronowej. Stwierdzono, ze przy bardziej ujemnym potencjale elektrody skupiajacej 6 srednica plamki stopniowo maleje (linia I) lecz w znanym ukladzie plamka swietlna jest otoczona przy potencjale nizszym od — 70 V przez halo lub mgielke (linia II, punkt P).Na fig. 3 przedstawione jest miejsce geometry¬ czne punktów P dla róznych pradów wiazki ele¬ ktronów i róznych napiec elektrody skupiajacej.Linia III odnosi sie do srednicy powierzchni emi¬ tujacej równej 1 mm oraz do srednicy 0,6 mm za¬ równo otworu 8 elektrody sterujacej jak i otworu 9 pierwszej anody 4. Wynika stad, ze przy stalym nastawieniu potencjalu elektrody skupiajacej na wartosc np. O V nie wystepuje wprawdzie mgielka ale ze wtedy przy 2000 ^A srednica plamki swietl¬ nej wzrasta do ponad 3 mm. Jesli zmniejszyc srednice warstwy emitujacej 2 do 0,35 mm, otrzy¬ muje sie krzywa IV. Dla optymalnego .ukladu przy maksymalnym pradzie potencjal elektrody skupia¬ jacej musial by wiec byc zredukowany do — 7Q0 V tak, ze rezultat otrzymany przy stalym nastawie¬ niu tego potencjalu nie jest bynajmniej optymalny pomimo faktu, ze srednica plamki swietlnej pozo¬ staje mniejsza od 3 mm. Jesli jednakze zmniejszy- 5 my srednice otworu 8 do 0,5 mm otrzymamy zna¬ cznie korzystniejsza krzywa V (powierzchnia otwo¬ ru 8 jest 2,0 razy wieksza od powierzchni emituja¬ cej 2).Gdy srednica otworu 8 jest tylko 1,2 razy wiek¬ sza od srednicy warstwy emitujacej otrzymuje sie krzywa VI, która jest nawet jeszcze nieco korzyst¬ niejsza. W wykonaniach zgodnych z wynalazkiem srednica plamki swietlnej osiaga wartosc najwy¬ zej 2,6 mm bez pojawienia sie mgielki. Ponad to, dla duzego pradu wiazki elektronowej przekrój poprzeczny wiazki w punkcie odchylenia jest mniejszy niz w wyrzutni konwencjonalnej tak ze bledy odchylenia w poblizu krawedzi obrazu pozo¬ staja mniejsze.Aczkolwiek stosunki innych wymiarów wyrzutni elektronowej maja wplyw na prawidlowe dzialanie, wplyw ten a zatym takze i adaptacja tych stosun¬ ków do wymiarów powierzchni emitujacej i otwo¬ ru elektrody sterujacej sa znane same przez sie jesli wymiary te zostaly wybrane zgodnie z wy¬ nalazkiem. Powierzchnia emitujaca nie musi miec formy tarczy okraglej, lecz moze byc takze ksztal¬ tu eliptycznego lub owalnego. PL