Znane sa gryzairki ziemne, których wial narzedziowy jest zaopatrzony w koilby, na których sa osadzone obrotowo trzony kopa¬ czek* 0 ile olsnienie na ostrze kopaczki przekroczy pewna granice, to trzony odchy¬ laja sie sprezyscie okolo punktów sweigo obrotu i odsuwaja prziesizkode, która spo¬ wodowala wzrost cisnienia w kierunku ob¬ rotu. Na wypadek, gdyby plrzeszfcoda sie nie usunela, stasowane sa dwa urzadzenia zabezpieczajace narzedzie ad zlamania.Jezeli trzony kopaczek sa sztywne, to nastepuje odlaczenie ich zespolu od walu, zapamoca siprzegla zabezpieczajacego. Je¬ zeli jednak trzony sa sprezyste, to przesu¬ waja sie one ponad przeszkoda, przyczem kopaczka przyciska przeszkode do zie¬ mi.W piea-wisizym wypadku potrzebne j-ete-t sprzeglo, które jest niezbyt pewne; w dru¬ gim wypadku przeszkoda wciska sie w zie¬ mie jeszcze miocnieij.Wynalazek usuwa te wady w ten sipo- sób, ze trzon kopaczki, natrafiwszy na prze¬ szkode, cofa sie w kierunku walu narzedzlilo- wego, bo trizon kopaczki i korba tworza dzwignie katowa. Wobec tego ostrze ko¬ paczki nie przyciska przeszkody do ziemi, lecz usiluje ja od ziemi oderwac, tarcie po¬ miedzy przeszkoda i jej polozeniem zmnieji- sza sie i przesuniecie przeszkody, np. ka- mienlia staje sie znacznie latwiejsize. O ile przeszkoda jest nieruchoma, to kopaczka przeslizguje sie ponad nia, Nai rysunku przedstawiono kilka przykladów wykonania wymiailaizku.Fig, 1 przedisitalwial kopaczke przy motr- malnem obciazeniu; f¦ fig* 2 — tokarnio kolanko przy natrafie- .V niiu na-zawade; fig. 3 ii 4 przedlstawiaja odmiane urza- dlzenia w dwóch widtokach.Na wale narzedziowym i (fig. 1) przy- miocowajne jest ramie 2, tworzace z tlrzionem kopaczki 3 kolano. Wolny koniec trzonu 3 opiera .sie ziapoiimocia sprezyny 4 o ramie 5, polaczone z walem / tak, ze w razie niaid- miaru cisnienia na ostrze 6 kopaczki i gdy obracajacy sie wial 1 iz riamieriiem 2 prze¬ zwyciezy cisnienie sprezyny 4, to trzon 3 obróci) sie okolo osi 7 i zaijrmie polozenie jak na fig, 2, Obydwal raimilona 2 i 5, oraz [przedluzenie trzonu 3 i sprezyna, 4 sa przy- tem czesciami równolegloboku przegubowe¬ go, który powoduje, ze w chwili uderzenia Osltrza 6 kopaczki o ptrzeszkoidle 8 (fig, 2) iramiie 2 i trzon 3 kopaczki zblizaja sie do s&ebie, przyczem trzon 3 wykonywa przy¬ musowy rUch w kierunku walu narzedzio¬ wego 1. Ramie 2 przechodzi z polozenia x na fig, 1 w polozenia x na fig. 2, przyczem olsie y pozostaja równolegle do siebie na filg, 1 i 2, Kamiiien 8 odirywa sie wiec od swe¬ go podloza, a jezeli jest wrosniety w ziemi niewzruszenie, to kopaczka) przesuwa isAe ponad nim.Koniecznym warunkiem dla takiego ru¬ chu kopaczki jest to, zeby ramie walu na¬ rzedziowego 2 bylo wielokrotnie krótsze od odleglosci srodka obrotu 7 trzonu kopaczki 3 od jej ostrza 6 i zeby iraniie 2 ii trzon 3 nicjgly sie ido siebie swobodtnie zblizac.Gdyby trzion kopaczki byl sprezynuja¬ cy, to mialby te wade, ze wszelkie sprezy¬ ny w tych warunkach latwoby pekaly lub sie odksztalcaly, przy dzialaniu na nie ob¬ ciazen innych niiz skrecajace. Mianowicie stal sprezynowa ulega liatwitej odksztalce¬ niom w kierunku sily sciskajacej niiz skre¬ caljacej, Z tego powodu stasuje sie ido zabezpie¬ czenia kopaczki sprezyne srubowa, która poddaje sie w mysl wynalazku tylko obcia¬ zeniom ,skrecajacym, natomiast sile ciagnie¬ nia przejmuje ramie, które laczy wolny koniec trzonu kopaczki (w srodku obrotu sprezyny) z ramieniem walu narzedlziowe- wegio.Fig, 3 przedstawia taka odmiane Wyko¬ nania w widoku ziboku, w kierunku podluz¬ nej osi sprezyny srubowej, a fig. 4 przed¬ stawia to samo urzadzenie w widoku zprzodu.Na wale narzedziowym 1 osadzone jdst ramie 2, polaczone z trzonem 3 kopaczki przegubowo w punkcie 7. Trzon 3 i ramie 2 tworza (ramiona polaczione przegubem 7, który lezy w srodku obrotu sprezyny skret¬ nej 11. Sprezyna ta, wykonania w tym przy¬ kladzie jako sprezyna srubowai, jest przy¬ mocowana jednym koncem 12 do trzonu 3, drugim zas koncem 13 do ramienia 2, wsku¬ tek czego usiluje utrzymywac ramie 2 i trzion 3 w polozeniu wyprostowaniem, tak dlugo 'dopóki jakis opór nie spowoduje zgiecia sie przegubu 7. W tym wypadku konce 12 i 13 sprezyny zblizaja sie do sie¬ bie, opisujjajc luk okolo przegubu 7 i nie wychodzac poza ten luk w kierunku pro¬ mieniowym, bo sily ciagniecia skierowtane promieniowo przejmuje przegub 7. Sily ta¬ kiego ciagnienia wystepujac np. wtedy, gdy ostrze 6 kopaczki uderzy o kamien 8 i pod¬ nosi to ostrze w kierunku strzalki 14. PL