Pierwszenstwo: Opublikowano: 23.XII.1964 (P 106 751) 10.X.1968 56043 , uta- 4,41/4'ii KI. 42 r, 1/03 MKP G 05 b CZYTELNIA jLtteBiu Portowego filtfciij IzeczifmuHmj Lujowi Wlasciciel patentu: Deutsche Akademie der Wissenschaften zu Berlin, Berlin (Niemiecka Republika Demokratyczna) Pneumatyczny element logiczny do wykonywania przelaczen pneumatycznych Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczny ele¬ ment logiczny do wykonywania przelaczen w insta¬ lacjach pneumatycznych.Znane jest stosowanie elementów elektrycznych do wykonywania tego rodzaju przelaczen. Elemen¬ ty elektryczne nie moga byc jednak wszedzie sto¬ sowane ze wzgledu na ustalone przepisy bezpie¬ czenstwa, a to z powodu ich elektrycznych obwo¬ dów pradowych, jak równiez doprowadzenia i od¬ prowadzenia do tychze obwodów. Znane sa takze sposoby przelaczania pneumatycznego. Przy zna¬ nych sposobach przelaczania pneumatycznego jest wymagany jednakze obszerny, a tym samym nie¬ kiedy bardzo skomplikowany uklad wezy. Polacze¬ nia wezowe, jakie wypadaloby stosowac, wedlug znanych sposobów, mialyby czasami wieksza obje¬ tosc niz wlasciwe elementy konstrukcyjne ukladu polaczen.Znane sa takze sposoby przelaczania, które ze¬ zwalaja na konstruowanie ukladu do przelaczania pneumatycznego bez koniecznosci stosowania wezy polaczeniowych. Konstrukcja ta nie nadaje sie jed¬ nak dov stosowania w ogólnym przypadku i nie jest przydatna do budowy uniwersalnego ukladu pneumatycznych elementów logicznych. Wymaga¬ ne przewody wezowe do przelaczania zastepuje sie w tej konstrukcji przez kanaly wykonane w plytce, które przykrywa sie druga plytka. Poniewaz do kazdego przelaczenia jest potrzebny specjalny uklad kanalów, przeto zwiekszony zostaje znacznie 10 15 20 25 30 czas produkcyjny. Mozna takze wnioskowac, ze w przypadku istotnego rozszerzenia zakresu stoso¬ wania instalacji pneumatycznych, wykonywanie tego rodzaju przelaczen w wiekszej ilosci byloby nieekonomiczne. Stosowanie opisanych ukladów przelaczajacych mogloby miec tylko jedna ko¬ rzystna strone, mianowicie zaoszczedzenie miej¬ sca wskutek nieobecnosci wezy polaczeniowych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad wlasciwych dla dotychczasowych znanych kon¬ strukcji pneumatycznych ukladów przelaczajacych.Zadaniem wynalazku jest stworzenie ukladu pneumatycznych elementów logicznych przezna¬ czonych do budowy róznego rodzaju zespolów przelaczajacych, jakie wystepuja w instalacjach pneumatycznych.Wytwarzanie elementów pneumatycznych, wed¬ lug wynalazku jest latwe, elementy te odznaczaja sie bardzo mala objetoscia, sygnaly wejsciowe i sygnaly wyjsciowe sa pewnie doprowadzane i pewnie odprowadzane ze wszystkich zadanych miejsc.Istota wynalazku polega na tym, ze czlon glów¬ ny elementu pneumatycznego, zawierajacy okreslo¬ ny operacyjny element logiczny na przyklad "i", "albo" itp., jest nasadzony wraz z prostokatna plyta przylaczowa na plyte laczeniowa glówna, zas pomiedzy tymi plytkami jest umieszczona, jako podkladka, plytka uszczelniajaca zaopatrzona w kanaly przylaczowe, przy czym plyta laczenio- 5604356043 3 4 wa glówna ma kanaly, a na jej szesciu zewnetrz¬ nych stronach sa rozmieszczone wloty do tych ka¬ nalów, w wyniku czego uzyskuje sie mozliwosc szeregowego laczenia ze soba -¦takich- elementów^ w celu otrzymania pozadanych przelaczen., Bardzo korzystna cecha wynalazku polega na tym, ze w kanalach pryzmatycznej plyty lacze¬ niowej glównej i w kanalach przylaczowych ply¬ ty uszczelniajacej sa umieszczone scianki dzia¬ lowe, które usuwa sie w zaleznosci od zadanego przelaczenia.W celu latwego odejmowania plyt laczacych od plyt uszczelniajacych, plyty uszczelniajace zosta¬ ly zaopatrzone w wystepy w ksztalcie czopów.Dzieki wynalazkowi staje sie mozliwe wyko¬ nywanie przelaczen róznego rodzaju w celu two¬ rzenia na drodze pneumatycznej funkcji logicz¬ nych, co uzyskuje sie przez szeregowe laczenie plyt glównych, plyt laczacych i plyt uszczelnia¬ jacych.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania uwidocznionym na ryskunku, na którym fig. 1 przedstawia pneumatyczny ele¬ ment w przekroju wedlug linii A—A na fig. 2; fig. 2. — element pneumatyczny w przekroju we¬ dlug linii B—B na fig. 1; fig. 3 — przyklad wyko¬ nania plyty uszczelniajacej; fig. 4 — inny przy¬ klad wykonania plyty uszczelniajacej, a fig. 5 przedstawia jeszcze inny przyklad wykonania ply¬ ty uszczelniajacej.Fig. 1 i 2 przedstawiaja zasadnicza konstrukcje plyty laczeniowej glównej 1,. plyty uszczelniajacej 2, plyty laczacej 3 do pneumatycznych elementów logicznych, jak równiez czlony glówne 4 do ope¬ racji pneumatycznych logicznych.Fig. 2 pokazuje dodatkowo, ze wymienione wy¬ zej poszczególne czesci elementu moga byc róznie laczone ze soba, zaleznie od potrzeby.Plyty uszczelniajace 2 moga byc takze pominie¬ te, jednak pod warunkiem, ze pozostale czesci beda pod .wzgledem wymiarów tak wykonane, ze zostanie zagwarantowana doskonala szczelnosc po¬ laczenia. W glównej plycie laczeniowej 1 sa po¬ prowadzone krzyzujace sie kanaly 5, które prze¬ biegaja w róznych plaszczyznach, tak, ze mozna wykonac przelaczenie wedlug wyboru przez pola¬ czenie kanalów 5 za pomoca otworu 5\ Kanaly 5 maja scianki dzialowe 6. Scianki te mozna w ra¬ zie potrzeby latwo usunac w celu uzyskania zada¬ nego przelaczenia. Kanaly 5 i otwory. 5* zamyka sie w razie potrzeby korkiem 7. Na szesciu ze¬ wnetrznych stronach glównej plyty laczeniowej 1 sa przewidziane doprowadzenia 13 do kanalów.Na dolnej stronie glównej plyty laczeniowej 1 sa przewidziane pomocnicze wglebienia 8, które sluza do wskazania kierunku wiercenia do leza¬ cych tam kanalów 5 w przypadku gdy wymaga¬ ne sa dalsze przylaczenia. W ten sposób staja sie zbedne sprawdziany i przyrzady wiertnicze, któ¬ rych potrzebowalby fachowiec w innym przy¬ padku. . tworzywa sztucznego, ceramiki, odlewu wtrysko¬ wego itp. Plyty uszczelniajace 2 maja kanaly przylaczowe 12, które s*a rawniez zaopatrzone w ™.-,^. SeMnkl dzialowe. 9. W^ zaleznosci od potrzeby, ka- 5 naly 12 pozostaja zamkniete sciankami 9 wzgled¬ nie otworzone po usunieciu scianek 9, w\ wyniku czego przejmuja one czynna funkcje przelaczania.Plyty uszczelniajace 2 se wykonane z gumy," miek¬ kiego tworzywa sztucznego albo z innego elastycz- 10 nego materialu. ! W celu latwiejszego pdejmowania plyty lacza¬ cej 3 od plyty uszczelniajacej 2, wykonuje sie na plycie 2 wzniesienia 10, |l w ksztalcie czopów, jak to zostalo pokazane na) fig. 4 i 5. Mozliwe jest 15 takze wykonanie plyjy uszczelniaj;acej 2l bez wzniesien, wzglednie bezj czopowych wystepów, tak, ze bedzie ona zupelnie gladka po or/u stronach, jak to zostalo pokazane na ^ig. 3.W plycie laczacej -3 sa wykonane- przylacza ~do 20 czlonów glównych 4. Plyta laczaca 3 jest przylaczo¬ na do glównej plyty laczeniowej 1 za posrednic¬ twem plyty uszczelniajacej 2. Czlony glówne 4 sa laczone jako elementy pneumatyczne logiczne z plyta laczaca 3 w zaleznosci od przeznaczonej do 25 wykonania funkcji. Plyta laczaca 3 jest polaczona z glówna plyta laczeniowa 1. Plyty"laczace 3 moga byc dostawiane z kazdej strony glównej plyty laczeniowej 1. W przypadkach koniecznych umie¬ szcza sie plyte uszczelniajaca 2 pomiedzy plyta 1 30 i plyta 3. W ten sposób jest mozliwe zlozenie jed¬ nostki sterowniczej z pojedynczych elementów, która przez zastosowanie srodków ksztaltowych i ewentualnie dynamicznych tworzy jeden agregat. 35 PL