Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.X.1968 56191 KI. 42 c, 42 MKP G 01 czytelnia] Twórca wynalazku: dr inz. Oswald Mateja Wlasciciel patentu: Politechnika Slaska (Katedra Budowli Przemyslo¬ wych), Gliwice (Polska) Sposób uzyskania masy sejsmicznej i przyrzad do rejestracji poziomych drgan tej masy Przedmiotem wynalazku jest sposób uzyskania masy sejsmicznej, o niskiej czestotliwosci pozio¬ mych drgan wlasnych oraz przyrzad do rejestracji poziomych drgan o niskiej czestotliwosci tej masy.Dotychczas mase sejsmiczna do pomiaru bez¬ wzglednych, poziomych przemieszczen drgan o ni¬ skiej czestotliwosci uzyskuje sie dwoma sposoba¬ mi. Pierwszy polega na zawieszeniu okreslonego ciezaru na zawiesiu odpowiedniej dlugosci, two¬ rzac wahadlo. Wada tego sposobu jest koniecznosc stosowania, w przypadku niskiej czestotliwosci poziomych drgan wlasnych zawieszonego ciezaru, dlugiego zawiesia.Drugi znany sposób uzyskania masy sejsmicznej o niskiej czestotliwosci poziomych drgan wlasnych polega na umieszczeniu ciezaru na pionowym, sztywnym ramieniu, przegubowo podpartym na dolnym koncu, przy czym ciezar ten znajduje sie miedzy jedna lub dwiema sprezynami. Wada tego drugiego sposobu jest niemozliwosc w przypadku nie duzych wymiarów przyrzadu, bezposredniego wykorzystania tensometrii elektrooporowej do pomiaru poziomych, bezwzglednych przemieszczen drgan.Dotychczas znane przyrzady do pomiaru pozio¬ mych, bezwzglednych przemieszczen drgan o ni¬ skiej czestotliwosci, zwane sejsmografami Sauera, charakteryzuja sie dosc duzym ciezarem. Ponadto wada tych przyrzadów jest koniecznosc umie¬ szczania rejestratora drgan w miejscu prowadzo- 10 20 25 30 nych pomiarów. Natomiast znane czujniki mecha- niczno-elektryczne charakteryzuja sie stosunkowo wysoka czestotliwoscia drgan wlasnych, co unie¬ mozliwia ich uzycie do pomiaru poziomych drgan o niskiej czestotliwosci.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu, który przy ograniczonych wymiarach przyrzadu i wykorzystaniu tensometrii elektrooporowej umozliwia uzyskanie masy sejsmicznej o niskiej czestotliwosci poziomych drgan wlasnych, oraz przyrzadu do rejestracji poziomych drgan o ni¬ skiej czestotliwosci masy sejsmicznej.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze trzy pionowe prety nie lezace w jednej plaszczyznie i utwierdzone w podstawie, obciaza sie ciezarem nieco mniejszym od obciazenia krytycznego tych pretów w jednej plaszczyznie. Umozliwia to uzy¬ skanie masy sejsmicznej o niskiej czestotliwosci poziomych drgan wlasnych. Za pomoca naklejo¬ nego na jednym precie jednego lub wiecej tenso- metrów elektrooporowych dokonuje sie na reje¬ stratorze rejestracji poziomych przemieszczen drgan podstawy a wiec i elementu, na którym stoi podstawa. Przyrzad, wedlug wynalazku umo¬ zliwia pomiar poziomych drgan o niskiej czesto¬ tliwosci, ma stosunkowo male wymiary, a ponadto moze sie znajdowac w znacznej odleglosci od re¬ jestratora z którym polaczony jest przewodem.Przyrzad wedlug wynalazku pokazano tytulem przykladu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta- 5619156191 wia schemat przyrzadu do pomiaru poziomych drgan w widoku z boku, a fig. 2 przedstawia prze¬ krój przyrzadu wzdluz linii a—a na fig. 1.Do podstawy 1 przyrzadu przymocowane sa trzy prety 2. Na pretach tych spoczywa ciezar 3. Do jednego preta przyklejone sa tensometry elektro- oporowe 4. Tensometry te polaczone sa za pomoca przewodu z rejestratorem, na którym dokonuje sie rejestracji poziomych drgan podstawy 1 przyrza¬ du. Prety 2 o przekroju prostokatnym sa w pozio¬ mym przekroju wierzcholkami trójkata. PL