PL56014B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 16.IX.1968 56014 KI. 63 c, 51/11 CZYTuL."IA Wlasciciel patentu: Svenska Aktiebolaget Bromsregulator, Malmo (Szwecja) Urzadzenie do samoczynnego nastawiania luzu w ukladzie ha¬ mulcowym do pojazdów Wynalazek dotyczy urzadzenia do samoczynnego nastawiania luzu w ukladzie hamulcowym do po¬ jazdów, zawierajacego oslone w postaci dzwigni osadzonej wahliwie na osi walu, obracanego cze¬ sciowo na tej osi dla wlaczenia lub zwolnienia hamulca, przy czym sila jest przenoszona pomie¬ dzy oslona i walem za pomoca slimaka osadzone¬ go w oslonie i zazebionego ze slimacznica osadzona na wale i zabezpieczona przed obracaniem sie wzgledem walu, nastawianie zas luzu dokonuje sie przez obrócenie slimaka dla zmiany katowej polozenia slimacznicy wzgledem oslony.

Slimak jako taki jest obracany recznie, w celu jednakze obracania tego slimaka dla usuniecia nadmiernego luzu w ukladzie hamulcowym, urza¬ dzenie wedlug wynalazku jest zaopatrzone w sa¬ moczynne urzadzenie do napedu slimaka, zawie¬ rajace sprzeglo jednokierunkowe.

Urzadzenie do nastawiania luzu nadaje sie szczególnie aczkolwiek nie wylacznie do zastoso¬ wania w ukladach hamulcowych pneumatycznych lub prózniowych, jakich powszechnie uzywa sie w pojazdach drogowych, na przyklad w pojazdach do zbiorowego przewozu osób lub w ciezkich po¬ jazdach ciezarowych, przy czym wymieniony wy¬ zej wal jest zaopatrzony w jedna co najmniej krzywke do dociskania szczek hamulcowych do bebna hamulcowego wbrew dzialaniu sprezyn zwrotnych, a wymieniona dzwignia jest polaczona z tlokiem serwomechanizmu. 15 20 25 Wynalazek ma na celu wykonanie ulepszonego urzadzenia do nastawiania luzu, który ma pro¬ sta budowe, jest trwaly, wytrzymaly na uderzenia kamieni wyrzucanych przez kola pojazdu i nie ulega uszkodzeniu w razie nieprawidlowego obra¬ cania slimaka recznie.

Cecha wyrózniajaca urzadzenia do samoczynne¬ go nastawiania luzu wedlug wynalazku, jest to, ze samoczynne urzadzenie napedowe slimaka jest polaczone z nieruchomym elementem za pomoca zlacza jednokierunkowego. Najlepiej jest, jezeli ten nieruchomy element wchodzi do oslony z umo¬ cowania nieruchomego wzgledem osi walu. Inne cechy wynalazku omówione sa ponizej.

Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wyko¬ nania urzadzenia samoczynnego nastawiania luzu wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia widok tego urzadzenia z usunieta z jednej strony plytka pokrywkowa dla polepszenia widocznosci wnetrza przy calkowitym zwolnieniu hamulca, fig. 2 — czesciowy widok w przekroju wzdluz li¬ nii II — II na fig. 1, fig. 3 — widok w przekroju wzdluz linii III — III na fig. 1.

Urzadzenie do nastawiania luzu przedstawione na rysunku ma oslone 1, stanowiaca dzwignie w ukladzie hamulcowym, którego inne czesci nie sa pokazane. Oslona 1 jest osadzona Wahliwie na osi walu wypustowego (nie uwidocznionego na rysunku). W oslonie 1 je na wale i zabezpieczona za pomoca wypustów 3 56 01456 ¦• . . przed obrotem. Wal jest zaopatrzony w przynaj¬ mniej jedna krzywke do dociskania szczek ha¬ mulcowych do bebna hamulcowego.

Oslona 1 ma ramie z otworem 5 dla polaczenia z tloczyskiem (nie pokazanym na rysunku) w zwyklym serwomechanizmie hamulcowym zlozo¬ nym z cylindra i tloka.

Slimacznica 2 zazebia sie ze slimakiem 6 przy¬ mocowanym do trzpienia 7, osadzonego w otwo¬ rach 8 (fige 2} w oslonie 1. Jeden koniec 9 walu 7 ?i&s^je}i%lóAony 1 i ma czop kwadratowy jdla zalozenia klucza podczas wykonywania recznego nastawiania. Obrót trzpienia 7 i slimaka 6 zmie¬ nia wzgledne nalozenie katowe oslony 1 i slimacz¬ nicy. 2 i w ten spcfeób zmienia droge, jakiej wy¬ maga tlok serwomechanizmu dla ustalenia styku miedzy szczekami hfUTiulcowymi i bebnem hamul¬ cowym, czyli luzu v ukladzie hamulcowym.

Trzpien 7 .zawieFa glowice 10 majaca otwór po¬ osiowy 11 polaczony z podobnym otworem osio¬ wym 12 w osadzonej obrotowo na trzpieniu 7 sli¬ macznicy 13 i wspólosiowy do tego otworu 11.

Sprzeglo jednokierunkowe jest utworzone dzieki zetknieciu sprezyny srubowej 14 z wewnetrznymi powierzchniami walcowymi glowicy 10 i slimacz¬ nicy 13, tak iz moment skrecajacy sMmacznicy 13 jest przekazywany na glowice 10 tylko w jednym kierunku (w kierunku zmniejszania luzu).

Slimacznica 13 wspóldziala z zebami tworzacy¬ mi zebatke 16 na suwaku 15, który ma równiez ze¬ by tworzace zebatke 17, wspóldzialajaca z uze¬ bionym wycinkiem lukowym 18 odchylnym pomie¬ dzy zderzakami 19 i 20 na wsporniku 21. Wspor¬ nik 21 stanowi element nieruchomy wystajacy do oslony 1 obok slimacznicy 2 i sztywno polaczony z elementem mocujacym 22, który jest nierucho¬ my wzgledem wspólnej osi walu i slimacznicy 8 oraz oslony 1. Ten element mocujacy 22 moze sta¬ nowic zwykla montazowa plyta ^hamulcowa (nie pokazana na rysunku) albo jakakolwiek inna od¬ powiednia czesc pojazdu.

Sprezyna naciskowa 23 naciska na ucho 24 na suwaku 15 i na gniazdo 25 utworzone w oslo¬ nie 1.

Obustronne plyty pokrywkowe 26 i kolpak za¬ mykajacy 27 nie dopuszczaja zanieczyszczenia do oslony 1 i chronia przed wydostawaniem sie smaru.

Opisane urzadzenie do nastawiania luzu dziala w sposób nastepujacy: W czasie wlaczania hamulca oslona 1 zostaje obrócona w kierunku odwrotnym do wskazówek zegara, jak pokazano na fig. 1, natomiast wspornik 21 pozostaje nieruchomy. Suwak 15 i uzebiony wy¬ cinek lukowy 18 podazaja za ruchem wychylenia oslony 1 dopóki wycinek 18 nie oprze sie na zde¬ rzaku 20 na wsporniku 21. Odtad wycinek 18 po¬ zostaje nieruchomy, a suwak 15 bedzie wykonywac tylko ruch toczenia sie po wycinku 18, przy czym zeby, zebatki 17 w dalszym ciagu wspóldzialaja z zebami wycinka 18. Podczas dalszego obrotu oslony 1 w kierunku wlaczania hamulca gniazdo 25 przesunie sie w dól wzgledem ucha 24, a spre¬ zyna 23 zostanie scisnieta.

Jednoczesnie zebatka 16 obróci slimacznice 13, ale jej obrót nic zostanie przekazany na glowice 10 trzpieni 7 za pomoca sprezyny 14 sprzegla jed- 014 •••¦-¦¦ ¦ " * nokierunkowego. Podczas zwalniania hamulców si¬ la przekazywana bedzie na ogól tak wielka w fazie poczatkowej, ze slimak 6 wskutek tarcia be¬ dzie zatrzymywany przez slimacznice 2. Kiedy w 5 wyniku ruchu powrotnego oslony 1 wycinek 18 zetknie sie ze zderzakiem 19 na wsporniku 21, dalszy ruch oslony w kierunku zwalniania hamul¬ ców spowoduje obrót slimacznicy 13 W kierunku zmniejszania luzu, przy czym ten ruch jest prze- 10 kazywany na glowice 10 poprzez sprezyne 14 sprzegla jednokierunkowego. W ten sposób sli¬ mak 6 obróci slimacznice 2 wzgledem oslony 1 w kierunku zmniejszania luzu. 1 Wielkosc, na jaka luz w ukladzie hamulcowym 15 moze byc zmniejszony w czasie wlaczania i zwal¬ niania hamulców, jest okreslona przez: dlugosc skoku hamowania, przelozenia w przekladni do nastawiania luzu slimak i slimacznica, odleglosc katowa miedzy wycinkiem 18 i zderzakiem 20 w na wsporniku 21, gdy hamulec jest calkowicie zwolniony.

Jak uwidoczniono na fig. 1 nie jest mozliwe obrócenie oslony 1 dalej w kierunku wskazówek zegara (kierunek zwalniania hamulców), poniewaz M wycinek lukowy 18 nie moze byc obrócony dalej w tvm kierunku, a dolny koniec suwaka 15 styka sie z powierzchnia oslony 1. Slimacznica 2 jest zmuszana do obrotu w kierunku zwalniania ha¬ mulców przez sprezyny zwrotne (nie pokazane na rysunku) normalnie wlaczone do bebna hamulco¬ wego dla odciagniecia klocków hamulcowych do bebna, lecz slimacznica 2 nie moze sie obracac wzgledem oslony 1 ze wzgledu na zazebienie ze slimakiem 6.

W ten sposób sprezyny zwrotne pomagaja ser¬ womechanizmowi w utrzymaniu oslony 1 w skraj¬ nym polozeniu przedstawionym na rysunku, a wy¬ cinek lukowy 18 zawsze zajmuje polozenie poka¬ zane na rysunku, gdy hamulec jest calkowicie •zwolniony. W ten sposób osiaga sie scisle okreslo¬ ny skok tloka w chwili rozpoczecia czynnosci na¬ stawiania.

Poniewaz urzadzenie do nastawiania luzu jest calkowicie osloniete, jest ono zabezpieczone przed uderzeniem kamieni lub podobnym dzialaniem i moze byc napelnione smarem dla zapewnienia nie¬ zawodnosci dzialania i trwalosci.

Za'strzez en ia patentowe 50 1. Urzadzenie do samoczynnego nastawiania luzu w ukladzie hamulcowym do pojazdów, zna¬ mienne tym, ze samoczynne slimakowe urza¬ dzenie napedowe jest polaczone z elementem nieruchomym za pomoca zlacza jednokierunko- 55 wego. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze nieruchomy wzgledem osi walu element (21) jest polaczony z oslona (1). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne 60 tym, ze zlacze jednokierunkowe zawiera luko¬ wy wycinek zebaty (18) prowadzony po nie¬ ruchomym elemencie (21) dla ograniczonego ruchu dookola osi walu. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze •1 uzebiony wycinek (18) jest zazebiony z zebami56 014 na suwaku (15), który jest przeznaczony do na¬ pedu obrotowego elementu sprzegla jednokie¬ runkowego. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze suwak (15) jest zazebiony ze slimacznica (13), której kolo zebate stanowi wymieniony ele¬ ment obrotowy sprzegla jednokierunkowego i jest osadzony obrotowo na trzpieniu (7) do którego jest przymocowany slimak (6). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 4 i 5, znamienne tym, ze zawiera sprezyne (14), która dziala na 10 6 suwak (15) a sila jej wzrasta, gdy oslona poru¬ sza sie podczas czynnosci wlaczania hamulca.

Urzadzenie wedlug zastrz. 1—6, znamienne tym, ze sprzeglo jednokierunkowe zawiera dwa ele¬ menty obrotowe, majace kazdy wewnetrzna po¬ wierzchnie walcowa, przy czym wewnetrzne wspólosiowe powierzchnie walcowe sa docisniete sprezyna srubowa (14) wskutek czego przeka¬ zuje ona moment obrotowy miedzy dwoma ele¬ mentami obrotowymi tylko wtedy, gdy jeden z nich jest obracany w kierunku powodujacym zwiekszanie srednicy zwojów sprezyny.KI. 63, c 51/11 56 014 MKP B 62 d 10 Tl 12 13 7 26 6 / I / U 15 16 6 26 8 15 17 18 3 26 21 ZG „Ruch" \V-\va, zam. 905-63 nakl. 333 eg^.