Pierwszenstwo: 25.XI.1963 Czechoslowacja Opublikowano: 2O.VI.1068 BIBLIOTEKA \ Urzedu ^ilenlov/ego 55349 KI. 45 a, 63/10 MKP A41b 6 tylo UKD 631.312.021.82 Wspóltwórcy wynalazku: inz. Bohumir Zezula, inz. Vladimir Pospil, Bo- humilRak Wlasciciel patentu: ZKL Zavody na valiva, loziska a traktory, narodni podnik, Brno (Czechoslowacja) Uklad do sterowania hydraulicznym urzadzeniem regulacyjnym, zwlaszcza na ciagnikach rolniczych Przedmiotem wynalazku jest uklad do sterowa¬ nia hydraulicznym urzadzeniem regulacyjnym, uwlaszcza na ciagnikach rolniczych, który jest przeznaczony do sterowania umieszczonym na ciagniku lub ciagnionym przez ciagnik sprzetem 5 Tolniczym a mianowicie: do regulowania samo¬ czynnego, do regulowania polozenia, do regulowa¬ nia swobodnego, do regulowania podatnego, do regulowania sily ciagnacej lub do regulowania kombinowanego za pomoca jednego jedynego me- 10 chanizmu regulacyjnego, który reaguje na roz¬ maita sile ciagnaca i który umozliwia nastawianie glebokosci rozmaitej lub polozenia rozmaitego, i predkosci rozmaitej reagowania ukladu hydra¬ ulicznego. - 16 Sprzet rolniczy powinien pracowac w z góry -okreslonych warunkach na przyklad przy zagle¬ bieniu okreslonym lub przy polozeniu okreslonym, przy okreslonej sile ciagnacej itp., co przewaznie zostaje uzyskiwane za pomoca hydraulicznego ^ urzadzenia regulacyjnego.Znane sa uklady, które sa przeznaczone do hy¬ draulicznego sterowania umieszczonego na ciag¬ niku sprzetu a które skladaja sie z dwóch dzwig¬ ni sterujacych i dwóch samodzielnych obiegów *s regulacyjnych, przeznaczonych do sterowania re¬ gulacja sily ciagnacej i regulacja polozenia.Wada takiego ukladu jest bardzo skomplikowana jego konstrukcja, a przy zastosowaniu tylko re¬ gulacji sily ciagnacej i przy niejednorodnym *o gruncie pochodzi sie do duzych róznic zaglebiania sie pluga.Znane jest równiez hydrauliczne urzadzenie re¬ gulacyjne, przeznaczone dla ciagnionego sprzetu rolniczego, które sklada sie z jednego jedynego ukladu regulacyjnego i dwóch ukladów steruja¬ cych, gdzie za pomoca jednej dzwigni recznej przeprowadzane zostaje regulowanie sily ciagna¬ cej, do którego za pomoca drugiej dzwigni ste¬ rujacej dolaczane zostaje regulowanie polozenia.Wada takiego ukladu jest to, ze przy nastawio¬ nym zaglebieniu roboczym nie mozna stosowac regulacji polozenia z tego wzgledu, ze obydwa rodzaje regulacji pracuja wzajemnie niezaleznie i stosownie do warunków pracy, tzn. zaglebienia roboczego, rodzaju sprzetu, oporu gruntu, zawsze jeden z ukladów przewaza. Pociaga to za soba zmiany oporu roboczego i glebokosci obrabianego gruntu.Znane jest równiez regulowanie hydrauliczne, przeznaczone do sprzetu zawieszonego na ciagniku, które jest sterowane za pomoca przestawianej dzwigni regulacyjnej, w której jednym polozeniu krancowym moze byc przeprowadzana regulacja sily ciagnacej, w drugim polozeniu krancowym — regulacja polozenia a w polozeniu posrednim — regulacja kombinowana.Wada tego rodzaju hydraulicznego ukladu re¬ gulacyjnego jest to, ze stawia on bardzo duze wymagania odnosnie dokladnosci wykonania aze- 3534955349 "by w polozeniach krancowych mozna bylo zawsze wylaczyc jeden rodzaj regulacji. Stawia 0*1 jedno¬ czesnie wymagania wysokie odnosnie obslugi, gdyz dla wlasciwej pracy sprzetu umieszczonego na ciagniku konieczne jest poprawne dobranie wzajemnego stosunku obydwóch sposobów regu¬ lacji to znaczy regulacji sily ciagnacej i regulacji polozenia. N Dalsza wada znanych ukladów regulacyjnych jest to, ze wrazliwosc na impuls pochodzacy od sprzetu zmienia sie w zaleznosci od polozenia przestawianej dzwigni regulacyjnej, co przy nie¬ odpowiednim dobraniu stosunku wzajemnego obydwóch rodzajów regulacji, to znaczy przy nastawieniu mocniejszym regulacji polozenia mo¬ ze nastapic awaria sprzetu wówczas, gdy natrafi on na przeszkode.Inna wada znanych dotychczas ukladów jest to, ze badz nie mozna nastawiac regulacji predkosci reagowania przy regulacji samoczynnej, badz tez istniejace uklady sa na tyle niedoskonale, ze nastawiona predkosc reagowania jest stala bez wzgledu na wielkosc impulsu pochodzacego od sprzetu, co przy nastawieniu malej predkosci rea¬ gowania moze doprowadzic do awarii przy do¬ jechaniu do przeszkody.W znanych konstrukcjach sprezyna dajaca im¬ puls jest sprezyna srubowa lub sprezyna plaska i jest zastosowana po zewnetrznej stronie skrzyn¬ ki hydraulicznego urzadzenia regulacyjnego. Prze¬ kazywanie impulsu jest przeprowadzane za po¬ moca elementu, który jest uszczelniony w rozma¬ ity sposób.Wada tego wykonania jest mozliwosc niepra¬ widlowego dzialania, a to wskutek zanieczyszczen a w tym przypadku wskutek korozji wspomnia¬ nych czesci skladowych.Wady te zostaly w taki sposób usuniete za po¬ moca zgodnego z wynalazkiem urzadzenia steru¬ jacego hydraulicznym „ukladem regulacyjnym, ze zostalo ono utworzone za pomoca mechanizmu regulacyjnego, który sklada sie z urzadzenia prze¬ znaczonego do wybierania ukladu regulacyjnego, zaopatrzonego w dzwignie wybierajaca, z urza¬ dzenia przeznaczonego do sterowania mechaniz¬ mem regulacyjnym, zaopatrzonego w glówna dzwignie sterownicza, z urzadzenia przeznaczonego do sterowania predkoscia reagowania, zaopatrzo¬ nego w dzwignie do nastawiania predkosci reago¬ wania, przy czym dzwignia wybierajaca moze byc ustawiana w trzech rozmaitych polozeniach.W poszczególnych polozeniach mozna przeprowa¬ dzac tylko regulacje polozenia, tylko regulacje sily ciagnacej oraz regulacje kombinowana to znaczy regulacje samoczynna, w której zaglebie¬ nie robocze jest regulowane w taki sposób z jed¬ nej strony za pomoca sily ciagnacej a z drugiej strony za pomoca polozenia sprzetu rolniczego, ze stosunek obydwóch impulsów jest jednoznacznie okreslony w calym zakresie i nie moze byc zmie¬ niony za pomoca niewlasciwej obslugi. Z ukladem regulacji polozenia laczy sie mozliwosc stosowania tak zwanego plywajacego polozenia i podatnego polozenia — zapobiegania poslizgowi, przy czym za pomoca tego mechanizmu sterujacego zagwa- 10 16 20 25 35 40 45 60 55 -60 65 rantowane zostalo, ze calkowicie zostala wyelimi¬ nowana niewlasciwa regulacja.Sterowanie sprzetem to znaczy podnoszenie,.Opuszczanie, nastawienie polozenia, plywajace po¬ lozenie, zapobieganie poslizgowi i zaglebienie ro¬ bocze, we wszystkich ukladach regulacyjnych, zostaja przeprowadzone za pomoca glównej dzwigni sterowniczej. Wystepujace sily zostaja, przenoszone ze sprzetu rolniczego na sprezyne im¬ pulsowa na przyklad na drazek skretny, powia¬ zana z mechanizmem, którego elementy sa czyn¬ ne calkowicie odizolowane od wplywów zewne¬ trznych tak, ze zostaje umozliwione ich dzialanie prawidlowe.Przy samoczynnym regulowaniu zaglebienia^ predkosci reagowania na pochodzace od sprzetu impulsy mozna nastawiac za pomoca dzwigni do nastawiania predkosci reagowania, przy czym przy podnoszeniu sprzetu do polozenia dla prze¬ wozu i przy duzych impulsach pochodzacych od sprzetu na przyklad przy dojezdzaniu do prze¬ szkody samoczynnie nastawiana zostaje pelna predkosc reagowania, niezaleznie od polozenia dzwigni do nastawiania predkosci reagowania.Przyklady wykonania hydraulicznego ukladu regulacyjnego wedlug wynalazku sa schematycznie przedstawione na rysunku, na któfyim fig. 1 po¬ kazuje schematycznie regulowanie polozenia,, fig. 2 — regulowanie sily ciagnacej, fig. 3 —r re¬ gulowanie kombinowane, fig. 4 — urzadzenie im¬ pulsowe z mechanizmem regulacyjnym w rzucie z przodu, fig. 5 — rzut z góry sprezyny impulso¬ wej, fig. 6 — mechanizm sterowniczy w prze¬ kroju.Plug P jest podporzadkowany trójpunktowemu, zawieszeniu, które umozliwia przestawianie pio¬ nowe tego sprzetu w stosunku do ciagnika. Jako przyklad sprzetu osadzonego na ciagniku zostal. wybrany plug P, gdyz on podczas pracy najczes¬ ciej podlega róznicom obciazenia przy rozmaitych, glebokosciach orania i rozmaitych wlasciwosciach. gruntu.Trójpunktowe zawieszenie sklada sie z dwóch dolnych drazków rozciaganych 1 i jednego górnego- drazka sciskanego 4. Dolne drazki rozciagane 1 sa przegubowo polaczone z ciagnikiem za pomoca sworzni ciagnikowych 2, a ze sprzetem rolniczym. — za pomoca sworzni sprzetowych 3. Górny dra¬ zek sciskany 4 za pomoca sworzni wspornikowych 5 jest umocowany na nieruchomym ramieniu fr a za pomoca sworznia 7 na wsporniku 8..Wspornik 8 swym dolnym koncem jest zamocowany za po¬ moca sworznia wspornikowego 9 na ciagniku 1 jest zaopatrzony w szereg otworów przeznaczo¬ nych do osadzania sworzni 7. Górny koniec wspor¬ nika 8 jest polaczony z ramieniem 10 za pomoca drazka 11 i sworzni 12. Ramie 10 jest polaczone z rura skrecana 13, która jest osadzona obrotowo w oslonie 86 (fig. 5), która jest uszczelniona w pokrywie 14 za pomoca elementów uszczelniaja¬ cych 87 i która jest na stale polaczona z ramie¬ niem impulsowym 15.Sprezynowanie jest przeprowadzane za pomoca drazka skretnego 16, którego jeden koniec jest po¬ laczony z rura skrecana 13 a drugim koncem jest55349 6 zamocowany w pokrywie 14 za pomoca kolnierza 17. Ramie impulsowe 15 za pomoca zderzaka na¬ stawianego 18 naciska na drazek zderzakowy 19, -który jest przesuwnie osadzony w prowadnicy 20.Na drazku zderzakowym 19 jest zamocowana .dzwignia dwuramienna 21, która jest osadzona obrotowo na sworzniu zderzakowym 22 (fig. 1).Urzadzenie podnoszace jest sterowane hydra¬ ulicznie i sklada sie zasadniczo z cylindra robo¬ czego 23, w którym przesuwa sie tlok 24, dziala¬ jacy poprzez drag tlokowy 25 na dzwignie 26 po¬ laczona na stale z walem 27, na którym zamoco¬ wane sa ramiona 28, które za pomoca elementów podnoszacych 29 sa na stale polaczone z dolnymi drazkami rozciaganymi 1 trójpunktowego zawie¬ rzania sprzetu rolniczego. Uklad ten jest przy tym w taki sposób wykonany, ze przy odchyleniu wa¬ lu w jednym lub drugim kierunku dolne drazki rozciagane 1 trójpunktowego zawieszenia sa pod¬ noszone do góry lub opuszczane w dól, przy czym jednoczesnie przeprowadzane zostaje przestawianie glebokosci orania plugiem P. Z walem 27 jest polaczona na stale krzywka 30 regulacji polozenia, a krzywka przelaczajaca 31 jest na nim osadzona obrotowo.Do regulowania urzadzenia podnoszacego, na po¬ krywie 14 zamocowany jest rozdzielacz 32, który w sposób uproszczony jest przedstawiony na ry¬ sunku aby mozna bylo opisac jego dzialanie w po¬ dwiazaniu z urzadzeniem regulacyjnym. Rozdzielacz 32 jest zaopatrzony w suwak rozrzadczy 33 we¬ wnetrznego obiegu oleju, który przy ruchu w kie- Tunku pokazywanym strzalka Si otwiera przeplyw oleju z pompy 34 przez przewód doprowadzajacy 35 i przewód tloczny 36 do cylindra 23 i powoduje dzialanie podnoszace mechanizmu podnoszacego.W tym polozeniu jednoczesnie otwarty jest przeplyw oleju pod cisnieniem plynacego z pom¬ py 34, poprzez przewód zaworowy 40 do zaworu 41, który jest polaczony z dzwigna 42 nastawia¬ jaca predkosc reagowania i w zaleznosci od obró¬ cenia zaworu 41 ezesc oleju przeplywa do wylotu, ^wskutek czego uzyskana zostaje predkosc podno¬ szenia tak zwana predkosc reagowania. Zawór 41 -moze byc wylaczony to znaczy pelna predkosc Teagowania moze byc uzyskana za pomoca prze¬ stawienia zderzakowego suwaka rozrzadczego 43 ~w kierunku pokazywanym strzalka S3, co powo¬ duje przerwanie przeplywu oleju przez przewód -zaworowy 40 do zaworu 41.W obojetnym polozeniu suwaka rozrzadczego 33 •obiegu wewnetrznego oleju jego kolnierz 37 za¬ myka przewód tloczny 36 i sprzet rolniczy zo- nstaje opuszczony. Przy dalszym jego przesuwaniu -zostaje nastawione polozenie zapobiegajace po¬ slizgowi, co odbywa sie za pomoca zamkniecia ^przewodu wylotowego 83 za pomoca koncowego kolnierza 84 i za pomoca polaczenia przewodu doprowadzajacego 35, przewodu tlocznego 36 i za¬ pobiegajacego poslizgowi przewodu 38, który jest polaczony z zapobiegajacym poslizgowi zaworem 39, oraz przewodu zaworowego 40, który polaczo- :ny jest z zaworem 41. Za pomoca przedstawienia ¦zmieniajacej predkosc reagowania dzwigni 42 zo¬ staje uzyskany przeplyw oleju poprzez zawór 41 i zapobiegajacy poslizgowi zawór 39, wskutek czego uzyskane zostaje rózne cisnienie w cylin¬ drze 23 i dodatkowe obciazenie osi napedowej po¬ przez urzadzenie podnoszace. 5 Rozdzielacz 32 jest sterowany za pomoca me¬ chanizmu regulacyjnego, którego nosnikiem jest wahacz 44 umieszczony odchylnie na sworzniu 45 osadzonym w pokrywie 14. Wahacz 44 na swej przedniej stronie jest na stale polaczony ze zde- 10 rzakiem 46, na swej tylnej stronie — z krazkiem 47. W dolnej czesci wahacza obrotowo osadzona jest dzwignia katowa 48 za pomoca swego sworz¬ nia 49. Dzwignia katowa 48 jednym swym kon¬ cem za pomoca drazka 50 jest polaczona z suwa- 15 kiem rozrzadczym 33 wewnetrznego obiegu oleju a na drugim koncu jest zaopatrzona w krazek 51, który toczy sie po krzywce 30 regulacji polozenia i krzywce przelaczajacej 31. Dzwignia katowa 48 jest zaopatrzona w ramie 52, na koncu którego 20 zaczepiona jest rozciagana sprezyna 53, której drugi koniec jest polaczony z pokrywa 14. Swo- rzen 49 dzwigni katowej 48 jSSt polaczony obro¬ towo z drazkiem 54, który swym drugim koncem wspólpracuje przesuwnie z tuleja prowadzaca 55, 25 która obrotowo polaczona jest z dolnym koncem dwuramiennej dzwigni 21. Drazek 54 jest zaopa¬ trzony w zderzak 56, który opiera sie o sciskana sprezyne 57.Krazek 47 toczy sie po przedniej stronie waha- 30, cza przelaczajacego 58, który w dolnym koncu jest zaopatrzony w zderzak 59 a górnym koncem za pomoca sworznia 60 jest osadzony obrotowo w ramieniu 61 wybieraka, Ramie 61 wybieraka za pomoca swego sworznia 63 jest osadzone w nieru- 35 chomym jarzmie 62, które jest na stale polaczone z pokrywa 14 a na drugim kpncu jest zaopatrzone w pusty wewnatrz sworzen 64. W pustym we¬ wnatrz sworzniu 64 osadzona jest sprezyna zabez¬ pieczajaca 65, która wciska stozek zabezpieczajacy 40 66 do otworów ustalajacych 67a, 67b, 67c jarzma nieruchomego 62. Przelaczanie do róznych polo¬ zen wyznaczanych przez otwory ustalajace 67a, 67b, 67c odbywa sie za pomoca dzwigni wybiera¬ kowej 68, która jest zaopatrzona w prowadnice 45 slizgowa i jest osadzona obrotowo, na sworzniu 45 wahacza 44.Czesci skladowe mechanizmu przelaczajacego, za pomoca prowadnicy slizgowej 69, która za po¬ moca walu 88 jest polaczona z dzwignia wybiera- 50 kowa 68, sa dociskane za pomoca sprezyny 89 do nieruchomego jarzma, wskutek czego zostaje sa¬ moczynnie usuniety boczny luz w mechanizmie sterujacym. Na nieruchomym jarzmie 62 za po¬ moca sworznia 71 obrotowo osadzone jest ramie 55 wylaczajace 70, które na jednym koncu jest za¬ opatrzone w prowadnice slizgowa, której polozenie jest wyznaczane przez pusty wewnatrz sworzen 64. Drugi koniec ramienia wylaczajacego 70 za po¬ moca drazka 73 jest polaczony z ramieniem 74 60 krzywki przelaczajacej 31.Sterowanie mechanizmem regulacyjnym odbywa sie za pomoca glównej dzwigni sterowniczej 75, która jest osadzona obrotowo na sworzniu 76 w pokrywie 14 a na dolnym koncu jest zaopatrzona 6? w krazek sterujacy 77 i zderzak kolowy 7&55349 8 W dolnej czesci glównej dzwigni sterowniczej 75 osadzona jest obrotowo na sworzniu 80 dolna czesc ramienia sterowniczego 79, które za pomoca swojej prowadnicy slizgowej 81 jest prowadzone za pomoca pustego wewnatrz sworznia 64. Górna czesc ramienia sterowniczego 79, za pomoca drazka 82, jest sprzegnieta z dwuramienna dzwig¬ nia 21. Glówna dzwignia sterownicza 75 i dzwig¬ nia 90 zewnetrznego obiegu oleju sa osadzone w rurze nosnej 91 polaczonej na stale z pokrywa 14, przy czym sworzen 76 glównej dzwigni sterowni¬ czej jest osadzony obrotowo i wspólosiowo w pus¬ tym wewnatrz wale 92, polaczonym na stale z dzwignia 90 zewnetrznego obiegu oleju.Na fig. 1 mechanizm regulacyjny jest przed¬ stawiany w taki sposób, ze mechanizm wybiera¬ kowy znajduje sie w polozeniu, które odpowiada regulacji polozenia. Pusty wewnatrz sworzen 64, za pomoca dzwigni wybierajacej 68, jest przesta¬ wiony do polozenia, które odpowiada regulacji polozenia, przy czym stozek zabezpieczajacy 66 jest ustalony w ojworze 67a nieruchomego jarz¬ ma 62. W tym polozeniu osadzone obrotowo na sworzniu 71 ramie wylaczajace 70 jest w taki spo¬ sób przytrzymane przez prowadnice slizgowa 72 i pusty wewnatrz sworzen 64, ze powiazana z ra¬ mieniem wylaczajacym 70 za pomoca drazka 73 krzywka przelaczajaca 31 zostaje obrócona w kie¬ runku pokazanym strzalka S4 i zostaje wylaczona.Polaczone z glówna dzwignia sterownicza 75 za pomoca sworznia 80 ramie sterujace 79 zostaje w taki sposób obrócone za pomoca pustego wewnatrz sworznia 64 i prowadnicy slizgo¬ wej 81, ze dwuramienna dzwignia 21 powiazana z górnym koncem ramienia sterowniczego 79 za pomoca drazka 82 i sworznia 85, zostaje w ten sposób obrócona dokola sworznia zderzakowego 22, ze równiez przy najmocniejszym impulsie na drazek zderzakowy 19 tuleja prowadzaca 55 nie dochodzi do zetkniecia ze zderzakiem 56. Stero¬ wanie regulacji polozenia odbywa sie za pomoca glównej dzwigni sterowniczej 75 w zakresie od polozenia A do polozenia B.Gdy glówna dzwignia sterownicza 75 znajduje sie w polozeniu A, to trójpunktowe zawieszenie jest podniesione maksymalnie — sprzet rolniczy znajduje sie w polozeniu do przewozu. Glówna dzwignia sterownicza zostaje w ten sposób obró¬ cona dokola swego sworznia 76, ze jej zaopatrzo¬ ny w krazek sterujacy 77 i w zderzak kolowy 78 koniec opiera sie jednoczesnie na tylnej powierz¬ chni oporowej wahacza przelaczajacego 58, który swym górnym koncem jest zawieszony na sworz¬ niu 60 ramienia sterowniczego 61.Na . przedniej powierzchni oporowej wahacza przelaczajacego 58 spoczywa krazek 47 wahacza 44, wskutek czego wahacz ten zostaje obrócony dokola swego sworznia 45 w skrajne lewe poloze¬ nie, przy czym zderzakowy suwak rozrzadczy 43 zostaje przestawiony w kierunku pokazanym strzalka S3, tak, ze nastawiona zostaje pelna pred¬ kosc reagowania a obracajaca sie dokola sworznia 49 dzwignia katowa 48 poprzez krazek 51 i dra¬ zek 50 suwaka rozrzadczego 33 przeprowadza sprzezenie regulacyjne krzywki 30 regulacji polo¬ zenia i suwaka rozrzadczego 33 wewnetrznego* obiegu oleju., Krzywka 30 regulacji polozenia jest polaczona, z ramieniem 28 za pomoca walu 27. Za pomoca 5 rozciaganej sprezyny 53 - wspomniany uklad. dzwigniowy jest stale utrzymywany we wzajem¬ nym stykaniu sie, wskutek czego usuniete sa wza¬ jemne luzy. Podczas przestawiania dzwigni glów¬ nej 75 w sposób ciagly z polozenia B do poloze- 10 nia A jednoczesnie odbywa sie przesuwanie wa¬ hacza 44 z polozenia b do polozenia a, przy czym suwak rozrzadczy 33 obfegu wewnetrznego olejii przestawiony zostaje w kierunku pokazanym, strzalka Sj, któremu odpowiada polozenie „podno- 15 szenie", a olej pod cisnieniem przeplywa z pom¬ py 34 przez przewód doprowadzajacy 35 i przewód tloczny 36 do cylindra 23, gdzie naciska on na tlok 24 i poprzez drag tlokowy 25 i dzwignie 26 obraca wal 27 krzywki 30 regulacji polozenia i za 20 pomoca ramienia 28 i elementu podnoszacego 29* odbywa sie podnoszenie trójpunktowego zawiesze¬ nia wraz z plugiem P.Przez obrócenie krzywki 30 regulacji polozenia za pomoca krazka 51 dzwignia katowa 48 zostaje 25 w taki sposób obrócona dokola sworznia 49, ze suwak rozrzadczy 33 wewnetrznego obiegu oleju za pomoca drazka 50 zostaje na tyle przesuniety w kierunku pokazanym strzalka S2, ze kolnierz 3T przykrywa przewód tloczny 36 i w ten sposób zo- 33 staje przerwany doplyw oleju pod cisnieniem do- cylindra roboczego 23.Podczas przestawiania glównej dzwigni ste¬ rowniczej 75 w kierunku od polozenia A do polo¬ zenia B to znaczy w kierunku opuszczania, na- 35 stepuje jednoczesnie ruch wahacza 44 od poloze¬ nia a do polozenia b, przy czym suwak rozrzad¬ czy 33 wewnetrznego obiegu oleju zostaje przesu¬ niety w kierunku pokazanym strzalka S2 i kol¬ nierz 37 otwiera kanal tloczny 36, a olej pod cis- 40 nieniem przez przewód wylotowy 83 odplywa z- powrotem z cylindra roboczego 23 do zbiornika i rozpoczyna sie opuszczanie. Suwak rozrzadczy 3$ obiegu wewnetrznego oleju zostaje znów przesta¬ wiony do polozenia obojetnego za pomoca obróce- ^ nia krzywki 30 regulacji polozenia. .W ten sposób kazdemu polozeniu glównej dzwig¬ ni sterowniczej 75 pomiedzy polozeniem A i polo¬ zeniem B podporzadkowane zostaje okreslone po¬ lozenie ramienia podnoszacego 28 w calym obsza- 5o rze przesuwu roboczego, które uzyskane zostaje- samoczynnie przez dzialanie opisanego sprzegnie¬ cia regulacyjnego krzywki 30 regulacji polozenia i suwaka rozrzadczego 33 wewnetrznego obiegu* oleju. 5S W obszarze polozen At—A zachodzi przesuwanie zderzakowego suwaka rozrzadczego 43 w kierunku pokazanym strzalka S3, który to suwak przerywa przeplyw oleju pod cisnieniem do zaworu 41 i w ten sposób nastawia maksymalna predkosc reago- eo wania, bez wzgledu na to, jak jest ustawiona dzwignia 42 nastawiajaca predkosc reagowania.Przy dalszym ruchu glównej dzwigni sterowni¬ czej 75 w kierunku od polozenia B do polozenia C porusza sie równiez wahacz 44 od polozenia b do 65 polozenia c, suwak rozrzadczy 33 wewnetrznego o-55349 9 biegu oleju zostaje dalej przesuniety w kierurikt*po- fcazanym strzalka S2, przewód tloczny 36 pozostaje sl;ale otwarty, przez przesuniecie kolnierza 37 tak, ze swobodne — „plywajace" polozenie pozostaje nastawione w calym obszarze przesuwu roboczego ramienia 28.Przy przesuwaniu glównej dzwigni sterowniczej 75 od polozenia C do polozenia D wahacz 44 zo¬ staje równiez przestawiony z polozenia c do po¬ lozenia d, suwak rozrzadczy 33 wewnetrznego obiegu oleju zostaje dalej przesuniety w kierunku pokazanym strzalka S2 tak, ze koncowy kolnierz 84 zamyka przewód wylotowy 83 i olej plynie z pompy 34 poprzez zapobiegajacy poslizgowy za¬ wór 39, poza zaworem 41, przez przewód tloczny 36 do cylindra roboczego 23. Wskutek tego zostaje nastawione „podatne polozenie" to znaczy nasta¬ wione zostaje zapobieganie poslizgowi. Olej pod cisnieniem dziala na tlok 24 i przenosi za pomoca mechanizmu podnoszacego czesc ciezaru sprzetu rolniczego na ciezar przyczepnosci napedowych kól ciagnika. Wielkosc cisnienia oleju w cylindrze roboczym 23, a zatem równiez wielkosc przeno¬ szenia ciezaru 'moga byc nastawiane za pomoca obracania dzwigni 42 do nastawiania predkosci reagowania, która to dzwignia jest polaczona z zaworem 41, wskutek czego zmieniony zostaje przeplyw oleju pod cisnieniem przez zapobiega¬ jacy poslizgowi zawór 39.* Na fig. 2 przedstawiony jest mechanizm regula¬ cyjny, w którym mechanizm wybierajacy jest przestawiony do polozenia, które odpowiada re¬ gulacji sily ciagnacej.Za pomoca dzwigni wybierajacej 68 pusty we¬ wnatrz sworzen 64 zostaje przestawiony der po¬ lozenia, które odpowiada regulacji sily ciagnacej, przy czym stozek zabezpieczajacy 66 ustalony zo¬ staje w otworze 67c jarzma 62. W tym polozeniu osadzone obrotowo na sworzniu 71 ramie wylacza¬ jace 70 jest w taki sposób przytrzymywane przez prowadnice slizgowa 72 i pusty wewnatrz sworzen 64, ze polaczona poprzez drazek 73 z ramieniem wylaczajacym krzywka przelaczajaca 31 zostaje obrócona w kierunku pokazanym strzalka S6, przy czym styka sie ona z krazkiem 51 dzwigni kato¬ wej i w ten sposób krzywka 30 regulacji poloze¬ nia zostaje wylaczona. Ramie wybierajace 61, któ¬ re jest na stale polaczone z pustym wewnatrz sworzniem 64 i jest odchylane dokola sworznia 63 ramienia, sterujacego odchyla za pomoca sworznia 60 wahacz przelaczajacy 58, który oddala sie od krazka sterujacego 77 zwiazanego z dzwignia ste¬ rownicza 75.Kolowy zderzak 78 tylko w obszarze Ai—A „przesuwu glównej dzwigni sterowniczej 75 styka sie z wahaczem przelaczajacym 58, za pomoca którego przeprowadzane zostaje podnoszenie do góry trójpunktowego zawieszenia wraz z plu¬ giem P, do polozenia przewozu. Zwiazane z glów¬ na dzwignia sterownicza 75 za pomoca sworznia 80 ramie sterujace 79 zostaje w taki sposób prze¬ suniete za pomoca pustego wewnatrz sworznia 64 i prowadnicy slizgowej 81, ze dwuramienna dzwig¬ nia 21 zwiazana poprzez drazek 82 z górnym kon¬ cem ramienia sterujacego 79 zostaje w taki spo- 10 sób obrócona dokola sworznia 22, ze drazek zde¬ rzakowy 19 styka sie z nastawianym zderzakiem 18 a tuleja prowadzaca 55 styka sie ze zderzakiem 56, wskutek czego wlaczony zostaje uklad impul- 5 sowy regulacji sily ciagnacej.Przewidziany w ramieniu impulsowym 15 i na stale z ramieniem 10 zwiazany nastawiany zde¬ rzak 18, za pomoca spigzyny, na przyklad za po¬ moca drazka skretnego 16, poprzez wspornik 8 i drazek konsolowy 11, ma moznosc zmieniac po¬ chodzace z górnego drazka sciskanego sily nacis¬ kajace lub ciagnace na impulsy, które przeprowa¬ dzaja regulowanie zaglebienia sprzetu w zaleznosci od oporów ciagniecia.Skoro wskutek zwiekszonej konsystencji gruntu albo wskutek jakiegokolwiek badz oporu stawiane¬ go ruchowi sprzetu roboczego, wzrasta naprezenie ciagnace, to wówczas nastepuje skrecenie drazka skretnego przez dzialanie naciskajace na górny drazek sciskany 4, tak ze nastawiany zderzak 18 przesuwa sie wówczas w kierunku pokazanym strzalka S7, drazek zderzakowy 19 obraca dwura¬ mienna dzwignie 21 dokola sworznia 85 tak, ze przez nacisk na zderzak 56 tulei prowadzacej 55 dolna czesc dzwigni 21 wraz z tuleja prowadzaca 55 powoduje odchylenie wahacza 44 dokola sworz¬ nia 45, w kierunku pokazanym strzalka S,.Zwiazana z nim za pomoca sworznia 49 dzwig¬ nia katowa 48 przesuwa sie wraz z krazkiem 51 wzdluz krzywki przelaczajacej 31 i za pomoca drazka 50 przesuwa suwak rozrzadczy 33 wewne¬ trznego obiegu oleju w kierunku pokazanym strzalka Sj to znaczy do polozenia odpowiadaja¬ cego podnoszeniu, podobnie jak przy regulacji podnoszenia. Podniesienie do góry trójpunktowego zawieszenia wraz z plugiem P trwa dopóty, do¬ póki naprezenie ciagnace nie osiagnie pierwotnej wartosci wskutek zmniejszonego zaglebienia ro¬ boczego.Wskutek tego nacisk górnego drazka sciskanego 4 zmniejsza sie do wartosci pierwotnej, nastawia* ny zderzak 18 wskutek odciazenia skrecanego drazka 16, przesuwa sie w kierunku pokazanym strzalka S9 i poprzez opisana wyzej przekladnie dzwigniowa suwak rozrzadczy 33 wewnetrznego obiegu oleju, za pomoca rozciaganej sprezyny 53, zostanie przesuniety w kierunku pokazanym strzalka S2 do swego polozenia obojetnego.Przy dalszym zmniejszaniu naprezenia ciagna¬ cego wskutek mniejszego oporu gruntu lub wsku¬ tek natrafienia na zaglebienia w gruncie lub inne podobne warunki nastepuje dalsze odciazenie drazka skrecanego 16 i dalsze przesuwanie suwa¬ ka rozrzadczego 33 wewnetrznego obiegu oleju, w kierunku pokazanym strzalka S2 to znaczy w kie¬ runku opuszczania. Opuszczanie to trwa dopóty, dopóki naprezenie ciagnace nie wzrosnie do war¬ tosci pierwotnej i suwak rozrzadczy 33 wewnetrz¬ nego obiegu oleju nie wróci do polozenia obojet¬ nego. t Nastawianie zaglebienia roboczego to znaczy wielkosci naprezenia ciagnacego, zostaje przepro¬ wadzane za pomoca glównej dzwigni sterowniczej 75 w obszarze jej przesuwu od polozenia A do polozenia B, a podnoszenie az do polozenia prze- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6055349 11 wozu w obszarze od polozenia Ai do polozenia A.Przy przestawianiu glównej dzwigni sterowni¬ czej 75 w kierunku od polozenia Ax do polozenia B ramie sterownicze 79 zostaje w taki sposób zabie-, jrane za pomoca swego sworznia 80, ze prowadnica slizgowa 81 ramienia sterujacego 79 obraca sie do¬ kola pustego wewnatrz sworznia 64 i za pomoca drazka 82 zabiera ze soba górny koniec dwura¬ miennej dzwigni 21 wraz z jej sworzniem 85, w kierunku pokazanym strzalka S10, wskutek czego zachodzi obrócenie dwuramiennej dzwigni 21 do¬ kola sworznia zderzakowego 22 i przesuniecie tu- lei prowadzacej 55 w kierunku pokazanym strzal¬ ka Sn, co w podany wyzej sposób powoduje prze¬ suniecie suwaka rozrzadczego 33 wewnetrznego obiegu oleju do polozenia opuszczania na wieksza glebokosc bruzdy.Azeby nie nastapilo zbytnie przesuniecie suwaka rozrzadczego 33 wewnetrznego obiegu oleju w kie¬ runku pokazanym strzalka S2 az do polozenia od¬ powiadajacego zapobieganiu poslizgowi przewi¬ dziany na wahaczu 44 krazek 47 styka sie przed¬ nia stnona wahacza przelaczajacego 58, który swym zderzakiem 59 uklada sie wówczas na krzywce przelaczajacej 31. Przez zwiekszenie zaglebienia roboczego wzrasta równiez naprezenie ciagnace, wskutek tego równiez skrecenie drazka skretnego 16 i nastawiany zderzak 18 przesuwa drazek zde¬ rzakowy 19 w kierunku pokazanym strzalka S7 tak, ze nastepuje obrócenie dzwigni dwuramiennej 21 dokola jej sworznia 85 w kierunku pokazanym strzalka S8 i suwak rozrzadczy 33 wewnetrznego obiegu oleju wraca w opisany poprzednio sposób do swego polozenia obojetnego.Na takim zaglebieniu roboczym sprzet rolniczy zostaje samoczynnie utrzymywany za pomoca opi¬ sanego wyzej urzadzenia regulacyjnego. Azeby w gruncie, w którym nastepuja bardzo krótko trwa¬ le zmiany oporu ciagnienia, na przyklad wskutek duzej zawartosci kamieni, nie dochodzilo czysto do gwaltownych zmian nacisku albo zeby nie po¬ wstawaly niepozadane drgania ukladu hydraulicz¬ nego, rozdzielacz zaopatrzony jest w urzadzenie umozliwiajace nastawianie wolniejszych predkosci podnoszenia to znaczy mniejszych predkosci rea¬ gowania, a mianowicie za pomoca obrócenia dzwigni 42 do nastawiania predkosci reagowania, która to dzwignia polaczona jest z zaworem 41.Przy zwyklych impulsach roboczych nie docho¬ dzi do przesuwu zderzakowego suwaka rozrzad¬ czego 43 za pomoca zderzaka 46 i wahacza 44. W tym przypadku pracuje uklad hydrauliczny z pred¬ koscia reagowania, która jest nastawiana za pomoca dzwigni 42 do nastawiania predkosci reagowania.Przy nienormalnie mocnych impulsach na przy¬ klad przy dojechaniu pluga do ukrytej przeszkody wahacz 44 w opisany wyzej sposób zostaje bar¬ dziej przesuniety w kierunku pokazanym strzal¬ ka S8 i za pomoca zderzaka 46 przesuwa zderza¬ kowy suwak rozrzadczy 43, który przerywa do¬ plyw oleju pod cisnieniem do zaworu 41, wskutek czego zostaje samoczynnie nastawiona pelna pred¬ kosc reagowania i plug P zostaje podniesiony z gruntu. Aby przy nienormalnie duzych impulsach nie doszlo do uszkodzenia regulacyjnego zderzak 12 56 tulei prowadzacej 55, która jest prowacteona na drazku 54, jest chroniony za pomoca wstepnie na¬ prezonej sciskanej sprezyny 57, która przy pel¬ nym przesunieciu zderzakawego suwaka rozrzad- 5 czego 43 zostaje scisnieta i w ten sposób tlumi przekazywane uderzenie.Na fig, 3 jest przedstawiony mechanizm regu¬ lacyjny, w którym mechanizm wybierajacy prze¬ stawiony jest do polozenia, które odpowiada re- io gulacji kombinowanej, przy czym dzwignia zabez¬ pieczajaca 66 ustalona jest w otworze 67b jarzma nieruchomego 62. W tym polozeniu obracane do¬ kola sworznia 71 ramie wylaczajace 70 jest w ten sposób przytrzymywane za pomoca prowadnicy 15 slizgowej 72 i za pomoca pustego wewnatrz sworz¬ nia 64, ze krzywka przelaczajaca 31 rjolaczona z ramieniem wylaczajacym 70 za pomoca drazka 73, obrócona zostaje w kierunku pokazanym strzalka S4 i w ten sposób zostaje wylaczona. 20 Polaczone na stale z pustym wewnatrz sworz¬ niem 64 dokola swego sworznia 63 obracane ra¬ mie wybierajace 61 obraca wahacz przelaczajacy 58 w taki sposób za pomoca jego sworznia 60, ze przestaje on sie stykac z krazkiem sterujacym 77, 25 zwiazanym z glówna dzwignia sterownicza 75.Jedynie w zakresie polozen Ax—A kolowy zderzak 78 styka sie z wahaczem przelaczajacym 58, za pomoca którego odbywa sie podnoszenie do góry trójpunktowego zawieszenia wraz z plugiem P do 30 polozenia przewozu podobnie jak to odbywalo sie przy regulacji powozenia i regulacji sily ciagnacej.Polaczone za pomoca sworznia 80 z glówna dzwignia sterownicza 75 ramie sterujace 79 zos¬ taje w ten sposób odchylone za pomoca pustego g5 wewnatrz sworznia 64 i prowadnicy slizgowej 81, ze dzwignia dwuramienna 21 polaczona za pomoca drazka 82 z górnym koncem ramienia sterujacego 79 zostaje odchylona dokola sworznia zderzako¬ wego 22, dzieki czemu drazek zderzakowy 19 za- 40 czyna stykac sie z nastawianym zderzakiem 18 a tuleja prowadzaca 55 zaczyna stykac sie ze swym zderzakiem 56. Sila naciskajaca lub sila ciagnaca pochodzace z górnego drazka sciskanego 4 sa przenoszone podobnie jak przy regulacji sily 45 ciagnacej tak, ze przy zwiekszonym obciazeniu ciagnacym wahacz 44 zostaje obrócony dokola swego sworznia 45 w kierunku pokazanym slagial- ka S8.Polaczona z jego sworzniem 49 dzwignia katowa 50 48 slizga sie swym krazkiem 51 wzdluz krzywki 30 regulacji polozenia i za pomoca drazka 50 prze¬ suwa suwak rozrzadczy 33 wewnetrznego obiegu oleju w kierunku pokazanym strzalka Slf to zna¬ czy do polozenia odpowiadajacego podnoszeniu g5 tak, jak to bylo opisane przy regulacji polozenia i regulacji sily ciagnacej.Przy podnoszeniu trójpunktowego zawieszenia wraz z plugiem P nastepuje obrót krzywki 30 re¬ gulacji polozenia, która za pomoca krazka 51 w 60 taki sposób obraca dzwignie katowa 48 dokola sworznia 49, ze suwak rozrzadczy 33 wewnetrz¬ nego obiegu oleju zostaje przesuniety w kierunku pokazanym strzalka S2 to znaczy w kierunku po¬ lozenia obojetnego. Jednoczesnie wskutek podnie- 65 sienia do góry pluga P i zmniejszenia zaglebienia55349 13 15 25 30 roboczego dochodzi do kombinowanego naprezenia ciagnacego, przy czym podobnie jak przy regulacji sily ciagnacej suwak rozrzadczy 33 wewnetrznego obiegu oleju zostaje równiez przesuniety w kie¬ runku pokazanym strzalkaS2. 5 Przesuwanie suwaka 33 wewnetrznego obiegu oleju odbywa sie w kierunku tych obydwu prze¬ suwów czesciowych, przy czym udzial im¬ pulsu od naprezenia ciagnacego i od poloze¬ nia pluga P zostaja tak dobrane, ze calemu zakresowi impulsów pochodzacych od naprezenia ciagnacego odpowiada zakres dzialania krzywki 3Q regulacji polozenia. Przy obnizaniu sie naprezenia ciagnacego wskutek mniejszej konsystencji gruntu lub wskutek mniejszego zaglebienia w gruncie, nastepuje odciazenie drazka skretnego 16 i prze¬ suniecie suwaka rozrzadczego 33 wewnetrznego obiegu oleju w kierunku wskazanym strzalka S2 to jest w kierunku odpowiadajacym opuszczaniu.Przy opuszczaniu trójpunktowego zawieszenia 2. wraz z plugiem P nastepuje obrócenie krzywki 30 regulacji polozenia, która za pomoca krazka 51 w taki sposób obraca dzwignie katowa 48 dokola sworznia 49, ze suwak rozrzadczy 33 wewnetrz¬ nego obiegu oleju zostaje przesuniety w kierunku pokazanym strzalka Sx to znaczy w kierunku po¬ lozenia obojetnego. Jednoczesnie wskutek opusz¬ czenia pluga P i wskutek zwiekszenia zaglebienia roboczego nastepuje zwiekszenie sie naprezenia ciagnacego tak, ze suwak rozrzadczy 33 wewnetrz¬ nego obiegu oleju równiez zostaje przesuniety w kierunku wskazanym strzalka S^ podobnie jak przy regulacji sily ciagnacej. Przesuniecie suwaka rozrzadczego wewnetrznego obiegu oleju jest rów¬ ne sumie obydwóch tych przesuwów czesciowych.W ten sposób obydwa sposoby regulacji nastepuja 35 jeden za drugim i dzialaja jednoczesnie w sto¬ sunku, który nie moze byc zmieniony przez dzia¬ lanie personelu obslugujacego.W praktyce taka kombinowana regulacja wyra¬ za sie tym, ze w plaskim terenie o róznej konsys- 40 tencji gruntu odchylenia zaglebienia roboczego sa 3. mniej wiecej o polowe mniejsze jak przy regu¬ lacji sily ciagnacej.. Przy umiarkowanie pofalowanym gruncie i przy mniej wiecej stalej konsystencji gruntu kombino- 45 wana regulacja wyraza sie tym, ze wyzsze miej¬ sca orane sa przy wiekszym zaglebieniu, a wgle¬ bienia przy mniejszym zaglebieniu tak, ze naste¬ puje wyrównanie powierzchni gruntu.Wskutek tych zalet stosowanie kombinowanej 50 regulacji jest korzystniejsze w wyzej wymienio¬ nych przypadkach. Nastawianie zaglebienia robo- 4. czego odbywa sie za pomoca glównej dzwigni ste¬ rowniczej 75 w obszarze jej przesuwu od polozenia A1 do polozenia A, podobnie jak przy regulacji 55 sily ciagnacej. Wybór predkosci reagowania jest przeprowadzany za pomoca dzwigni 42 do nasta¬ wiania predkosci reagowania a przy nienormalnie mocnych impulsach pelna predkosc reagowania jest nastawiana za pomoca dzialania zderzaka 46 60 na zderzakowy suwak rozrzadczy 43 tak, jak to bylo opisane dla regulacji sily ciagnacej. PL