Niniejszy wynalazek dotyczy wodzidla przekladni, w której przeniesienie sily z walu pedzapego na wal pedzony odbywa sie zapoimicca powierzchni ciernych ii umie¬ szczonego pomiedzy nimi przesuwalnego pierscienia 'diermeigo. Pod pierscieniem cier¬ nym -naliczy rozumiec taki pierscien, który pod dzialaniem siil przyciskajacych i powo^1 dujacych tarcic nie ulega znieksztalceniu; taki pierscien wykonuje sie z wysokowarto- sciowego metalu i posiada taki ksztalt, ze czesci jego powierzchni, które stykaija sie z picwierzchniami ciernemi Jylko w jednym punkcie albo ma bardzo waskiej przestrze¬ ni, W tym celu wewnetrzne i zewnetrzne powierzchnie pierscienia, stykajace sie z po¬ wierzchniami ciernemi, sa uksztaltowane x wypuklosciami lub sa bardzo waskie, tak ze osiagane zetkniecie powierzchni ciernych otrzymuje sie -prawie w punktach, które w rzeczywistosci sa malemiil plaszczyzn/amiL Przytem powierzchniie cierne w pierscieniu mozemy tak uksztaltowac, ze zetkniecie go z kazda powierzchnia cierna nastepuje jed¬ noczesnie w kilku punktach. Takie uksztal¬ towanie pozwala ustawic pierscien pochylo na osi obrotu powierzchni ciernych.Rysunek przedistawia kilka przykladów wykonania wymalaiziku: Fig. 1 przedstawila znana przekladnie cierna z przeciwleglemi stozkami, z umie¬ szczonym pomiedzy nimi pierscieniem cier¬ nym.Fig. la przedstawia pierscien cierny wpowiekszeniu, prziyczeni wewnetrzna po- wierzchmliia styku pierscienia jest pódzielo- nia i zetkniecie walu 6 z powiierzchnialmi tracemi ma miejsce w dwóch punktaich, o- - znaczonych przez' 2 i 3. Powierzchnia w punkcie 2 jest krzywa, nattoniiaist -w punkcie 3 stozkowia tak, ze zetkniecie nastepuje wzdluz linji 3. Przeniesienie sily W tem wykonaniu ma miejsce w trziech punktach /, 2 i 3.F^g. 2 przedstawia urzadlzenfe wedlug fig, 1, w widoku zboku, fig, 3 — urzadzenie, wedlug fig, 2, w chwili przestawienia wodzidla piersciieniia ciemnego.Fig. 4 uwidocznia odmiane wykonania wodzidla pierscienia, wedlug fig, 3, w któ- rem przesuwalna mufa zastapiona jest giet¬ kasprezyna. * Fiig. 5 przedstawia wykonanie wynalazl ku w zastosowaniu do ipnzekladnti ciernej, w klótneij obroty walu pedzacego przenosza sie tna okragla tarcze, z osia prostopadla do walu ped&ajcego, Fi|g. 6 uwidocznila urzadzenie przedsta- wione na fig, 5 w widoku zdolu.Na rysunku a i 6 oznaczaja waly prze¬ kladni ciernej; w zasadzie jest obojetne, czy a oznacza wail pedzacy, a 6 — wial pe- dizony, czy przeciwnie, Przez kx i k2 ozma- aziome sa przediwleigle stozki, c — jest pier- sJcien ciemny i d jest wodizidlo pierscienia; / — mufa przesuwaJna niai wale rozrzaidnrym g w celu przesuwania pierscienia ciernego, e oznacza czop, lajacy wodizSidlo pierscie- nia ciernego d z mufa f. W wykonaniu przedstawioneni na fig. 4 ziatmiast mufy / i azopa e, zastosowana jest sprezyna h, zla- czona sprezyscie z pierscieniem d i przesuw walna w jiajkfilkoilwiek sposób w iptuinkcie e.W wykonaniu przedlstawiooem na fig, 5 i 6 tarcze napedzana pierscieniem ciernym o- ziuaczono przez s.Dzialanie urzadzenia jest nastepuja¬ ce: Jezeli zamiierzaniy zmienic ilosc obro¬ tów wallu napedzanego, wówczas zapomoca walu noizrzadmeigo g przesuwamy mufe /, która swym czopem e przesuwa wodizidllo pierscienia d. Poniewaz ipierslcien cierny c jest utrzymywany w jednym punkcfe po¬ miedzy walami cSiernemi, wiec pierscien cierny skreca sie razem z wedzidlem okolo czopa e i przyjmlije polozenie pochyle, jak przedstaiwiono nia fig, 3. Wal rozrzadny g i mule / umieszczamy tak, ze os walu g le¬ zy równolegle do osi walu, który obraca pierscien cierny.Przy zachowaniu tego warunku, pier¬ scien cierny obraca sie lekko w punkcie do¬ tyku do powierzchni! cielrnych. Poniewaz przy obrocie pierscienia pomiedzy po¬ wierzchniami ciernemi, w punkcie -przyle¬ gania pierscienia powstaja sily, dajzace do przechylenia pierscienia w ten sposób, ze jego ruch odbywa sie w tej samej plaszczy¬ znie, jak punkty dotyku do pierscienia przez wal pedizapy, wiec pierscien natych- miast zostaje sanuolczynnie przestawiony z plaszczyzny y — y (fiig, 3) w plaszczyzne x — x t, j, z te|j, która przechodzi przez punkt obrotowy e wodzidla d i lezy prosto¬ padle do walu pedzacego, W ten sposób mozemy np, w wozach, podczas najszybszej jaizdry, uskutecznic zmiane szybkosci wyla¬ czajac sprzegla silnikowe. PL