Czynnikiem sterujacym jest napiecie proporcjo¬ nalne, na przyklad do temperatury. Do realizacji regulacji stosuje sie rózne urzadzenia miedzy in¬ nymi mechaniczne i fotoelektryczne. Mechaniczne urzadzenia regulacyjne zawieraja krzywki o ksztalcie odpowiadajacym danemu przebiegowi czasowemu, które sa umieszczone na obrotowym walcu. Po krzywce przesuwa sie czujnik, który przesuwa suwak potencjometru dajac na wyjsciu przebieg napiecia zgodny w czasie z ksztaltem krzywki. Wada takiego rozwiazania jest trudnosc wykonania krzywek dla kazdego przebiegu od¬ dzielnie.Znane sa równiez regulatory oparte na zasadzie fotoelektrycznej. Zadany przebieg temperatury w funkcji czasu przedstawiony jest w postaci za¬ ciemnionego pola naniesionego na tasmie umiesz¬ czonej na obrotowym walcu, podswietlonej od spodu. Przed tasma znajduje sie szczelina, za któ- 10 » 10 ra jest umieszczony fotoelement lub szereg foto¬ diod czy wreszcie soczewka skupiajaca swiatlo na jeden przyrzad fotoelektryczny. Uzyskiwane napiecie fotoelektryczne jest owrotnie proporcjo¬ nalne do zaciemnionego pola — im wieksze za¬ ciemnienie tym mniejsze napiecie. Wada tego roz¬ wiazania jest brak mozliwosci sprawdzenia czy uklad dziala prawidlowo (na przyklad przy uszko¬ dzeniu jednej z fotodiod) oraz brak jest regulacji ciaglej.Znane jest równiez rozwiazanie, które realizuje regulacje na podstawie wykresu w postaci linii.Jest to rozwiazanie zawierajace serwosilnik ste¬ rowany ze wzmacniacza oraz majace glowice umieszczona na srubie poruszana serwosilnikienu Glowica zawiera uklad optyczny wytwarzajacy plamke swietlna na tasmie oraz fotokomórke ste¬ rujaca wzmacniacz.Niedogodnoscia tego rozwiazania jest jego bez¬ wladnosc i skomplikowany uklad mechaniczny.Wynalazek stawia sobie za cel opracowanie pro¬ gramowego urzadzenia regulujacego, które nie za¬ wieraloby wad omówionych wyzej rozwiazan a ponadto umozliwialo przeprowadzenie dokladnej regulacji na podstawie wykresu wykonanego w postaci linii naniesionej na tasme.Cel ten wedlug wynalazku zostal osiagniety przez umieszczenie przyrzadu swiatloczulego na wskazówce zespolu ruchomego przyrzadu magne¬ toelektrycznego. Zespól ruchomy sklada sie ze 5623956239 s ¦wskazówki zamocowanej na osi obrotowej, na której sa umieszczone sprezyny i z cewki umiesz¬ czonej miedzy biegunami magnesu stalego. Przy¬ rzad swiatloczuly jest polaczony poprzez jedna pare sprezyn z wejsciem wzmacniacza. Jedno z wyjsc wzmacniacza jest polaczone z cewka po¬ przez druga pare sprezyn. Kazde wychylenie przy¬ rzadu swiatloczulego poza obszar krzywej powo¬ duje jego naswietlenie i na zaciskach wyjsciowych powstaje napiecie, które steruje wzmacniaczem."Wzmocnione napiecie podawane jest poprzez dru¬ ga rpare sprezyn na zaciski cewki wskutek czego powstajacy moment napedowy sprowadza wska¬ zówke na linie wykresu.Wynalazek zostanie objasniony blizej na pod¬ stawie rysunku. Na przesuwajacej sie po walku -5 tasmie papierowej 2 jest naniesiona krzywa 1 przedstawiajaca przebieg w czasie regulowanej wielkosci na przyklad temperatury. Tasma 2 jest podswietlona zarówka 4.Na koncu wskazówki 9 zamocowanej na osi 11 umieszczony jest przyrzad swiatloczuly 3. Na osi 11 umieszczone sa równiez sprezyny 12, poprzez "które polaczone jest wejscie wzmacniacza z przy¬ rzadem swiatloczulym 3. Przyrzad swiatloczuly 3 polaczony jest ze sprezyna 12 za pomoca przewo¬ dów 10. Sprezyny 6 polaczone z wyjsciem WY 1 wzmacniacza 13 doprowadzaja napiecie do cewki 8 umieszczonej miedzy biegunami magnesu 7. Za¬ daniem sprezyny 6 jest równiez wytworzenie mo¬ mentu hamujacego przeciwnie dzialajacego niz moment wytworzony przez prad przeplywajacy "w cewce 8.Wyjscie WY 2 wzmacniacza 13 sluzy do dostar¬ czania napiecia do zespolu wykonawczego.Dzialanie przyrzadu jest nastepujace. Zalózmy, •ze w pewnym momencie wytworzyl sie stan rów¬ nowagi i przyrzad swiatloczuly pokrywa sie z wy¬ kresem. Jesli tasma 2 przesuwa sie a wykres na niej naniesiony nie jest prosta równolegla do osi 10 15 20 25 30 35 przesuwu, to oswietlenie przyrzadu 3 zmieni sie powodujac zmiane wartosci napiecia na jego wyj¬ sciu. Napiecie to po wzmocnieniu we wzmacniaczu 13 zostaje doprowadzone poprzez sprezyny 6 do cewki 8. Pod wplywem tego napiecia zostaje przez cewke 8 wytworzony dodatkowy moment, który dziala zgodnie ze strzalka 14, a przeciwnie do mo¬ mentu hamujacego wytworzonego przez sprezyny 6 i dzialajacego w kierunku oznaczonym przez strzalke 15. Pod wplywem dodatkowego momentu przyrzad 3' wraz ze wskazówka zostanie przesu¬ niety na linie wykresu, oswietlenie sie zmniejsza i wytwarza sie stan równowagi. W celu wytwo¬ rzenia stanu równowagi przyrzad 3 przesuwa sie wzdluz jedneg z brzegów wykresu tak, aby czes¬ ciowo byl stale oswietlony i dawal na wyjsciu na¬ piecie równowazace dzialanie momentu pochodza¬ cego od sprezyn 6. PL