PL55618B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. IX. 1968 55618 KI. 12 o, 11 MKP C 07 c /IM/ UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wladyslaw Rapicki, Janusz Brzeski ¦ ' ' Wlasciciel patentu: Spóldzielnia Pracy Chemików, Gdansk (Polska) Sposób oczyszczania surowego fenyloetyloacetonitrylu Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia fenyloetyloacetonitrylu o wysokim stopniu czystosci, wolnego od cyjanku benzylu.Fenyloetyloacetonitryl otrzymuje sie w znany sposób przez dzialanie chlorku etylu na cyjanek benzylu, wobec czwartorzedowych zasad amonio¬ wych lub tez wobec amidku sodowego w srodowi¬ sku bezwodnym.Otrzymany tymi sposobami fenyloetyloacetoni¬ tryl zawiera jako domieszke cyjanek benzylu, któ¬ ry wobec podobnych wlasnosci fizycznych i che¬ micznych trudny jest do oddzielenia od fenylo¬ etyloacetonitrylu.Jezeli prowadzi sie proces z fenyloetyloacetoni- trylem zanieczyszczonym cyjankiem benzylu w celu otrzymania pochodnych fenyloetyloacetonitrylu, cy¬ janek benzylu wchodzi równiez w reakcje z sub- stratami, w zwiazku z czym w znacznym stopniu utrudnia technologie przez zmniejszenie wydajnosci procesu lub tez przez otrzymywanie produktów za- , nieczyszczonych niepozadanymi substancjami trud¬ nymi do usuniecia.W zwiazku z tym celowe jest otrzymanie fenylo¬ etyloacetonitrylu wolnego od cyjanku benzylu.Znane sa sposoby oczyszczania fenyloetyloaceto¬ nitrylu od cyjanku benzylu na drodze destylacji, ?rektyfikacji lub za pomoca metody sorbcyjnej. Me¬ todami tymi otrzymuje sie produkt, w którym za¬ wartosc cyjanku benzylu ogranicza sie jednak tylko do kilku procent. 10 15 20 25 Znany jest równiez sposób uwalniania fenylo¬ etyloacetonitrylu od cyjanku benzylu przez kon^ densacje cyjanku z aldehydami. Sposób ten nie daje jednak zadawalajacych wyników ze wzgledu na polimeryzacje aldehydów oraz reakcje wielo¬ kierunkowe zachodzace przy tym sposobie oczysz¬ czania, co w konsekwencji zmniejsza wydajnosc procesu.Metoda selektywnej kondensacji cyjanku ben¬ zylu z estrami korboksylowymi wobec srodków kondensujacych pozwala uzyskac dobre wyniki pod wzgledem czystosci zwiazku jednak jest sto¬ sunkowo malo ekonomiczna.Znany jest równiez sposób oczyszczania fenylo¬ etyloacetonitrylu od cyjanku benzylu przez hy¬ drolize cyjanku benzylu kwasami mineralnymi.Metoda ta jest prosta, jednakze wymaga drogiej kwasoodpornej aparatury.Wynalazek polega na oczyszczaniu zanieczysz¬ czonego fenyloetyloacetonitrylu cyjankiem ben¬ zylu na drodze selektywnej alkalicznej hydrolizy cyjanku benzylu, w wyniku czego powstaja sole kwasu fenylooctowego latwe do rozdzielenia od nie zmienionego fenyloetyloacetonitrylu.Wedlug wynalazku surowy fenyloetyloaceto¬ nitryl poddaje sie hydrolizie za pomoca wod¬ nego roztworu wodorotlenku metalu alkalicz¬ nego, soli alkalicznych slabych kwasów lub wodnej zawiesiny anionitu, ogrzewa do tempe¬ ratury wrzenia i w tej temperaturze miesza przez 55618s kilka godzin, po czym pozostawia do rozwar¬ stwienia.Substancje ulatwiajace hydrolize i wiazace pro¬ dukty hydrolizy ^daje sie w 50%-wym nadmiarze w stosunku ^Jo stechiometrycznie niezbednej ilosci do zawartego w surowcu cyjanku benzylu.Produkty hydrolizy cyjanku benzylu ulegaja rozpuszczeniu w warstwie wodnej lub zostaja zwia¬ zane z anionitem.Po rozdzieleniu warstwe oleista zawierajaca oczyszczony fenyloetyloacetonitryl przemywa sie woda do odczynu slabo alkalicznego, a nastepnie destyluje pod próznia celem odwodnienia i oddzie¬ lenia od substancji mineralnych, a z warstwy wod¬ nej lub z anionitu odzyskuje sie w znany sposób kwas fenylooctowy.Sposób wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie fenyloetyloacetonitrylu bez domieszek cyjanku benzylu, a ponadto uzytecznych i cennych pro¬ duktów oczyszczania w postaci kwasu fenylo¬ octowego.Przyklad I. Do kolby o pojemnosci 2.500 ml z mieszadlem turbinowym, chlodnica zwrotna i wkraplaczem wlewa sie 500 ml wody, a nastep¬ nie 1000 ml surowego fenyloetyloacetonitrylu za¬ wierajacego 15#/e' cyjanku benzylu. W oddzielnym naczyniu przygotowuje sie roztwór 90 g wodoro¬ tlenku sodu w 150 ml wody. Rozpuszczony wodoro¬ tlenek sodu wlewa sie do wkraplacza. Po wlaczeniu mieszadla zawartosc kolby ogrzewa sie do tempe¬ ratury wrzenia wynoszacej okolo 100°C. Po osiag¬ nieciu temperatury wrzenia rozpoczyna sie wkra- planie roztworu wodorotlenku sodu z taka pred¬ koscia, azeby calosc wkroplic w przeciagu 3 godzin.Temperatura wrzenia w miare wkraplania roztworu wodorotlenku sodu stopniowo podnosi sie osiaga¬ jac w koncowej fazie temperature 103°C. Po wkropleniu calej ilosci roztworu wodorotlenku sodu mieszanine reakcyjna ogrzewa sie jeszcze przez godzine, po czym zawartosc kolby chlodzi sie do temperatury okolo 20°C i mieszanine prze¬ nosi do rozdzielacza celem rozdzielenia i przemy¬ cia woda. Przemyta warstwe olejowa poddaje sie destylacji prózniowej zbierajac niewielka ilosc przedgonów. Otrzymany produkt jest wolny od cyjanku benzylu.Warstwe wodna wraz z lugami myjacymi zakwa¬ sza sie kwasem mineralnym do wartosci pH = 1, 4 w wyniku czego otrzymuje sie kwas fenylooctowy z niewielkim dodatkiem kwasu fenylomaslowego.Przyklad II. Do urzadzenia opisanego w przy¬ kladzie I wprowadza sie 1000 ml surowego fenylo- 5 etyloacetonitrylu zawierajacego cyjanek benzylu w ilosci 3% i 1000 ml wody destylowanej. Do kolby dodaje sie silnie zasadowego anionitu odpornego na podwyzszona temperature, takiego jak Duolite A-43 o zdolnosci wymiennej 8,7 mval/g — w ilosci 48 g io i 5 g chlorku sodowego. Zawartosc kolby ogrzewa sie do wrzenia i utrzymuje w tym stanie przez 5 go¬ dzin. Mieszanine reakcyjna po tym czasie chlodzi sie, a nastepnie saczy celem oddzielenia jonitu od oczyszczonego fenyloetyloacetonitrylu. Jonit prze- is mywa sie kilkakrotnie benzenem. Benzenowe lugi myjace laczy sie z odsaczonym fenyloetyloaceto- nitrylem, a nastepnie oddziela ekstrakt benzenowy fenyloetyloacetonitrylu od powstalej fazy wodnej.Oddzielona warstwe benzenowa poddaje sie desty- 20 lacji. Po oddestylowaniu benzenu destyluje sie fenyloetyloacetonitryl wolny od cyjanku benzylu.Wyczerpany anionit regeneruje sie w znany spo¬ sób otrzymujac jako produkt uboczny oczyszcze¬ nia kwas fenylooctowy. 25 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób oczyszczania surowego fenyloetyloaceto- 30 nitrylu na drodze selektywnej hydrolizy zna¬ mienny tym, ze surowy fenyloetyloacetonitryl zanieczyszczony cyjankiem benzylu poddaje sie hydrolizie za pomoca wodnego roztworu wodoro¬ tlenku metalu alkalicznego, soli alkalicznych sla- 35 bych kwasów lub wodnej zawiesiny anionitu, przy czym produkty hydrolizy cyjanku benzylu przechodza do fazy wodnej lub zostaja zwiazane z anionitem, a oddzielona faze olejowa stano¬ wiaca nie ulegajacy reakcji fenyloetyloacetoni- 40 tryl destyluje sie w prózni celem oddzielenia od zanieczyszczen mineralnych, uzyskujac produkt o wysokim stopniu czystosci.
2. 2. Sposób wedlug zastrzezenia 1, znamienny tym, ze wodorotlenek metalu alkalicznego, sole alka- 45 liczne slabych kwasów lub anionit stosuje sie w nadmiarze w stosunku do stechiometrycz¬ nie niezbednej ilosci, hydrolizujacej zawarty w surowcu cyjanek benzylu. Krak 1 z. 195 IV. 68 310 PL