Opublikowano: 31.VII.1968- 55582 KI. 27 b, 14 MKP F 04 c Twórca wynalazku: inz. Zbigniew Orczynski Wlasciciel patentu: Huta Stalowa Wola, Stalowa Wola (Polska) Glowica do sprezarek tlokowych Przedmiotem wynalazku jest glowica do spre¬ zarki tlokowej posiadajaca wewnatrz nadlewy w postaci stozków do odprowadzania ciepla.Cieplo wytwarzajace sie w cylindrze podczas sprezania powoduje znaczny wzrost temperatury gazu sprezonego. Przechodzac przez komore tlocz¬ na do wylotu gaz nagrzewa scianki sasiadujacych z komora tloczna czesci. Czesciowo cieplo przecho¬ dzi tez na gaz zasysany do komory ssacej, co jest bardzo niepozadane, gdyz powoduje te obnizenie objetosciowej wydajnosci maszyny. Problem ten jest szczególnie aktualny w maszynach z zawora¬ mi koncentrycznymi, w których komora ssaca od tlocznej oddzielona jest zwykle tylko cienka scian¬ ka o desc skomplikowanych ksztaltach, umozliwia¬ jac przejscie znacznej ilosci ciepla z komory tlocz¬ nej do ssacej.Sprezony goracy gaz w sprezarkach wielostop¬ niowych dla umozliwienia kolejnego sprezania jest schladzany w wydajnych chlodnicach miedzystop- niowych. Mozliwie niska temperatura gazu wylo¬ towego pozadana jest ponadto dla unikniecia nad¬ miernego, szkodliwego nagrzewania sie urzadzen odbiorczych gazu sprezonego.Wynalazek dotyczy rozwiazania konstrukcyjnego glowicy dc sprezarek tlokowych chlodzonych po¬ wietrzem lub ciecza.Celem wynalazku jest uzyskanie glowicy malych rozmiarów ,prostej konstrukcji, zapewniajacej in- 10 15 20 25 30 tensywne chlodzenie gazu sprezonego, mozliwie bez zastosowania chlodnicy na wylccie.Glowica zgodnie z rozwiazaniem wedlug wyna¬ lazku, sklada sie tylko z jednej czesci, zawieraja¬ cej w osi polozona zwarta przelotowa komore ssa¬ ca i otaczajaca ja komore tloczna, oddzielona od pierwszej cienka scianka. Na zewnetrznej sciance glowicy, wewnatrz komory tlocznej znajduje sie znaczna ilosc nadlewów w postaci stozków, które powiekszaja wielokrotnie powierzchnie oddawania ciepla komory tlocznej^ dzieki czemu uzyskuje sie intensywne chlodzenie gazu sprezonego, znajduja¬ cego sie w komorze tlocznej. Zamiast stozków mozna oczywiscie na tej sciance rozmiescic tez inne figury geometryczne na przyklad czasze ku¬ liste, eliptyczne, piramidki, lub inne figury dowol¬ nego ksztaltu.W rozwiazaniu wedlug wynalazku wymienione stozki zostaly odlane wspólnie z glowica, sa zatem wykonane z tego samego materialu jak glowica.Mozna jednak tez odlac stozki z materialu o lep¬ szej przewodnosci cieplnej innym metalem lub stopem.Rurociag ssacy w rozwiazaniu wedlug wynalaz¬ ku zostal rozlacznie polaczony z czolem glowicy, dzieki czemu uzyskuje sie mozliwosc skierowania gc *w dowolnym kierunku, zaleznie od potrzeby, czyli wzajemnego polozenia filtrów, cylindrów ewentualnie chlodnic.Poza tym glowice chlodzona powietrzem zaopa- 555623 trzono w uzebrowanie zewnetrzne bcczne i czolo¬ we, jak to jest ogólnie przyjete. Glowice, chlodzone woda zamiast uzebrowania zewnetrznego sa zaopa¬ trzone w komory wodne.Rozwiazanie wedlug wynalazku zapewnia inten¬ sywne chlodzenie gazu sprezonego w komorze tlocznej, zmniejsza tym samym ilosc ciepla odda¬ wana do komory ssacej, w której dzieki jej malej i zwartej konstrukcji zasysane powietrze jest tylko nieznacznie nagrzewane. Uzyskuje sie przez to po¬ prawe wydajnosci objetosciowej maszyny oraz obnizenie temperatury gazu wylctowego bez po¬ trzeby zastosowania na wylocie dodatkowej chlodnicy.W dotychczas znanych rozwiazaniach tego pro¬ blemu stosuje sie materialy izolujace cieplnie, któ¬ rymi wyklada sie scianke dzialowa pomiedzy ko¬ mora ssaca i tloczna. Znane jest równiez umie¬ szczenie pomiedzy komora tloczna i ssaca kanalu, przez który przepuszcza sie powietrze chlodzace.Praktykuje sie równiez tworzenie przestrzeni próz¬ ni pomiedzy komora tloczna i ssaca, co daje dosc skuteczna izolacje cieplna. Wymienione rozwiaza¬ nia sa jednak trudne w wykonawstwie, i jak np. w 1-szym i 3-cim przykladzie, tylko czesciowo spelniaja swoje zadanie.Przedmiot wynalazku przedstawiono na przykla¬ dzie jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1 jest przekrojem pionowym glowicy a fig. 2 — rzu¬ tem poziomym w pólprzekroju wedlug linii A—A , na rys. fig. 1.W czasie suwu ssania powietrze do cylindra 4 ' wplywa przez filtr powietrza, rurociag ssacy 2, srodkowa komore ssaca 8 oraz srodkowa, ssaca czesc zaworu koncentrycznego 3. Po sprezeniu, go¬ race powietrze wlatuje przez tlcczna czesc zawo¬ ru koncentrycznego 3 do komory tlocznej 9. W dro¬ dze do wylotu 6 gorace powietrze nagrzewa ota¬ czajace je scianki. Scianka zewnetrzna 12 komory 4 tlocznej 9 posiada na swym wewnetrznym obwo¬ dzie duza ilosc nadlewów w postaci stozków 7, które powiekszaja kilkakrotnie ta powierzchnie, dzieki czemu scianka zewnetrzna 12 przejmuje 5 z gazu znaczna ilosc nagromadzonego ciepla, od¬ prowadzajac je na zewnatrz.Powietrze, po przejsciu przez komcre tloczna 9 znacznie juz ochlodzone, przez wylot 6 wyplywa do rurociagu. Cieplo, które z powietrza przeszlo na stozki 7 i scianke zewnetrzna 12 glowicy 1 prze¬ nika do zewnetrznego uzebrowania 10; 14 — glo¬ wicy, skad odbierane jest przez powietrze chlo¬ dzace, nadmuchiwane przez wentylator. W miejsce uzebrowania zewnetrznego mozna tez wykonac komory wodne i wtedy cieplo to bedzie odprowa¬ dzane przez wode chlodzaca. PL