PL55867B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VIIJ.1968 55867 KI. 80 a, 55/01 MKP B 28 b V/ Cj, UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Franciszek Grzesiek, mgr inz. Zbigniew Pachon, inz. Witold Kowal, mgr inz. Stanislaw Woloszyn, mgr inz. Jan Sosin, Leslaw Koza¬ czek, Jan Gemza Wlasciciel patentu: Huta Miedzi im. H. Waleckiego, Legnica (Polska) Sposób wytwarzania ksztaltek z zuzla pomiedziowego i Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia ksztaltek z zuzla pomiedziowego zwlaszcza trójników i kolanek o róznych wymiarach i pro¬ filach. Zuzel, pomiedziowy, uzyskuje sie przy prze¬ topie rud i koncentratów miedzi droga odlewa¬ nia statycznego do form rdzeniowych.Ksztaltki z zuzla pomiedziowego znajduja ostat¬ nio coraz wieksze zastosowanie, zwlaszcza do wy¬ kladania rurociagów, elementów maszyn i urza¬ dzen narazonych na scieranie lub zgniecenie a takze na dzialanie agresywnych czynników, jak kwasy i lugi. Dzieki swojej wysokiej odpornosci na scieranie i zgniatanie oraz na dzialanie ply¬ nów zracych i korozje atmosferyczna, wykazuja one szereg zalet w stosunku do stali, jak i innych tworzyw wykladzinowych na przyklad bazaltu.Szczególnie jako wylozenie rurociagów do tran¬ sportu plynnej podsadzki w kopalniach, wykazuja one kilkakrotnie nizsze zuzycie niz dotychczas stosowane rurociagi stalowe bez wylozenia.Jednakze opanowano w dostatecznym stopniu jedynie produkcje prostych odcinków rur, droga odlewania dynamicznego do kokil metalowych.Metoda ta nie da sie jednak produkowac kolanek i trójników, które sa' elementami niezbednymi na przyklad przy wykladaniu wspomnianych magi¬ strali do transportu podsadzki plynnej. Próby od¬ lewania statycznego tych elementów, przy uzyciu znanych mas rdzeniowych nie daly pozytywnych rezultatów, gdyz rózne wspólczynniki rozszerzal- 10 15 20 25 30 nosci masy rdzeniowej i zuzla pomiedziowego pro¬ wadzily do uszkodzenia odlanych elementów a ponadto wystepuja powazne trudnosci przy usu¬ nieciu rdzenia z odlanego wyrobu. Inna wada jaka wystepuje przy tego rodzaju sposobie odle¬ wania jest to, ze gazy wydzielajace sie w czasie studzenia odlewu nie maja ujscia i tym samym powoduja powstawanie por i pecherzy w odlanym elemencie.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i opracowanie sposobu, za pomoca którego mozliwe jest wytwarzanie droga odlewania statycznego ko¬ lanek i trójników z plynnego zuzla pomiedziowe¬ go, który uzywany jest do odlewania innych ksztal¬ tek na przyklad kostki i rur a, który charaktery¬ zuje sie znaczna zawartoscia zelaza, dochodzaca do 25%.Niespodziewanie okazalo sie, ze mozna rozwia¬ zac to zadanie przy dobraniu takich skladników masy rdzeniowej, by masa ta w temperaturach wyzszych niz lOtTC rozsypywala sie a tym samym nie dzialala mechanicznie na kurczacy sie w mia¬ re obnizania sie temperatury odlew zuzlowy.Skladnikami spelniajacymi takie wymagania jest plukany piasek wolny od substancji gliniastych oraz substancje zawierajacych skrobie na przy¬ klad maki róznych gatunków lub produkty otrzy¬ mane ze skrobi. Substancje zawierajace skrobie moga byc z powodzeniem zastapione materialami skrobiopodobnymi na przyklad celuloza. Z poda- 558673 nych skladników sporzadza sie znanym sposobem rdzen, przy czym udzial materialów zawierajacych skrobie lub podobnych w stosunku do piasku wy¬ nosi 0,5 do 3 % wagowych.Rdzen zbroi sie perforowanymi rurkami meta- 5 Iowymi. Po wysuszeniu rdzenia w temperaturze nizszej niz 100°C, sporzadza sie znanym sposobem forme najlepiej piaskowa do której nastepnie wle¬ wa sie plynny zuzel pomiedziowy o tempera¬ turze 1050 do 1200°C z tym, ze temperatura zuzla 10 winna byc wyzsza o okolo 50°C od jego tempera¬ tury topnienia. Zbyt wysoka temperatura zuzla, powyzej podanych granic jest niedopuszczalna, gdyz zuzel taki posiadalby duza skurczliwosc okolo 10% a ponadto zawieral zbyt duzo rozpu- 15 szczonych gazów. Po zalaniu zuzla do formy po¬ przez nadstawke a za pomoca kadzi umieszczo¬ nej na suwnicy, obserwuje sie jego zachowanie w wezle cieplnym jaki wystepuje w nadstawce. Z chwila gdy zuzel w nadstawce zaczyna krzepnac, 2Q szczotka metalowa usuwa sie jego nadmiar, roz¬ biera sie szybko forme wyciagajac zbrojenie rdze¬ nia i przenosi sie odlew do pieca komorowego lub tunelowego z tym, ze temperatura odlewu w chwili zaladunku do pieca nie powinna byc niz¬ sza niz 750°C. Rdzen przy rozbieraniu formy i przenoszeniu odlewu calkowicie rozsypuje sie, gdyz traci on spoistosc w temperaturze powyzej 100°C na skutek wypalania sie skladników za¬ wierajacych skrobie lub podobnych. W piecu ko- 30 morowym lub tunelowym przeprowadza sie zna¬ nym sposobem obróbke cieplna, dzieki której odlew zuzlowy osiaga wlasnosci odpowiadajace jego przeznaczeniu.Ksztaltki otrzymane sposobem wedlug wyna- 35 lazku odznaczaja sie dobrymi wlasnosciami me¬ chanicznymi nie ustepujacymi wlasnosciom rur z zuzla pomiedziowego, odlewanych metoda dyna¬ miczna, a niejednokrotnie wlasnosci te sa lepsze, gdyz forma piaskowa wolniej odprowadza cieplo 40 4 z zuzla w stosunku do kokili metalowej do jakiej odlewa sie rury, co sprzyja przebiegowi procesu krystalizacji zuzla. Natomiast dokladnosc wymia¬ rów wyrobu odlanego sposobem wedlug wyna¬ lazku jest nieporównalnie lepsza, niz wyrobów odlewanych innymi sposobami, gdyz zachowanie wymiarów uwarunkowane jest jedynie doklad¬ noscia wykonania formy co nie nastrecza wiek¬ szych trudnosci. Przedstawione wlasnosci masy rdzeniowej, która w temperaturze powyzej 100°C traci spoistosc powoduja, ze rdzen nie oddzialy- wuje mechanicznie na kurczacy sie odlew zuzlo¬ wy a ponadto istnieje mozliwosc pelnego odpro¬ wadzenia gazów przenikajacych z odlewu do rdzenia, dzieki zastosowanemu zbrojeniu rdzenia perforowanymi rurami metalowymi. Dzieki temu przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku ilosc braków jest niewielka.Opracowanie sposobu odlewania kolanek i trój¬ ników z zuzla pomiedziowego pozwala na rozsze¬ rzenie zakresu stosowania ksztaltek zuzlowych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania ksztaltek z zuzla pomie¬ dziowego, otrzymywanych droga odlewania sta¬ tycznego, znamienny tym, ze kolanka i trójniki o róznych wymiarach i profilach odlewa sie z plynnego zuzla pomiedziowego, o temperaturze 1050 do 1200°C zawierajacego do 25% Fe w for¬ mach najkorzystniej piaskowych, których zbro¬ jony perforowanymi rurkami metalowymi rdzen, wykonuje sie znanym sposobem z mieszaniny plu¬ kanego piasku wolnego od substancji gliniastych z dodatkiem 0,5 do 3% wagowych materialów za¬ wierajacych skrobie lub podobnych a nastepnie po zakrzepnieciu, odlew o temperaturze nie nizszej niz 750°C, umieszcza sie w piecu komorowym lub tunelowym, gdzie znanym sposobem odlew pod¬ daje sie obróbce cieplnej. PZG w Pab., zam. 514-68, nakl. 560 egz. PL