PL55859B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.X.1968 55859 KI. 22 a,^ Mi/to MKP C 09 b h/M UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr Wieslaw Haladaj, mgr Elzbieta Rybak, inz. Maria Haladaj Wlasciciel patentu: Wolskie Zaklady Przemyslu Barwników, Wola Krzysztoporska (Polska) Sposób wytwarzania pigmentów organicznych do barwienia tworzyw sztucznych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia pigmentów organicznych do barwienia tworzyw sztucznych o ogólnym wzorze 1, w którym A ozna¬ cza rodnik 4,4'-dwufenylenowy lub 3,3'-dwumeto- ksy-4,4'-dwufenylenowy, B oznacza rodnik 1,4-fe- 5 nylenowy lub 4-chloro-l,3-fenylenowy, R oznacza podstawnik fenylowy, 2-chloro-l-fenylowy, 2,4- -dwumetylo-1-fenylowy lub 2-metylo-l-fenylowy.Wyjsciowymi produktami do syntezy omawia¬ nych pigmentów sa barwniki monoazokarboksylo- 10 lowe o ogólnym wzorze 2, w którym B i R maja wyzej podane znaczenie, otrzymywane w znany sposób na drodze reakcji sprzegania zdwuazowa- nego kwasu p-aminobenzoesowego lub kwasu 4- -chloro-3-aminobenzoesowego z anilidem kwasu 15 acetylooctowego lub z o-chloroanilidem kwasu ace- tylooctowego, albo z 2.4-dwumetyloanilidem kwa¬ su acetylooctowego albo tez z o-metyloanilidem kwasu acetylooctowego.Stwierdzono, ze otrzymuje sie szereg cennych 20 pigmentów organicznych do wybarwien tworzyw sztucznych o róznych odcieniach koloru zóltego, je¬ zeli barwniki monoazokarboksylowe o ogólnym wzorze 2, w którym B i R maja wyzej podane znaczenie, w srodowisku bezwodnego chlorobenze- 25 nu podda sie reakcji z chlorkiem tionylu w obec¬ nosci dwumetyloformamidu, a nastepnie otrzyma¬ ny chlorek barwnika kwasowego o ogólnym wzo¬ rze 3, w którym B i R maja wyzej podane zna¬ czenie, podda sie kondensacji z 4,4'-dwuaminodwu- 30 fenylem lub z 3,3'-dwumetoksy-4,4'-dwuaminodwu- fenylem w srodowisku chlorobenzenu i pirydyny.Wedlug wynalazku na 1 mol dokladnie odwod¬ nionego barwnika monoazokarboksylowego o ogól¬ nym wzorze 2, w którym B i R maja wyzej poda¬ ne znaczenie, w srodowisku chlorobenzenu wobec dwumetyloformamidu w ilosci do 0,1 mola dziala sie 2,8—3 molami chlorku tionylu. Produkt reakcji miesza sie i utrzymuje w temperaturze 70—80°C w ciagu okolo dwóch godzin, a nastepnie odstawia do krystalizacji. Utworzony krystaliczny chlorek barwnika karboksylowego odsacza sie, ewentual¬ nie przemywa i suszy.Lagodne warunki prowadzenia procesu, a prze¬ de wszystkim stosunkowo niska temperatura i krótki okres czasu oraz korzystny stosunek wa¬ gowy miedzy reagentami, uniemozliwiaja powsta¬ wanie zesmolen i ubocznych produktów reakcji, dzieki czemu uzyskuje sie bardzo czysty produkt z wydajnoscia okolo 80 procent w przeliczeniu na wyjciowa amine przed zdwuazowaniem.Stwierdzono równiez, ze mozna ominac dosc pracochlonne operacje przy krystalizacji, saczeniu i suszeniu utworzonego chlorku barwnika karbo¬ ksylowego, jezeli z produktu poreakcyjnego, otrzy¬ manego w korzystnych warunkach prowadzenia procesu, oddestyluje sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem nieprzereagowany chlorek tionylu i rozupsz- czalnik w temperaturze do 60°C. Uzyskana pozo- 558593 55859 4 Tabela wybarwien polichlorku winylu pigmentami organicznymi, otrzymywanymi sposobem wedlug wynalazku 1. 2. 3. 4. 5. ' 6. 7.Amina do zdwuazo- wania I Kwas p-amino- benzoesowy Kwas p-aminoben- zoesowy Kwas p-aminoben- zoesowy Kwas p-aminoben- zoesowy Kwas p-aminoben- zoesowy Kwas 4-chloro- -3-aminobenzoesowy Kwas 4-chloro- -3-aminobenzoesowy Komponent bierny przy reakcji sprzegania II Anilid kwasu acetylooctowego o-chloroanilid kwasu acetylo¬ octowego 2,4-dwumetylo- anilid kwasu acetylooctowego 2-metyloanilid kwasu acetylo¬ octowego Anilid kwasu acetylooctowego Anilid kwasu ace¬ tylooctowego Anilid kwasu acetylooctwogeo Dwuamina przy reakcji kondensacji III 4,4'-dwuamino- dwufenyl 4,4'-dwuamino- dwufenyl 4,4'-dwuamino- dwufenyl 4,4'-dwuamino- dwufenyl 3,3'-dwumetoksy- -4,4'-dwuamino- dv/ufenyl 3,3'-dwumetoksy- -4.4'-dwuamino- dwufenyl 4,4'-dwuamino- dwufenyl Wybarwienie polichlor¬ ku winylu IV czysta zólcien zielonkawa zólcien brunatna zólcien brunatna zólcien brunatna zólcien czerwona zólcien czerwona zólcien brunatna stalosc stanowi czysty chlorek barwnika kwasowe¬ go, który nadaje sie bezposrednio do kondensacji.Nastepnie, zgodnie z wynalazkiem, do suchego chlorobenzenu, ogrzanego do temperatury 70°C, wprowadza sie 1 mol 4,4'-dwuaminodwufenylu lub 3,3'-dwumetoksy-4,4'-dwuaminodwufenylu i dodaje okolo 1,4 mola pirydyny oraz malymi porcjami 2,1 mola uprzednio przygotowanego suchego albo w postaci pasty, otrzymanej na drodze oddesty¬ lowania nieprzereagowanego chlorku tionylu i roz¬ puszczalnika z produktu poreakcyjnego, chlorku barwnika karboksylowego. Mase reakcyjna miesza sie i utrzymuje w temperaturze 70—80°C w ciagu okolo pieciu godzin. Po tym czasie do produktu po¬ reakcyjnego wprowadza sie druga porcje pirydyny w ilosci okolo 1,4 mola i powoli stopniowo podnosi temperature w ciagu okolo dwóch godzin do 130°C, a nastepnie w tej temperaturze prowadzi sie kon¬ densacje przy ciaglym mieszaniu masy reakcyjnej w ciagu dalszych 5—7 godzin. Po tym czasie go¬ raca mase poreakcyjna odsacza sie, przemywa wrzacym chlorobenzenem do uzyskania bezbarw¬ nego odcieku, a nastepnie wrzacym alkoholemi na koniec wrzaca woda. Otrzymany osad suszy sie i miele.Otrzymywane sposobem wedlug wynalazku pig¬ menty o róznych odcieniach zóltych cechuje duza zdolnosc barwienia i nadaja sle zwlaszcza do wy- barwienia tworzyw sztucznych termoplastycznych i termoutwardzalnych, a takze do wytwarzania farb i lakierów o duzej odpornosci termicznej. Sa one bardzo odporne na swiatlo i wysokie temperatury 10 15 20 25 30 oraz posiadaja doskonala odpornosc na migracje.Wynalazek wyjasnia blizej, nie ograniczajac jego zakresu, ponizszy przyklad. Czesci podane w przy¬ kladzie oznaczaja czesci wagowe.Przyklad. Do 85 czesci suchego chlorobenze¬ nu wprowadza sie 15,5 czesci suchego barwnika, otrzymanego uprzednio na drodze reakcji sprzega¬ nia zdwuazowanejgo kwasu p-aminobenzoesowego w ilosci 6,8 czesci z 9,04 czesciami anilidu kwasu acetylooctowego. Mieszanine ogrzewa sie do tem¬ peratury wrzenia i oddestylowuje okolo 20 czesci chlorobenzenu z resztkami wody, zawartej we wprowadzonym do procesu barwniku. Pozostalosc chlodzi sie do temperatury 70°C i silnie mieszajac zadaje sie 16 czesciami chlorku tionylu przez wkra- planie w ciagu 15 minut, a nastepnie dodaje 0,25 czesci dwumetyloformamidu. Mase reakcyjna mie¬ sza sie w ciagu dwóch godzin w temperaturze 70—80°C, po czym klarowny roztwór poreakcyjny przenosi sie do krystalizatora. Uzyskany krysta¬ liczny osad odsacza sie i przemywa 15 czesciami oziebionego chlorobenzenu, a nastepnie suszy w su¬ szarce prózniowej w temperaturze do*60°C. Otrzy¬ muje sie 13,8 czesci czystego chlorku barwnika karboksylowego.Nastepnie do 350 czesci suchego chlorobenzenu wprowadza sie 3,6 czesci benzydyny i 2,25 czesci pirydyny. Powstala mieszanine ogrzewa sie do temperatury 75°C i silnie mieszajac dodaje maly¬ mi porcjami 13,8 czesci chlorku barwnika karboksy¬ lowego w ciagu okolo 20 minut. Mase reakcyjna utrzymuje sie w temperaturze 70—80°C w ciagu5 55859 « pieciu godzin. Po tym czasie dodaje sie jeszcze 2,25 czesci pirydyny i mieszajac stopniowo podnosi sie temperature. produktu reakcji w ciagu dwóch godzin do 130°C i w tej temperaturze prowadzi proces w ciagu dalszych szesciu godzin. Goraca mase poreakcyjna odsacza sie, a osad przemywa wrzacym chlorobenzenem do uzyskania bezbarw¬ nego przesaczu, nastepnie wrzacym etalonem i wreszcie wrzaca woda. Przemyty zólty pigment o odcieniu zielonkawym suszy sie w temperaturze 60—80°C i rozdrabnia. Uzyskuje sie 14 czesci barw¬ nika.Zalaczona tabela obejmuje pigmenty organiczne, które otrzymuje sie w podany na przykladzie spo¬ sób, jezeli zwiazek dwuazoniowy, otrzymany na drodze dwuazowania aminy podanej w I kolumnie, podda sie reakcji sprzegania z anilidem kwasu ace- tylooctowego lub jego pochodna, podana w II ko¬ lumnie, a na otrzymane barwniki monoazokarbo- ksylowe dziala sie chlorkiem tionylu, po czym uzy¬ skane chlorki tych barwników podda sie reakcji kondensacji z dwuamina szeregu aromatycznego, po¬ dana w III kolumnie. Natomiast w IV kolumnie tabeli podano odcienie wybarwien polichlorku wi¬ nylu odpowiednimi pigmentami. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób wytwarzania pigmentów organicznych do barwienia tworzyw sztucznych o wzorze 1, w któ- 20 25 rym A oznacza rodnik 4,4'-dwufenylenowy lub 3,3'- -dwumetoksy-4,4'-dwufenylenowy, B oznacza rod¬ nik 1,4-fenylenowy lub 4-chloro-l,3-fenylenowy, R oznacza podstawnik fenylowy, 2-chloro-l-fenylo- wy, 2,4-dwumetylo-l-fenylowy lub 2-metylo-l.-fe¬ nyIowy, znamienny tym, ze 1 mol barwnika o wzo¬ rze ogólnym 2, w którym B i R maja wyzej po¬ dane znaczenie, poddaje sie reakcji z 2,8—3 molami chlorku tionylu, w srodowisku bezwodnego chloro- benzenu, w obecnosci dwumetyloformamidu w ilo¬ sci do 0,1 mola, przy czym reakcje prowadzi sie w temperaturze 70—80°C w ciagu okolo dwóch godzin, po czym otrzymany zwiazek o wzorze 3, w którym B i R maja wyzej podane znaczenie, wy- osabnia sie i w ilosci 2,1 mola poddaje kondensa¬ cji z 1 molem 4,4'-dwuaminodwufenylu lub 3,3'- -dwumetoksy- 4,4'- dwuaminodwufenylu, rozpusz¬ czonym w chlorobenzenie z dodatkiem 1,4 mola pirydyny, przy czym zwiazek o wzorze 3 wprowa¬ dza sie stopniowo do roztworu, a nastepnie mie~ szanine powyzsza miesza sie i utrzymuje w tempe¬ raturze 70—80°C w ciagu okolo pieciu godzin, po czym dodaje sie okolo 1,4 mola pirydyny, ogrzewa sie mieszanine stopniowo w ciagu okolo dwóch go¬ dzin do temperatury 130°C i w tej temperaturze utrzymuje w ciagu dalszych pieciu do siedmiu go¬ dzin, a nastepnie utworzony zwiazek o wzorze 1 wyosabnia sie, przemywa, suszy i rozdrabnia w znany sposób, C0CH3 H3C0C ch-n=n-b-cohn-/\-nhoc-b-n=n-ch c0hn-r r-nh0c Wzorl COCHj CH-N»NhB-C00H (Wr VJzdr 1 COCH* CH-N=N-B-C0CI COHN-R vi2or3 PL