Do strojenia strun, zwlaszcza stalo¬ wych, instrumentów strunowych, jak skrzypce i t. d. uzywano juz duzo najroz¬ maitszych przyrzadów, pomiedzy innemi takze iprizyrizadizy zaopatrzone w mechanizm wyginajacy struny pomiedzy trzymakiem strun a progiem. Znane dotad przyrzady tego rodzaju maja rózne wady. Trudno ;est je nalozyc i zdjac z instrumentu, a zmiana normalnego polozenia struny wply¬ wa wadliwie na jej dzwiek. Przy haklada- niu lub zdejmowaniu tych przyrzadów trzeba zawsze zdejmowac struny, co wply¬ wa niekorzystnie na ich umocowanie.Celem niniejszego wynalazku jest nie- tylko usuniecie tych wad, lecz takze skon¬ struowanie idealnego przyrzadu do stro¬ jenia, odpowiadajacego jak najdokladniej wymaganiom fizyki i techniki. W mysl wy¬ nalazku osiaga sie to w ten sposób, ze no¬ wy przyrzad sklada sie ze swoistej dzwi¬ gni, której jedno ramie jest zaopatrzone w urzadzenie nastawcze, a drugie ramie w wy¬ step naciskajacy strune. Dzwignia ta jest o- sadzona na dzwigarze, który mozna przymo¬ cowac w ten sposób, nawet gdy struna jest napieta, ze unika sie wszelkich ubocznych szmerów, oraz mozliwosci uszkodzenia skrzypiec przy zakladaniu, wzglednie zdej¬ mowaniu przyrzadu lub w czasie strojenia.Przyklad wykonania wynalazku przed¬ stawiono na fig. 1 w widoku zprzodu, na fig. 2 w widoku bocznym, na fig. 3 w wido¬ ku zgóry, na fig. 4 w przekroju wzdluz linji IV — IV fig. 1, a fig. 5 przedstawia sposób dzialania przyrzadu na skrzyp¬ cach.Przyrzad do strojenia posiada urza¬ dzenie naciskowe x, które zapomoca umo¬ cowania y mozna przymocowac do trzyma- ka strun /.Urzadzenie naciskowe x dziala na te czesc struny 2, ktgra sie znajduje miedzy trzymakiem strtin 1 a progiem 3.Urzadzenie naciskowe x sklada sie z dwu- ramiennej dzwigni 5, w której jednem ra¬ mieniu 5' jest osadzona sruba naciskowa 6.Drugie ramie 5" jest zaopatrzone w wy¬ step 8, który dziala na strune. Dzwignia 5 jest osadzona zapomoca sworznia 10 mie¬ dzy dwoma koziolkami 111 11, które znaj¬ duja sie na urzadzeniu naciskbwem y. Za¬ cisk wykonany jest w ksztalcie kablaka 15, który jest zaopatrzony w szczeline 16, przechodzaca calkowicie przez czesc 18 kablaka i przez ramie jego 19 a czesciowo tez przez ramie 17. Ramie 19 sklada sie wskutek tego z dwóch sprezystych jezycz¬ ków 19, 19. Tylny koniec ramienia 17 slu¬ zy za podstawe 20 dla sruby 6. Koziolki 11 znajduja sie na obrzezach ramienia 17, ograniczajacych szczeline 16 i sa wykona¬ ne z jednego kawalka wraz z kablakiem y.Ramie 17 jest zagiete w miejscu 25, a wglebienie to zachodzi na listwe 26 trzy¬ maka 1 strun (fig. 5) i jest tej szerokosci, ze nadaje sie do rozmaitych instrumen¬ tów.Dzwignia 5 i kablak maja taki ksztalt, zeby je mozna bylo latwo produkowac ma¬ sowo na wytlaczarce, zapewniajacej wy¬ magana dokladnosc. Celem zwiekszenia sztywnosci dzwigni zaopatrzono ja w ze¬ berka 28, 29. Zeberka 28 powoduja, ze dzwignia ma w srodku — w obwodzie lo¬ zyska 10 — przekrój pólkolisty (fig. 4).Wpoblizu wystepu 8 ramie 5" jest zaopa¬ trzone w zeberka 29, tak ze dzwignia ma w tern miejscu przekrój w ksztalcie litery T (fig. 2). Wystep 8 posiada zlobek 30 dla struny 2, co polepsza jego dzialanie na strune.Stalowa strune 2 napina sie na instru¬ mencie w zwykly sposób, przetykajac ko¬ lek 32 struny 2 naprzód przez otwór 33 i przesuwajac go potem w ten sposób, zeby sie znajdowal pod szczelina 34. Jezeli nie uzywa sie przyrzadu do strojenia, to stru¬ na 2 biegnie od trzymaka 1 do progu 3 tak, jak wskazuje linja 2' (kreska-punkt). Przy¬ rzad mozna umocowac na trzymaku / wtedy, gdy struna jest naprezona. W tym celu wystarczy kablak y wsunac w ten sposób na trzymak 1, zeby struna 2, któ¬ ra ma byc nastrojona przechodzila przez zlobek 16 kablaka y. Po zalozeniu przy¬ rzadu ramiona 17, 19 kablaka przylegaja do górnej i dolnej strony trzymaka 1. Li¬ stwa 26 trzymaka przechodzi przez wy¬ ciecie 25 kablaka. Jezeli struna ma byc nastrojona, to trzeba tylko w ten sposób pokrecic srube 6, zeby ramie 5' oddalilo sie od plyty 20, bo wtedy wystep 8 poru¬ sza sie w kierunku strzalki p, a przez to czesc struny 2, znajdujaca sie miedzy trzy¬ makiem 1 a progiem 3, przegina sie pod katem (porównac fig. 5 polozenie struny, wykreslone pelna linja). Poniewaz wystep 8 znajduje sie nieco przed przednim kon¬ cem trzymaka strun, wiec nacisk wystepu 8 wspóldziala jeszcze ze skreconym wzglednie oplecionym koncem 2" struny.Zaleznie od stopnia przekrecenia sruby 6 struna 2 przegina sie mniej lub wiecej i stosownie do tego zmienia sie ton struny.Umocowanie przyrzadu do strojenia nie powoduje zadnego uszkodzenia instrumen¬ tu. Mozna go latwo nalozyc i zdjac, mimo ze struny sa napiete, a równoczesnie za¬ lozony przyrzad chroni grajacego, w razie zerwania sie struny. Zreszta niebezpie¬ czenstwo zerwania sie struny jest male, bo przyrzad dostrojenia dziala na owinieta czesc struny. Zapomoca opisanego przy¬ rzadu mozna stroic strune jak najdoklad¬ niej w obrebie % tonu, a nastrojony ton nie moze wahac sie ani obnizyc. Doklad¬ nosc tego przyrzadu nie zalezy od jego rozmiarów, przyczem moze byc on hronzo- wany. PL