Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.VIII.1968 55706 KI. 35 b, MKP B66c 4J/Ot UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Wojciech Pillich Wlasciciel patentu: Politechnika Slaska im. Wincentego Pstrowskiego (Katedra Dzwignic i Urzadzen Transportowych), Gli¬ wice (Polska) Urzadzenie do sprezania konstrukcji metalowych dzwignic Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sprezania konstrukcji metalowych dzwignic.W znanych konstrukcjach metalowych sprezo¬ nych, sprezanie uzyskuje sie miedzy innymi za pomoca ciegien o wysokiej wytrzymalosci, pola¬ czonych w stanie naciagnietym z konstrukcja za¬ sadnicza elementami kotwiacymi. W konstrukcjach tych sily sprezajace w czasie eksploatacji nie zmieniaja w sposób zasadniczy swej wartosci.Zmiana sil moze byc spowodowana odksztalce¬ niem konstrukcji, poslizgiem w elementach ko¬ twiacych, relaksacja ciegien itp. Zastosowanie ich w konstrukcjach obciazonych dynamicznie, jakimi sa ustroje nosne dzwignic, nie pozwala na osiag¬ niecie pelnych korzysci, jakie przedstawia soba wstepne sprezanie. Wykonane w znany sposób uklady sprezajace, przystosowane sa do sprezania konstrukcji glównie obciazonych statycznie i wy¬ kazuja szereg wad. I tak: wymagaja stosowania odpowiednich urzadzen do naciagu i kontroli cie¬ gien, znacznie utrudniaja montaz konstrukcji, wy¬ magaja stalej kontroli naciagów ciegien sprezaja¬ cych, cc podraza koszt konserwacji, stwarzaja niebezpieczenstwo utraty statecznosci konstrukcji nieobciazonej.Urzadzenie wedlug wynalazku usuwa te niedo¬ godnosci, eliminujac urzadzenia naciagowe do wy¬ wolywania sil w ciegnach sprezajacych oraz uni¬ kajac sprezania nieobciazonej konstrukcji nosnej 10 15 20 25 30 przez wywolanie sil sprezajacych o wartosci odpo¬ wiedniej do wielkosci obciazenia tej konstrukcji.W urzadzeniu wedlug wynalazku wykorzystano ciezar ladunku przemieszczanego na urzadzeniu chwytajacym dzwignicy do wywolania sil w cieg¬ nowym ukladzie sprezajacym konstrukcje nosna.Nastepuje wiec „samosprezanie sie" konstrukcji nosnej.Urzadzenie zawiera zespoly krazków lub uklady dzwigni, polaczone ciegnami sprezajacymi, przy¬ mocowane w przeciwleglych miejscach do belek nosnych suwnicy lub wysiegnika zurawia oraz zespól krazków z przewinietym przez nie ciegnem nosnym, przy czym sila powstala w ciegnie no¬ snym, wywolana obciazeniem dzwignicy ladun¬ kiem, przekazana jest przez zespól ciegna nosnego i krazków zespolowi sprezajacemu za pomoca krazków zwrotnego i kierujacych oraz laczacego te zespoly ciegna, wzglednie przekazywanie sily do zespolu sprezajacego nastepuje bezposrednio ciegnem nosnym za pomoca krazków kierujacych.W celu kompensacji wydluzen ciegien urzadze¬ nia sprezajacego, krazek zwrotny osadzony jest przesuwnie w prowadnicy, która zarazem zabez¬ piecza go przed wahaniem.Pc obciazeniu dzwignicy ladunkiem czesc cie¬ zaru — zaleznie od rozwiazania konstrukcyjnego, ciegnowego ukladu sprezajacego oraz mechanizmu podnoszenia — podwieszona jest na ciegnie la¬ czacym mechanizm podnoszenia z ukladem spre- 557063 zajacym. Ciegno to, prowadzone krazkami kieru¬ jacymi przenosi powstala w nim sile do ciegno¬ wego ukladu sprezajacego, zwiazanego z elemen¬ tami nosnymi dzwignicy. W podobny sposób — w innym zastosowaniu — prowadzi sie ciegno me- 5 chanizmu podnoszenia w celu bezposredniego po¬ wiazania z ukladem sprezajacym.Przez dobranie wielokrazków lub ukladów dzwigni c odpowiednim przelozeniu i odpowiednio usytuowanych na elemencie nosnym, uzyskuje sie 10 wymagana wartosc i polozenie sily sprezajacej oraz zwiazanego z nia momentu sprezajacego.Powstajaca sila sprezajaca jest wprost proporcjo¬ nalna do ciezaru przemieszczanego ladunku i wy¬ stepuje wylacznie w czasie obciazenia dzwignicy 15 przez ladunek.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na oszczedniejsze wymiarowanie konstrukcji, kom¬ pensuje wplyw relaksacji i pelzania stali ciegien sprezajacych oraz straty spowodowane poslizgiem, 20 utrzymuje stala sile sprezajaca proporcjonalna do ciezaru przemieszczanego ladunku, zapobiega utra¬ cie statecznosci konstrukcji nieobciazonej ladun¬ kiem, a takze pozwala zwiekszyc udzwig istnie¬ jacych urzadzen bez kosztownych przeróbek. 25 Przedmiot wynalazku przedstawiony jest sche¬ matycznie w przykladach wykonania na rysunku.Na fig. 1, 2, 3 i 4 przedstawiono urzadzenie w zastosowaniu do suwnic mostowych dwubelko- wych. Fig. 1 przedstawia ogólny widok suwnicy 30 oraz przekrój wzdluzny urzadzenia, fig. 2 widok suwnicy z góry, a fig. 3 i 4 szczegól powiekszenia krazków, wedlug fig. 4 obrócony o 90° w stosunku do fig. 3.Na fig. 5 przedstawiono odmiane urzadzenia w 35 zastosowaniu do wysiegników zurawi z wodza- kiem.Jak pokazano na fig. 1 i 2, ladunek podwieszo¬ ny do urzadzenia chwytajacego, na przyklad zblocza hakowego 2, zawieszonego na linie 1, któ¬ ra nawijana jest na beben 3 mechanizmu podno¬ szenia, zainstalowanego na wózku 4 suwnicy, a drugie dwa cdcinki tej liny przewieszone sa przez krazek wyrównawczy 6. Krazek wyrównaw¬ czy 6 podwieszony jest do krazka naciagowego 7, 45 zawieszonego z kolei na ciegnie 5 laczacym me¬ chanizm podnoszenia z ukladem ciegnowym, które poprzez uklad krazków kierujacych 9, 10, 11 i 12 oraz wielokrazków 13 i 14 i ciegien 5, 16 i 17 spreza dzwigar 18. W podobny sposób ciegno 5, 50 4 przebiegajace przez krazki kierujace 8 i 15 spreza drugi dzwigar 19.Na fig. 3 i 4 pokazany jest szczegól zawieszenia krazka wyrównawczego 6, podwieszenia krazka naciagowego 7 na ciegnie laczacym 5 oraz prze¬ bieg ciegna 5 poprzez krazki kierujace 8 i 9.Krazek naciagowy 7 zabezpieczony jest przed wa¬ haniem za pomoca prowadnicy 20, wykorzystanej zarazem do osadzenia w niej krazków kieruja¬ cych 8 i 9. Prowadnica umozliwia ruch krazka naciagowego 7 na skutek zmian dlugosci ciegien 5, 16 i 17 spowodowanych obciazeniem suwnicy przez ladunek.Odmiana urzadzenia pokazana na fig. 5 polega na zastosowaniu w miejsce wielokrazków ukladu dzwigni 23 i 24 oraz przystosowaniu urzadzenia do sprezania konstrukcji metalowej wysiegnika 27 zurawia wyposazonego w wodzak 28. Lina 1 prze¬ wijajaca sie przez zblocze 2, prowadzona jest w jedna strone przez krazki kierujace 8 i 21 jest jednym koncem zamocowana na bebnie 3 mecha¬ nizmu podnoszenia, natomiast prowadzona w dru¬ ga strone przewija sie przez krazki kierujace 9, 10 i 22 i jest drugim koncem zamocowana do ukladu dzwigni 23. Po obciazeniu zblocza 2, sila w linie 1 pcWoduje powstanie sil w ciegnach 16, 17, 25 i 26 sprezajacych przez odpowiedni uklad ' dzwigni 23 i 24 konstrukcje metalowa wysiegni¬ ka 27. PL