Wynalazek nintejsizy dotyczy pomp i tym ppdiobniycih urzadzen, sluzacych do re¬ gulowania, zasilania cieczami, a w szcze¬ gólnosci pewnego slpeidjalnego: urzadzenia dajjacego staly i jednostajny wyplyw cieczy z szybkoscia niezmienna* Urzadzenie sklada sie z polaczenia dwóch pomp, poruszanych okresowo, z których kazda posiada posuw tloczenia, obejimujjiacy okres przeplywu cie¬ czy z wymagana równomierna szybkoscia ku wylotowi! wspólnemu dla obu pomp, przyczem okresy równomiernego wyplywu uzupelniaja sie wzajemnie, „Urzadizieinie za¬ wieja ponadto komore, mqgaca rozszerzac sie tak, aby nadmiar ciecizy, przeplywaja¬ cej ku wylotowi ponad pewna pozadana ilosc, mógl pomiiescic isle wewnatrz urzadze¬ nia podczas uzupelniania, nie zmieniajac przytem cisnienia! panujacego w urzadzenfu.Urzadzenie opisane odznacza sie tern, ze nadmiar ciecizy tloczonej ku wylotowi oddziela isie od wlasciwego strumienia i gro¬ madzi clziasiowo w specjalnej komorze, Przedlmiotem zas wynalazku niniejszego jest urzadzenie, isluizace do tegoz isarneigo celu, wykonane N jednak w taki .sposób, ze ciecz tloczona ku wylotowi wplywa i groma¬ dzi .sie w odpowiedniej koinoirze, nie prze¬ sta)) ac przytem plynac ciagle ku wylotowi.Urzadzenie powyzsze moze skladiac sie 1 dwóch pomp o ruchu zmiennym oraz z ko¬ mory ograniczonej tlokami wspomnianychpomip i sluzacej idlo przechowywania nad¬ miaru przeplywajacej cieczy. Takie urza¬ dzenie, skladajaoe sie, stosownie do wyna¬ lazku niniejszego, z dwóch pomp o ruchu zmiennym oralz komory posredniej, odzna¬ cza sie tem, ze trzy komory pomp turnie- szczone sa olbok isiebiie w jednym sizemegu o- raz, ze cajla ilosc cieczy przeplywajaca ku wylotowi iprzeichiodzi przez wszystkie ko¬ mary.Te komoire posrednia lub gromadzaca mozna nazwac równiez (pompa" o ruciiu zmiennym, poniewaz dzlialainie \£\ jest po¬ dobne do (dzialania takiej* pompy, jiaik be¬ dzie wyjasnione nastepnie. Stosujac nazwe powyzsza, mozna powiedziec, ze uirlzadze- nie niniejsze zawiera trzy pompy o ruchu zmiennym, poruszane zgpdnle z cyklem opi¬ sanym we wspomnianym patencie, z ta jedr mak róznica, ze ciecz przeplywa ku wyloio- wi przez wszystkie komory pompowe, umie¬ szczone w szeregu jedna za draga.Wynalazek obejmuje równiez rotzmaite specjalne sposoby wykonania, przedstawio¬ ne na rysunkach, przyczem zasady tych kon- struikcyj beda wyjasnione ponizej.Fig. 1 jprziedisitawtia przekrój schemjaitydz- nej konstrukcji urzadzenia wedlug wyna¬ lazku; fig. 2 i 3—widoki zgóry powyzszej budowy, której czesc znajduje sie w róz¬ nych polozeniach; fiijg. 4—widok budowy, wykoniameji wedlug niniejisizeigo wynalazku; fig. 5—przekrój pionowy wykonania! we¬ dlug fig. 4; fig. 6—widok pewnej odmien¬ nej budowy; fig. 7—przekrój poziomy, a na fig/ 8—widbk budowy,, przedstawionej na fig. 6, widziany z lewej strony.Na calym rysunku jednakowe czesci o- zmaczone sa temi isamemi numerami.Fig. 1 przedstawia pompe, ipoisdadaijaca cylinder 10 zaopatrzony w jednymi koncu w; otwór wlotowy 11, przeznaczony dlo pola¬ czenia z rura doplywowa—w drugi zas o- twarty koniec tego cylindaia wchodzil1 wydra¬ zony tlok 12. W tloku 12 przewidziany jest zawór 13, który, mozna otwierac celem u- twonzeniia swobodnego polaczenia poprzez wnetrze tloka 12, lub zamykac cflem prze¬ rwania tego polaczenia. Tlok 12 wchodzi w cylinder posredni 14 i zaopatrzony jest w urzadzenie przesuwajace go tam i ztpowro- tem, wedlug cyklu ruchów opiisainego nizej, wzdluz posuwu, którego granice okreslone sa na fig. 2 i 3.W drugim koncu cylindra 14 osadzony jest taki sam tlok 15, posiadajacy równiez zawór 16, przyczem koniec tego tloka 15 wchodzi w cylinder 17, zaopatrzony w o- twór wylotowy czyli tloczacy 18.Cykl ruichów tloka 12, poczynajac od polozenia uwidoeziniionegoi na fig. 1 i 2, obej¬ muje posuw itlloazacy w kierunku na lewo, skladajacy sie z: krótkiego okresu ruchu jprzyspieszoneigo, dlugiego okresu ruchu o szybkosci równomiernej oraz krótkiego o- kresu zwalniania i zatrzymania sie. Po tym posuwie nastepuje szybszy posuw po¬ wrotny w prawo odbywajacy sie z odpo¬ wiednia /szybkoscia.Cykl truchów tloka 15 jeist zupelnie taki sam, jak tloka 12, przesuniety jest jednak wzgledem poprzedniego tak, iz okres ruchu o slzybkosci równomiernej tloka 15 zacho¬ dzi po obu koncach na taki sam okres ru¬ chu tloka 12. Inaczej mówiac zwalnianie przy posuwie tloczacym w lefwo, wziglednie szybki posuw powrotny w prawo i przyspie¬ szanie ruchu do wymienilonej1 równomiernej szybkosci tloczenia w lewo, wlasciwe jedne¬ mu tlokowi, odbywaja sie w ciagli okresu równomiernego ruichu drogiego tloka.Dzialanie pompy opisane ponizej odby¬ wa sie z tern zalozeniem, iz c^te wnetrze cylindrów i tloków, poczynajac od Wllotu 11 az do wylotu 18, jest wypelnione ciecza.Tlok 12 posuwa sie zamknietym zaworem 13, z szybkoscia równomierna kil wylotowi tloczac ciecz dlo tego wylotu poprzez otwarr ty zawór 16. Tlok 15 poisluwa ta sama szybkoscia w lewo, poczem zatfzy- mruije sie. Jeszcze w czasie trwania równo¬ miernego ruchu tloka 12, tlok 15 cola sie i _ 2 —rozpoczyna swój szybki posuw powirotowy w prawo, przy] otwartym zaworze 16. Ten ruch ttoka 15 ztmielniila sie nastepnie i przy¬ spiesza swa iszybklosc ,aiz 'do chwili osiagnie¬ cia szybkosci tloka 12, Który wlasnie do¬ chodzi do konca swego okresu ruchu rówh homiernego w lewo; W momelncie gdy oba Mcii posuwaja sie julz z jedniakowa szybko¬ scia w lewo—zawór 16 zamyka sie i zaczy¬ na cisnac ciecz w kierunku wylotu 18 pirzez tlok 15. Jednoczesnie tlok 12 z zamknietym zaworem 13 tloczy niadlail ciecz ku wylotowiii, która,, nie majac dostelpu do wylotu, groma¬ dzi sie w miejscu opróznionem przez tlok 15, posuwajacy sie 'ku -wylotowi, czyli, ze cieczuwieziona poniiedizy zaworami 13 i 16 poruszal sie ku wylóltowi lecz jedmoczesmie jest od niego odcieta.Jeszcze przed dojiscieim tloka 12 do kon¬ ca swetgio okresu ruchu rówtniomierinego, o- twiera sie ziawóir 13 i izairaz potem tlok 12 didohodlzi db konca swego p|ofsuwu tloczace¬ go w lewo. Dalszy ruch w lewo tloka 15 po- wodltfje wciaignieiiiie cieczy, u wlotu U po¬ przez zawór 13 tak, iz cale wnetrze urza¬ dzenia jest stale napelniane ciecza, a tlok 12 moze wykonac szybko swój posuw po¬ wrotny w prawo. Nie przeszkadza to zupel¬ nie doplywowi cieczy do przestrzeni znaj¬ dujacej sie za zaworem 16 gdyz zawór 13 jest otwarty.Jeszcze przed idlojsciem tloka 15 idjo kon¬ ca swego okresu tloczenia równomiernego, tlok 12 powraca na prawo, a nastepnie zmie¬ nia kierunek ruchu i rozpoczyna swój o- kr!es ruchu rówfnomieirnego w lewo. Zaraz pidtem zamyka sie zialwór 13 tak, iz oba tlo¬ ki posuwalja sie równoczesnie i z jednako¬ wa szybkoscia w lewo, majac swe zawory zairtfcniete, przyczem tlok 12 dopiero wóW,- ozas zaczynia swójl okres toczenia równo¬ miernego, a t9bk 15 zbliza sie do konca swe¬ go rówtuomiertiego oknesta tloczenia.Mozna teraiz otworzyc izawór 16, a1 wów¬ czas ciecz tloczenia b^dzSe nadal równomier¬ nie do wylotu: 18 pri&t tlok 12, poniewaz jego zawór 13 jeist iBaunkniety. Na tern kon¬ czy sie cykl ruchów urzadzenia), gdyz po¬ szczególne jeg|o czesci powrócily ijuz dlo flol- lozenia przedistalwionego ma fig. 1, od któ¬ rych cykl sie rozpoczal.Przestrzen izawarta pomiedzy zaworami 13 i 16 tworzy wyimienioma ppwy^ej komo¬ re posrednia llub iprzejisciowla, która mozna nazwac pomipa o tfuichu zmiennym, gdytz napelnia sie ciecza przy posuwie ssacym przez zawór 13 ^ chwili gdiy zawór ten pod¬ suwa sie na prawo ,a zamkniety zawór J6po- suwa sie w lewo. Posuw tloczacy tej pompy wywoluje ruch zamknietego zaworu 13 w le- wio w czasie gdy otwarty zawór 16 porusza sie w prawo. Ciecz tloczy sie w tym wypad¬ ku do cylindra 17.Praktyczne wykonanie wynalazku przed¬ stawiono na fig. 4 i 5.Korpus 19 W postaici odlewu odpowied¬ niego ksztaltu izaopa(brziony jest w ipopirizeGz- ny otwór iprzeloto|wy| 20 zamkniety przykry¬ wami 21. Dwa cylindryczne i równolegle do siebie przefwodiy 22, 23 lacza sie z komora 20 i slu)za ;zia cylindry dla tloków wydira|zo- nych 24, 25. Tloki te ziaoipatirzlone sa w zai- wiory 26, 27, a ich konce górne wchodza do cyliindlrów 28, 29. W danej kotnistrukcji cy- lindiry 28, 29 twarza oddzielna calosc, przy¬ czem cylinder 28 laczy sie zapomloca Otwio- ru lub odgalezienia bocznego 30 z rura do¬ plywowa, a cylinder 29 posiadla otwory lub odgalezienia bocznie 31, tworzace wylot lub przewód tloczacy. Cale to urzadzenie wspiera sie na trzech wystepach 32 lub tym podobnych, utworzonych po jednym na czesciach 19, 28, 29. Czesci urzadlzeinia ipod- piarte sa po koncach zapomoca wsporników 33, 34, a po bokach zapomoca wsporników 35, 36, które przytrzymuja jednoczesnie pokrywy 21.Dzieki takiej konstrukcji calosc urza¬ dzenia odznacza sie doskonala elastyczno¬ scia oraz unika isle niedokladnosci, isplowo- dtawanych brakiem wspólosiowego (poloze¬ nia poszczególnych czesci, Tloki 24, 25 sa- — 3 -me kieruja wlasciwe iidh cylindry 22, 23, a cylindry 28, 29 wlasciwe im tloki. Glsnie- nie cieczy, panujace wewnatrz urzadzenia, uitrzymiuje go bezpiecznie w zetknieciu ze wsplornikajmi 34, 35, 36 po izialjeicilu przez po- szaze|g|ólne czesci tego urzadzenia wlasci¬ wej im polozenia wzigledneigo.Zawory 26, 27 porusizame sa zaleznie od ruchu tloków odlpowiedniemi schematycz¬ nie oznaczoneimii mechanizmami) 37, 38.Dzialanie taMeigo urzadzenia! jest zupel¬ nie takie samo jak urzadzenia przedstawio¬ nego na fig. 1. Tlok 24 odpowiada tu tloko¬ wi 12, komora 20—cylindrowi 14, tlok 25— tlokowi 15, wllot 30—wlotowi 11, a! wylot 31—Wylotowi 18.Budowa podana na ii|g. 6, 7 i 8 jest pmdsitsza -od poprzedniej, gdyz pominieto w niej sprawe samoczynnego ustawiania .sie Wzgledem siebie poszczególnych czesci. Sa to dwa odlewy 39, 40, z których kazdy za?- opatrzony ijest w dwa cylindry 41, 42 i 43, 44. Cylinder 41 komunikuje sie pierwszy z wlotem 45, a cylinder 42 z wylotem 46, a cylindry 43, 44 lacza .sie zie isoba zapomoca przelotu 47, który wywierca sie odpowied¬ nio z zewnatrz, korzystajac z otworu 48, ziamknieteglo nastepnie zapomoca luisoiwal- nej przykrywy 49.W kazdej pauze wspomnianych cylin¬ drów suwaja sie tam i zpowrotem w taki sam sposób jak w wypadku konstrukcji p|oi- dianelj na fig. 4 i 5, wydrazane tlojki 50, 51 zaopatrzone w zawory 52, 53. Do isuwania tych tloków i potfusizaniia zaworów odpo¬ wiednia db cyklu ruchów, apiisaneigo po¬ przednio odnosnie do fig 1, mozna uzyc do¬ wolny mechanizm.Pompy opiisanqg|o tu rodzaju nadaja sie w szczególnosci przy wyrobie jefdwabiu sztucznego np. z wiskozy, gdyz wówczas ko¬ niecznem jest azeby ciecz wychodzila z dysz w ksztalcie nitki izi szybkoscia najzu¬ pelniej równomierna, ,wobec czeg|o kazdla taka iglipwica z murkami) przedizacemii plowinh ria posiadac pompe opisanego typu. W da¬ nym rajzie najlepiej jest umiescic pompy w zbiornikach z roztworem, zapoibdieig|aja(cym twaridnienilui wiisklozy wskutek chwilowego wystawiania ljelj na wlpilywy zewta^tinzine i który to roztwór bylby jednoczesnie czyn- nikiem smiarujacytm czesci: samej pompy.Odpowiednim plynem dla tego rodzaju pomp jest rozcienczony roztwór alkaliczny zawierajacy powiedzmy 1% sodiy zracej' lub 1 % weglalniu sodowiego.Mozna równiez rejgulowac temperature wspomnianego plynu zanumziajac W nim przewody, w tótórycli krajzy odpowiednio Czynnik ogrzewajacy lub chlodzacy, a to w celu odpowiedniegio dostosowywania szyb¬ kosci dojrzewania rozltworu wiskozowego.Dobrze jest rówlniieiz tak rozmiescic po¬ wyzsze pompy aby mozna je bylo zasilac ciecza krazaca iz odpowiednio wielka szyb¬ koscia w przewodzie [glównym w plostaci pierscienia, a to w celu osiagniecia calkowi¬ tej! jednoiroldziaijnosci i równomiernosci ctes- czy wychodzacej z d(ysz glowicy przasnicy.Nalezy zaznaczyc, zie ojgólna budtawai u- rzadzenia einiiejiszego jest prosta i nieko- sztowna1, pliizyczeim czesci jeji moziroa itozhie- rac w celu 'dcizyszczaJnia i skladac ponownie z latwoscia i1 szybko ppzy pomocy troboitai!- kÓw niewykwalifikowanych!.Wynalazek nie ogranicza sie oczylwiScie do szczególów olplsanelj konstrukcji tak, ze wszelkie zmiany mozliwe do przepnówaidie- nia w praktyce w powyzsizeto unzadlzeniu przedisliawiotoe ogólhiie Wchodza równiez w zakres nilniejistzeigo wynalazku. PL