Pierwszenstwo: Opublikowano: 06.XII.1965 (P 111 919) 12.IV.1968 55222 Mirto KI. M b, la/Ol - MKP B 23 c UKD ZJZ0 Twórca wynalazku: inz. Andrzej Ankiewicz Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Konstrukcji i Technologii Obrabia¬ rek i Narzedzi „Koprotech", Warszawa (Polska) Narzedzie skrawajace wieloostrzowe z ostrzami wstawianymi Przedmiotem wynalazku jest narzedzie skrawa¬ jace wieloostrzowe z ostrzami wstawianymi w postaci plytek z weglików spiekanych lub temu podobnych elementów skrawajacych, które to ostrza sa mocowane w sposób jednoczesny na drodze dociskania ich do powierzchni oporowych, uksztaltowanych w korpusie narzedzia, poprzez odpowiednie zespoly dociskowe,, Znane i powszechnie stosowane narzedzia skra¬ wajace wieloostrzowe z ostrzami wstawianymi w postaci plytek z weglików spiekanych lub temu podobnych elementów skrawajacych, które to ostrza sa mocowane na drodze dociskania ich do powierzchni oporowych uksztaltowanych w kor¬ pusie narzedzia, poprzez odpowiednie zespoly do¬ ciskowe, na* które sklada sie odpowiednio uksztal¬ towany klin i dociskajaco-mocujacy go wkret, przy czym zespoly te sa odrebne dla kazdego z ostrzy. Powszechnie jest wiadomym, ze jednym z czynników decydujacych o trwalosci narzedzia i jego prawidlowej pracy jest zachowanie jedna¬ kowej sily dociskania kazdego ostrza (aby zacho¬ wac jednakowy stan naprezen wewnetrznych w plytkach). W wypadku wyzej opisanych znanych narzedzi zachodzi koniecznosc stosowania w przy¬ padku mocowania ostrzy, kluczy dynamometrycz¬ nych. Inna niedogodnoscia jest potrzeba odkre¬ cania a nastepnie dokrecania, w wypadku wy¬ miany ostrzy, tylu wkretów dociskajacych kliny mocujace, ile wspomnianych ostrzy nalezy wymie¬ lo 15 20 25 30 nic. Czynnosci wymiany ostrzy ze wzgledu na po¬ wyzsze niedogodnosci dokonywac trzeba zdejmujac uprzednio narzedzie z obrabiarki.Znane sa równiez narzedzia wieloostrzowe w których dla unikniecia wyzej opisanych niedogod¬ nosci zastosowano zasade jednoczesnego mocowa¬ nia wszystkich ostrzy elementami klinowymi, na które nacisk wywierany jest za posrednictwem masy plastycznej. Jednak i te rozwiazania posia¬ daja wady polegajace na znacznym zwiekszeniu wymiarów narzedzia (szczególnie jego dlugosci) co ma ujemny wplyw na jakosc obrabianego przedmiotu i trwalosc narzedzia, co pociaga za soba koniecznosc stosowania duzo nizszych para¬ metrów skrawania. Wada jest takze prymitywizm samej konstrukcji, która nie gwarantuje nieza¬ wodnosci mocowania ostrzy ze wzgledu na latwosc dostawania sie zanieczyszczen — wiórów — do poszczególnych elementów mocujacych.Celem wynalazku jest usuniecie opisanych nie¬ dogodnosci i wad znanych narzedzi, czyli opraco¬ wanie konstrukcji która spelniajac podstawowy warunek — jednoczesnego mocowania wszystkich ostrzy — posiadalaby zwarta budowe, której wy¬ miary nie przekraczalyby wymiarów narzedzi do¬ tychczas stosowanych. Równoczesnie dodatkowa zaleta wynalazku winna byc mozliwosc stosowania róznych medium nie tylko tworzywa sztucznego które w wypadku osiagniecia przez narzedzie wy- 552223 sokiej temperatury moze na nia reagowac w spo¬ sób trudny do przewidzenia.Aby osiagnac ten cel wytyczono zadanie pole¬ gajace na opracowaniu takiego narzedzia wielo¬ ostrzowego, w którym zwolnienie docisku ostrzy tlo powierzcjini oporowych, oraz powtórne ich do¬ ciskanie, byloby realizowane na drodze manipulo¬ wania jednym centralnie w korpusie narzedzia umieszczonym elementem na przyklad nakretka.Zachowujac równoczesnie warunek, ze sila jaka obslugujacy wywiera na wspomniany element win¬ na byc samoczynnie powiekszana do wartosci wy¬ starczajacej do zacisniecia ostrzy, przy czym od¬ dzialywanie jej winno byc jednakowe na kazde z nich.Zgodnie z wytyczonym zadaniem, narzedzie o powyzszych cechach uzyskano dzieki temu, ze kor¬ pus narzedzia posiada komore wypelniona medium w postaci splastyfikowanego tworzywa sztucznego, lub kulek stalowych na które jest wywierany na¬ cisk za pomoca klinowego elementu rozpierajacego i nakretki róznicowej umieszczonej centralnie w korpusie narzedzia. Ze wzgledu na to, ze obje¬ tosc wspomnianej komory jest zmniejszona przez wsuwanie sie w nia elementu rozpierajacego, w za¬ wartym w niej medium wzrasta cisnienie które rozchodzi sie we wszystkich kierunkach jednako¬ wo, automatycznie wywiera nacisk na polaczone z ta komora zespoly mocujace ostrza, powodujac dociskanie ich do powierzchni oporowych z jedna¬ kowa dla kazdego z nich sila.Reasumujac, mozna powiedziec, ze dzieki zasto¬ sowaniu opisanych srodków technicznych, uzyska¬ no narzedzie w którym sila z jaka mocowane sa ostrza jest równa co do swej wartosci dla kazdego z nich, przy równoczesnym osiagnieciu mozliwosci zaciskania i zwalniania ostrzy z jednego central¬ nego punktu sterowania. Przy czym konstrukcja taka jest zwarta dzieki czemu narzedzie posiada niewielkie wymiary gabarytowe a jako medium mozna stosowac dodatkowo kulki stalowe, których reakcje na podwyzszone temperatury sa latwe do przewidzenia.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladowym wykonaniu na rysunku na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny narzedzia, a fig. 2 czesc rzutu poziomego w przekroju plaszczyzna oznaczona linia A—A.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 narzedzie wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1 z uksztaltowana w nim komora wypelniona medium, pierscienia ze¬ wnetrznego 2 korpusu, ustalonego wzgledem niego kolkami cylindrycznymi 3, nakretki róznicowej 4 za pomoca której przemieszcza sie bez obrotu ele¬ ment rozpierajacy 5. Ogranicznikiem ruchu ele¬ mentu rozpierajacego jest wkret 6. Ostrza 7 do¬ ciskane sa do powierzchni oporowych przez ele¬ menty mocujace 8, które zaopatrzone w regularne wkrety zderzakowe 9, sa osadzone przegubowo na kolkach 10. Elementami posredniczacymi w prze¬ noszeniu sily mocowania do komory na elementy mocujace sa Obsady 11 kolków naciskowych 12 z umieszczona w nich sprezyna 13. 55222 4 Zgodnie z tym co powiedziano wyzej, czynnosc zamocowania ostrzy 7 dokonuje sie przez dokreca¬ nie nakretki róznicowej 4, która przemieszcza bez obrotu klinowy element rozpierajacy 5, oddzialy- 5 wujacy na medium znajdujace sie w komorze kor¬ pusu 1. Czynnosc ta pociaga za soba wzrost cis¬ nienia w komorze, powodujac wywieranie nacisku na czola obsad 11 kolków naciskowych 12. W dal¬ szej kolejnosci nacisk przenoszony jest przez zblo- io kowana w tym stadium sprezyne 13, kolki nacisko¬ we 12 i regulowane wkrety zderzakowe 9 osadzone w elementach mocujacych 8. Elementy mocujace 8 osadzone przegubowo na kolkach 10, dociskaja ostrza 7 do powierzchni oporowych z wymagana 15 sila mocowania.Podstawowym zadaniem regulowanego wkreta zderzakowego 9 jest zapewnienie mozliwosci regu¬ lacji polozenia elementu mocujacego 8 wzgledem kolka naciskowego 12, co w konsekwencji zmierza 20 do uproszczenia technologii wykonywania narze¬ dzia.W celu dokonania czynnosci odmocowywania ostrza lub ostrzy nalezy zwolnic nakretke rózni¬ cowa 4, co pociagnie za soba uniesienie klinowego 25 elementu rozpierajacego 5, a tym samym zanik cisnienia w komorze, zanik sily mocowania na ele¬ mentach mocujacych 8.Wypadnieciu lub zmianie polozenia ostrzy 7, po zwolnieniu nakretki róznicowej 4, zapobiega spre- 30 zyna 13 powodujaca za posrednictwem kolków na¬ ciskowych 12 dociskanie ostrzy 7, z ograniczona sila, elementami mocujacymi 8.Oczywiscie wynalazek nie jest ograniczony tylko do opisanego i przedstawionego na rysunku przy- 35 kladu wykonania lub stosowania razem wszyst¬ kich jego cech, lecz obejmuje równiez stosowanie oddzielnie cech i odmian propozycji o ile nie wy¬ kraczaja poza zakres podstawowej mysli wyna¬ lazku. 40 PL