Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VIII.1968 55873 KI. 21 g, 21/32 MKPG2l£ S/OO ttruOTEKA] *5B*.Twórca wynalazku: inz. Andrzej Jedrzejewski Wlasciciel patentu: Biuro Urzadzen Techniki Jadrowej, Warszawa (Pol¬ ska) Defektoskop izotopowy i Przedmiotem wynalazku jest defektoskop izo¬ topowy, z pneumatycznym systemem przesuwu zródla promieniowania, o dowolnej ochronnosci, wymiarach ampulki z izotopem i odleglosci wy¬ suwu ampulki.W znanych pneumatycznych defektoskopach izo¬ topowych wysuw ampulki ze zródlem z pojemni¬ ka do glowicy roboczej odbywa sie pod dziala¬ niem nadcisnienia a powrót pod wplywem pod¬ cisnienia. Jest to konsekwencja ukladu stosowa¬ nego w produkowanych defektoskopach, gdzie po¬ jemnik roboczy jest polaczony wezem z glowica robocza oraz drugim wezem z pompa.Uklad ten stwarza niebezpieczenstwo awarii, polegajacych na niemoznosci zrealizowania pow¬ rotu ampulki do pojemnika. Awarie takie, szcze¬ gólnie przy pracy silniejszymi zródlami promie¬ niowania, sa bardzo niebezpieczne i usuniecie ich prowadzi najczesciej do napromieniowania ekipy usuwajacej awarie.Przyczyny niepewnego dzialania dotychczasowe¬ go ukladu sa nastepujace.Ruch ampulki z pojemnika do glowicy roboczej przebiega pod dzialaniem sily wiekszej niz w kie¬ runku powrotnym, nietrudno bowiem, nawet recz¬ na pompa wytworzyc nadcisnienie przewyzsza¬ jace wielokrotnie wartosc podcisnienia. W ruchu powrotnym do pojemnika, ampulka moze przesu¬ wac sia pod dzialaniem cisnienia teoretycznie naj¬ wyzej jednej atmosfery. Praktycznie wartosc ta 10 15 20 25 30 jest znacznie nizsza wskutek niskiej sprawnosci ukladu i wplywu filtra powietrza, który w tych konstrukcjach jest stosowany. Tak wiec cofanie zródla jest tu czynnoscia mniej pewna i mozliwe sa utkniecia ampulki w glowicy roboczej, czy tez zagieciu lub nierównosci weza, które to miejsca ampulka przebyla pod dzialaniem cisnienia wiek¬ szego. W razie powstania nieszczelnosci w ukla¬ dzie, wycofanie ampulki do pojemnika staje sie niemozliwe.Dalszym niebezpieczenstwem jakie stwarza sto¬ sowany dotad uklad, jest mozliwosc wyrzucenia ampulki poza aparat w przypadku gdy obsluga zapomni polaczyc któras ze zlaczek, laczacych po¬ szczególne odcinki przewodu pojemnik-glowica lub gdy przez nieuwage waz nie zostanie polaczony z pojemnikiem lub glowica. W takiej sytuacji kazdy ruch tlokiem pompy powoduje wyrzucenie ampulki z izotopem poza aparat. Awaria taka jest szczególnie grozna, izotop moze dostac sie w trudno dostepne miejsce. Aby zapobiec takim zda¬ rzeniom, produkowane aktualnie aparaty wyposa¬ zone sa w zlaczki o specjalnej konstrukcji, posia¬ dajace wbudowany mechanizm, który blokuje przelot ampulki przez zlaczke, jesli ta nie jest polaczona ze zlaczka wspólpracujaca. Rozwiazanie to komplikuje budowe zlaczki co z kolei, biorac pod uwage dosc duza ilosc zlaczek w aparacie* stwarza mozliwosc zaciec. 5587355873 Celem wynalazku jest stworzenie defektoskopu izotopowego, którego konstrukcja ma gwaranto¬ wac mozliwosc wycofania w kazdych warunkach ampulki do polozenia ochronnego czyli do pojem¬ nika oraz wykluczyc mozliwosc przypadkowego wyrzucenia ampulki poza aparat.Cel ten zostal osiagniety w konstrukcji defek¬ toskopu, bedacego przedmiotem wynalazku, gdzie pojemnik jest polaczony wezem z glowica robo¬ cza i w wezu tym przesuwa sie ampulka ze zródlem, a glowica robocza innym wezem bezpo¬ srednio z pompa lub dmuchawa z pominieciem pojemnika.W ukladzie bedacym przedmiotem wynalazku wysuw ampulki z pojemnika do glowicy przebie¬ ga pod dzialaniem podcisnienia a ruch powrotny pod dzialaniem nadcisnienia.Powyzszy uklad stw.arza zupelna pewnosc po¬ wrotu ampulki do pojemnika w kazdej sytuacji oraz uniemozliwia wyrzucenie ampulki poza apa¬ rat w przypadku rozlaczenia którejs ze zlaczek.Ampulka porusza sie z pojemnika do glowicy ro¬ boczej pod dzialaniem sily mniejszej niz w kie¬ runku powrotnym, jesli wiec zatrzyma sie w za¬ gieciu weza lub na zanieczyszczeniach, które do¬ staly sie przypadkowo do weza, zawsze istnieje pewnosc wycofania jej do polozenia ochronnego w pojemniku. W krancowych przypadkach mozna wycofac ampulke z miejsca zaciecia podlaczajac w miejsce pompy jakies inne zródlo cisnienia, przykladowo butle ze sprezonym gazem. W ukla¬ dzie stosowanym dotychczas bylo to niemozliwe.Podobnie istnieje pewnosc powrotu ampulki przy nieszczelnosci ukladu. Nalezy podkreslic, ze przy wiekszej nieszczelnosci lub przy rozlaczeniu któ¬ regos z polaczen, ampulka nie opusci pojemnika.Eliminuje to koniecznosc stosowania skompliko¬ wanych zlaczek z blokada. 10 15 20 25 30 35 Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku.Pojemnik a polaczony jest bezposrednio elastycz¬ nym wezem z glowica robocza b. Waz ten skladac sie moze z kilku segmentów, laczonych zlaczka¬ mi. W wezu tym przesuwa sie ampulka ze zród¬ lem z polozenia ochronnego w pojemniku do po¬ lozenia pracy w glowicy roboczej. Filtr powietrza d znajduje sie przy pojemniku oraz drugi podob¬ ny przy rozdzielaczu pompy. Pompa reczna dwu¬ stronnego dzialania c wyposazona jest w rozdzie¬ lacz e i polaczona jest innym, dluzszym wezem elastycznym bezposrednio z glowica robocza.Przesuniecie dzwigni rozdzielacza powoduje zmiane dzialania pompy z ssania na tloczenie.Przy ssacym dzialaniu pompy w calym ukladzie powstaje podcisnienie, w wyniku czego ampulka opuszcza pojemnik i wedruje do glowicy roboczej.Przy odwrotnym dzialaniu pompy, tloczeniu, am¬ pulka przesuwa sie z glowicy roboczej do pojem¬ nika.Na odcinku pojemnik-glowica robocza oba we¬ ze moga byc spiete klamrami lub lezec oddziel¬ nie. Istnieje mozliwosc swobodnego ustawiania elementów aparatu o tym ukladzie np. przy pra¬ cy na rusztowaniach lub w podobnych warun¬ kach. Ciezki pojemnik moze znajdowac sie na ziemi a glowica robocza i operator z pompa na wyzszym poziomie. PLPriority: Published: 30.VIII.1968 55873 KI. 21 g, 21/32 MKPG2l £ S / OO ttruOTEKA] * 5B *. Inventor: Ing. Andrzej Jedrzejewski Patent owner: Biuro Urzadzen Techniki Jadrowej, Warsaw (Poland) Isotope defectoscope i The subject of the invention is an isotope flaw detector, with a pneumatic system for shifting the source of radiation, of any protection, dimensions of the ampoule with the isotope and the stroke distance of the ampoule. In known pneumatic isotope flaw detectors, the extraction of the ampoule with the source from the container to the working head takes place under the action of overpressure and the return under the influence of negative pressure. This is a consequence of the system used in the produced flaw detectors, where the working container is connected with a hose to the working head and a second hose to the pump. This system creates the risk of failure, such as the failure to return the ampoule to the container. Such failures, especially when working with stronger sources of radiation, are very dangerous and their removal usually leads to irradiation of the team that removes the failures. The reasons for the uncertain operation of the current system are as follows. The movement of the ampoule from the container to the working head takes place under the influence of force of greater force. than in the return direction, for it is not difficult, even with a manual pump, to generate an overpressure which is many times the value of the negative pressure. On the return movement to the container, the ampoule may move under pressure of theoretically up to one atmosphere. In practice, this value is much lower due to the low efficiency of the system and the influence of the air filter which is used in these constructions. Thus, the withdrawal of the source is less certain here and the ampoule may get stuck in the working head, or the tube bent or uneven, which the ampoule has passed under the action of greater pressure. In the event of a leak in the system, the withdrawal of the ampoule into the container becomes impossible. A further danger posed by the system used so far is the possibility of throwing the ampoule out of the apparatus in the event that the operator forgets to connect one of the connectors connecting particular sections of the container conduit. - head or when inadvertently the hoses will not be connected to the container or the head. In such a situation, each movement of the pump piston causes the ampoule with the isotope to be thrown out of the apparatus. Such a failure is particularly dangerous, the isotope may get into a hard-to-reach place. To prevent this from happening, the devices currently produced are equipped with connectors of a special design, having a built-in mechanism that blocks the passage of the bulb through the connector if it is not connected to a mating connector. This solution complicates the construction of the connector, which in turn, taking into account the large number of connectors in the camera *, creates the possibility of jams. 5587355873 The aim of the invention is to create an isotope flaw detector, the design of which is to guarantee the possibility of withdrawing the ampoule to its protective position under any conditions, i.e. to the container, and excluding the possibility of accidentally ejecting the ampoule outside the apparatus. where the container is connected by a hose to the working head and the bulb with the source is moved through this hose, and the working head is moved by another hose directly to the pump or the blower bypassing the container. In the system being the subject of the invention, the extension of the ampoule from the container to the head proceeds under the action of vacuum and the return movement under the action of overpressure. The above system creates the absolute certainty that the ampoule is returned to the container in every situation and prevents the ampoule from being thrown out of the camera in case of disconnection of any of the connectors. The ampoule moves from the container to the head of the roller. side under the action of a force less than in the direction of the return Therefore, if it stops in the bend of the hose or on debris that has accidentally got into the hose, there is always a certainty to withdraw it to its protective position in the container. In extreme cases, the ampoule can be withdrawn from the place of cut by connecting some other source of pressure in place of the pump, for example compressed gas cylinders. In the system used so far, this was not possible. Similarly, there is a certainty that the cartridge will return in the event of a leak in the system. It should be emphasized that the ampoule will not leave the container when there is a major leakage or when disconnecting any of the connections. This eliminates the need for complicated interlocked couplings. The invention will be explained in more detail on the example of the embodiment shown in the drawing. The container is connected directly by a flexible hose to the working head b. This hose may consist of several segments connected by couplings. In this hose the ampoule with the source is moved from the protective position in the container to the working position in the working head. The air filter d is attached to the container and another similar one is attached to the pump manifold. The double-acting manual pump c is equipped with a distributor e and is connected directly to the working head by another, longer, flexible hose. which the ampoule leaves the container and goes to the working head. In the reverse operation of the pump, forcing, the ampoule moves from the working head to the container. In the section between container-working head, both tubes can be fastened with staples or lay separately. It is possible to freely arrange the elements of the apparatus of this arrangement, for example when working on scaffolding or in similar conditions. A heavy container can be placed on the ground and the working head and the operator with the pump on a higher level. PL