Pierwszenstwo: 15.IV.1965 Szwecja Opublikowano: 10.YII.1968 55309 KI. 39 a3, 9/00 MKP B 29 d •%loo UKD 678.06—419 Wlasciciel patentu: AB Tetra Pali, Lund (Szwecja) p, ¦EK/0 U-t-l ! * * ilowego Sposób wytwarzania tworzywa warstwowego, zlozonego z nosnika i powloki oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia tworzywa warstwowego, zlozonego z nosnika i powloki, majacego pasek materialu stanowia¬ cego powloke wystajacy poza nosnik i przezna¬ czonego zwlaszcza do wyrobu opakowan. W za¬ kres wynalazku wchodzi równiez urzadzenie do stosowania wspomnianego sposobu.Znany sposób wytwarzania opakowan w posta¬ ci rur zamykanych poprzecznie polega na tym, ze papier laminowany sztucznym tworzywem wy¬ gina sie od strony warstw sztucznego tworzywa do wewnatrz, tworzac rure i nastepnie laczy na zakladke podluzne brzegi. Rozwiazanie to ma jed¬ nak te wade, ze w miejscu zlaczenia brzegów za¬ wartosc opakowania styka sie bezposrednio z pa¬ pierem, przez który moze przenikac na zewnatrz.Aby tego uniknac, zlacza pokrywa sie od wewnatrz cienkim paskiem ze sztucznego tworzywa, co jed¬ nak komplikuje i podraza proces wytwarzania tego rodzaju opakowan.Z tych wzgledów stararto sie opracowac sposób wytwarzania takich laminatów do wyrobu opako¬ wan, które mialyby pasek ze sztucznego tworzywa w samym laminacie, to jest wystajacy z jednego brzegu gotowego materialu po zwinieciu go w role. Zadanie to nie zostalo jednak dotychczas rozwiazane w sposób zadowalajacy, gdyz lamino¬ wanie sztucznym tworzywem pasma lub arkusza papieru o szerokosci mniejszej niz szerokosc pasma lub arkusza sztucznego tworzywa przez bezposred- 20 nie sprasowywanie obu materialów nastrecza bar¬ dzo duze trudnosci.Wady te usuwa sposób wedlug wynalazku. Po¬ lega on zasadniczo na tym, ze arkusz lub pasmo nosnika o szerokosci nieco wiekszej od szerokosci arkusza czy pasma tworzywa warstwowego, które ma byc wytworzone, pokrywa sie powloka, zapo¬ biegajac równoczesnie przyleganiu powloki do nosnika na waskim odcinku, po czym przecina sie otrzymany laminat na tym odcinku tak, ze nosnik oraz powloka zostaja przeciete w miejscach wzgle¬ dem siebie przesunietych. Uzyskuje sie w ten spo¬ sób pasek powloki wystajacy w gotowym lamina¬ cie pozanosnik. "' Zapobieganie przyleganiu powloki do nosnika na waskim odcinku odbywa sie przez pokrywanie nosnika na tym odcinku srodkiem, który zabezpie¬ cza przed sklejaniem sie obu tych warstw lub przez zmniejszenie na tym odcinku docisku wal¬ ców laminujacych. Przecinanie laminatu moze sie odbywac tak, ze w jednym zabiegu przecina sie powloke oraz nosnik, lub tez najpierw przecina sie powloke, odgina ja i nastepnie dopiero przecina nosnik.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie zwlaszcza do wytwarzania laminowanego materialu, prze¬ znaczonego do wyrobu opakowan za pomoca for¬ mowania z tego materialu rury i poprzecznego, szczelnego laczenia wzdluz waskich odcinków, biegnacych poprzecznie wzgledem osi rury. Pasek 553093 materialu powloki, wystajacy poza nosnik, wyko¬ rzystuje sie do szczelnego laczenia przecietych brzegów materialu stanowiacego nosnik, na przy¬ klad zakladajac ten wystajacy pasek wokól brze¬ gów nosnika i wytwarzajac w ten sposób wzdluz obwodu rury nieprzerwana powloke. Jako material powloki szczególnie nadaje sie tu tworzywo sztucz¬ ne, na przyklad polietylen lub polipropylen, a nos¬ nik moze byc wówczas z papieru. Material wy¬ tworzony sposobem wedlug wynalazku moze byc oczywiscie stosowany nie tylko do wyrobu opako¬ wan, ale i do innych celów.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku jest uwidocznione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia do wytwa¬ rzania laminatu, fig. 2 — czesciowy przekrój wzdluz linii II—II na fig. 1 urzadzenia, w którym jeden z walców laminujacych ma rowek, fig. 3 — przekrój poprzeczny laminatu, wytworzonego za pomoca urzadzen uwidocznionych na fig. 1 lub 2, fig. 4 — schemat urzadzenia do przecinania lami¬ natu wytworzonego w urzadzeniach wedlug fig. 1 lub 2 w celu uzyskania paska powloki wystajacego poza nosnik, fig. 5 — przekrój zlacza z uwidocz¬ nieniem wykorzystanego paska powloki, wystaja¬ cego poza brzeg nosnika, fig. 6 — schemat urza¬ dzenia do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku w przypadku nosnika majacego po obu stronach powloke odpowiadajaca wykonanej we¬ dlug fig. 1 lub 2, fig. 7 — schemat urzadzenia we¬ dlug wynalazku w zastosowaniu do materialu wy¬ tworzonego w urzadzeniach wedlug fig. 6, zas fig. 8 i 8a przedstawiaja przekroje poprzeczne dwóch zlacz, wytworzonych w materiale otrzyma¬ nym przy uzyciu urzadzen wedlug fig. 6 i 7, a fig. 9 przedstawia pólfabrykat, otrzymany przy uzyciu urzadzenia podobnego do uwidocznionego na fig. 2, opisanego ponizej.W urzadzeniu przedstawionym na fig. 1 mate¬ rial nosnika 1, na przyklad papier, jest pokrywa¬ ny materialem stanowiacym powloke 2, na przy¬ klad sztucznym tworzywem. Material powlokowy jest wytlaczany przez króciec 3 i wraz z nosni¬ kiem poddawany walcowaniu pomiedzy dwoma walcami 4 i 5. Jeden z walców, na przyklad wa¬ lec 4, jest wykonany z gumy, a drugi walec 5 jest ze stali lub podobnego tworzywa i moze byc chlodzony. Do odchylania wytworzonego materia¬ lu sluzy walec odginajacy 6. Na odcinku stano¬ wiacym waski, podluzny pasek, gdzie powloka ma nie przylegac do nosnika, nosnik pokrywa sie ma¬ terialem, który zapobiega przyklejaniu sie powloki.Do tego celu sluzy urzadzenie pokrywajace 7.W nieco odmienny sposób zapobiega sie wspom¬ nianemu przyklejaniu sie powloki do nosnika przy uzyciu urzadzenia uwidocznionego na fig. 2, na której przedstawiono fragment dwóch walców 4a i 5a, odpowiadajacych walcom 4 i 5 w urzadzeniu wedlug fig. 1. Urzadzenie wedlug fig. 2 rózni sie tym od uwidocznionego na fig. 1, ze nie zawiera specjalnych srodków do pokrywania materialem zapobiegajacym przyklejaniu sie na pewnym od¬ cinku powloki do nosnika, natomiast walec 5a ma pierscieniowy rowek 8, zasadniczo o takiej szero¬ kosci jak szerokosc urzadzenia 7 na fig. 1. Dzieki zastosowaniu tego rowka, zwalcowywanie dwóch 55309 4 warstw 1 i 2 materialu nie zachodzi na odcinku A, biegacym wzdluz pasma lub arkusza materialu. Na tym bowiem odcinku warstwy te nie sa do siebie dociskane. To oddalenie obu warstw na odcinku A uwidoczniono na fig. 3 w skali powiekszonej, je¬ dnak taki wynik jest mozliwy do. uzyskania w praktyce, jezeli rowek 8 w walcu 5a polaczy sie kanalem 9 ze zródlem zmniejszonego cisnienia.W takim przypadkuf jednak rowek 8 powinien byc przykryty szczelnie równiez na odcinku walca nie 10 stykajacym sie z formowanym materialem.Fig. 4 przedstawia urzadzenie, w którym lami¬ nat, otrzymany za pomoca urzadzen uwidocznio¬ nych na fig. 1 lub 2, skladajacy sie z warstw 1 i 2, jest przecinany za pomoca podwójnie tnacego is walca 10, wyposazonego w dwie tarcze tnace 11 i 12, przy czym podczas ciecia material jest doci¬ skany do oporu 13. Zewnetrzna powierzchnia wal¬ ca 10 toczy sie po powierzchni nosnika 1, a tarcze tnace 11 i 12 sa tak dostosowane, ze ostrze tarczy 20 11 przecina zarówno nosnik 1, jak i powloke 2, zas ostrze tarczy 12 przecina tylko warstwe nosnika 1.Fig. 5 przedstawia zlacze wykonane w materiale przecietym za pomoca urzadzenia 4 po usunieciu odcinka 14 nosnika, zawartego miedzy tarczami 25 tnacymi 11 i 12. Pasek 15 powloki 2 wystajacy poza nosnik 1 zaklada sie dookola przecietego brzegu nosnika, po czym druga odcieta czesc la¬ minatu zagina sie pod owiniety brzeg nosnika, jak to uwidoczniono na fig. 5 liniami przerywanymi, 30 a nastepnie laczy sie na przyklad przez zlaczenie w podwyzszonej temperaturze. W ten sposób mo¬ zna laczyc na przyklad brzegi laminatu, uformo¬ wanego w ksztalcie rury, otrzymujac zlacze ciagle.Na fig. 6 nosnik 16 jest pokryty po obu stronach 35 powlokami 17 i 18. Takie pokrywanie dwustronne moze byc dokonywane za pomoca symetrycznie umieszczonych urzadzen, uwidocznionych na fig. 1 lub 2. Lezace po obu stronach na przeciw siebie odcinki, na których obie powloki 17 i 18 przyle- 40 gaja do nosnika slabo lub w ogóle nie sa z nim polaczone, przecina sie za pomoca walców tnacych 19 i 20, majacych tarcze 21 i 22.Laminat o dwóch powlokach 17 i 18 moze byc tez przecinany za pomoca walca tnacego 23 z tar- 45 czarni 24 i 25 i elementu oporowego 28, jak to uwidoczniono na fig. 7. Takie przecinanie odbywa sie po uprzednim przecieciu powlok i odgieciu od¬ cinków powloki w dowolny, odpowiedni sposób, na przyklad poprzez odginanie ich lub odsysanie 50 wzglednie odsuwanie za pomoca sprezonego po¬ wietrza.Dwa rodzaje zlacz, jakie mozna uzyskac przy przecinaniu laminatu wedlug fig. 6 i 7, przedsta¬ wiono na fig. 8 i 8a. Przed wytworzeniem tych 55 zlacz odcinek 29 materialu pomiedzy tarczami tna¬ cymi 24 i 25 nalezy usunac.Na fig. 9 uwidoczniono laminat otrzymany za pomoca urzadzenia podobnego do uwidocznionego na fig. 2, ale majacego znacznie wiekszy rowek 60 pierscieniowy, w którym cisnienie jest zmniejszone.Jezeli laminat, skladajacy sie z nosnika 30 i po¬ wloki 31 jest ciety wzdluz linii B—B, to paski po¬ wloki 31, wystajace poza brzeg nosnika 30, otrzy¬ muje sie w sposób wyzej opisany. 65 Wynalazek nie ogranicza sie do omówionych wy-55309 zej przykladów, gdyz w ramach wynalazku sa mo¬ zliwe i inne rozwiazania. Na przyklad zamiast wal¬ ca z rowkiem mozna stosowac dwa walce pracu¬ jace równolegle, umieszczone w odleglosci odpo¬ wiadajacej szerokosci wspomnianej strefy, w któ¬ rej nie ma zlaczenia powloki z nosnikiem. Poza tym urzadzenie do przecinania, uwidocznione sche¬ matycznie na rysunku, moze byc rozwiazywane w szczególach rozmaicie, zas laminaty moga byc wyposazone w dodatkowe warstwy, w zaleznosci od ich szczególnego przeznaczenia lub w celu zmiany wygladu materialu. PL