Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.Y.1968 55220 KI. 5 b, 27/28 MKP E »« 2/f/tf to, Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Bogdan Smyla, inz. Zygmunt Bier¬ nat, inz. Henryk Czosnyka, inz. Rudolf Kowal, mgr inz. Maciej Ornicz, inz. Janusz Sieradzki, Andrzej Skowron Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Urzadzenie do mechanicznego urabiania rudy Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ura¬ biania i ladowania rudy w kopalniach rud zelaza w scianowym systemie wybierania.Znane sa urzadzenia do urabiania i ladowania wegla, jak kombajny, wrebiarki itp., które jednak nie zanjduja zastosowania w kopalniach rud z uwagi na szczególne wlasciwosci zlóz rud i warun¬ ków ich zalegania. Dotychczas urabianie rud od¬ bywa sie za pomoca materialów wybuchowych lub recznie przy pomocy klinów wbijanych mlotkiem prostopadle do ociosu. Jednak straty zloza spowo¬ dowane dzialaniem materialów wybuchowych do¬ chodza do 25%, a ponadto zostaje wzruszony spag i czesto uszkodzona obudowa. Urabianie zloza rudy klinami wymaga duzego wysilku fizycznego i jest bardzo pracochlonne.Znany jest takze górniczy kombajn scianowy o napedzie hydraulicznym przeznaczony do pracy w kopalniach rud zelaza o scianowym systemie eks¬ ploatacji pokladów o malej miazszosci. Kombajn ten jest wyposazony w dwa zespoly urabiajace w postaci nozy do urabiania w plaszczyznie pionowej i poziomej, przy czym urabianie poziome polega raczej na wyrównaniu plaszczyzny odslonietej po zdjeciu nakladu przez organ pionowy. W zespoly urabiajace wbudowane sa po dwa urzadzenia kru¬ szace rude. Poza tym kombajn ma dwie odklad- nie, które sluza do przemieszczania skaly plonnej w pole podsadzkowe.Praca tego kombajnu polega tylko na urabianiu 10 15 25 skaly plonnej zalegajacej nad podkladem rudy na przemieszczaniu skaly plonnej i kruszeniu wierzch¬ niej warstwy rudy odslonietego pokladu. Zatem je¬ go zadaniem jest raczej odsloniecie pokladu rudy i przygotowanie do dalszej eksploatacji. Natomiast organy urabiajace jak i odkladnia nie sa dostoso¬ wane do przemieszczania pokruszonej rudy wie¬ rzchniej warstwy pokladu, tym bardziej, ze calosc urzadzenia w' czasie pracy jest usadowiona na od¬ slonietym pokladzie rudy, po którym sie posuwa, a urzadzenia kruszace dzialaja na poklad rudy w kierunku pionowym.Urzadzenie wedlug wynalazku ma organ urabia¬ jacy w postaci uwielokrotnionego klina, polaczony z ukladem silowników hydraulicznych lub pneu¬ matycznych. Organ ten przy poziomym ustawieniu kombajnu jest poziomy* wobec czego przy pracy w pochylym pokladzie jego ostrze jest usytuowa¬ ne równolegle do podstawy pokladu. Przy tym ostrze to znajduje sie na poziomie styku pokladu z podlozem. Dzieki temu organ urabiajacy moze byc wciskany miedzy poklad a podloze, co powo¬ duje odrywanie rudy od powstajacego spagu. Za organem urabiajacym stanowiacym zespól klinów znajduje sie odkladnia o powierzchni spiralnej, która oderwana rude lamie i przemieszcza dalsze pole ladujac ja na przenosnik.Urzadzenie wedlug wynalazku zawsze wspól¬ pracuje ze znanymi urzadzeniami odslaniajacymi poklad rudy jak wrebopodsadzarki lub na przy- 552203 klad z górniczym kombajnem scianowym wedlug patentu 51239.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawio¬ ne na rysunku, którego fig. 1 przedstawia urza¬ dzenie w widoku z boku, fig. 2 to samo urzadze¬ nie w widoku z góry. Organ urabiajacy 1 jest po¬ laczony z ukladem silowników 5, pracujacych równoczesnie, które wywieraja równomierny na¬ cisk na organ urabiajacy 1. Jako punkt oporu dla silowników 5 sluza rozsuwne rozpory hydrauliczne 6. Silowniki hydrauliczne 5 sluza do wciskania organu urabiajacego pomiedzy poklad a spag, a równoczesnie takze do podciagania rozpór 6 i z tych wzgledów silowniki 5 sa podwójnego dziala¬ nia.W celu podciagania rozpór jedna z rozpór 6 po¬ zostaje rozparta unieruchamiajac calosc urzadze¬ nia, a jeden z silowników 5 polaczony z rozpora 6, która w danej chwili jest zluzowana podciaga roz¬ pore 6 na nowe miejsce. Kolejne podsuwanie roz¬ pór 6 dzialaniem poszczególnych silowników 5, a nastepnie posuw roboczy organu urabiajacego 1, przy równoczesnym dzialaniu obu silowników 5 daje efekt samodzielnego kroczenia urzadzenia.Po odslonieciu pokladu rudy przy pomocy jed¬ nego ze znanych urzadzen górniczych, wprowadza sie do pracy urzadzenie wedlug wynalazku, poste¬ pujace za urzadzeniem odslaniajacym poklad, usta¬ wiajac je na spagu wyrobiska i nadajac kierunek dzialania równolegly do ociosu. Rozpory 6 zostaja rozparte pomiedzy stropem a spagiem, po czym 55220 4 silowniki 5 zaczynaja dzialac na organ urabiajacy 1. wciskajac go miedzy poklad rudy, a podloze tego pokladu odspajajac w ten sposób rude od powstajacego spagu i unoszac ja do góry. 5 Jednoczesnie spiralna odkladnia 2 umieszczona za organem urabiajacym 1, powoduje kruszenie odspojonej rudy, a nastepnie przemieszcza pokru¬ szona rude z pola roboczego w drugie pole, gdzie laduje urobiona rude, na pracujacy w tym miej- 10 scu przenosnik tasmowy. W drugiej fazie pracy nastepuje kolejne podciaganie poszczególnymi si¬ lownikami 5 polaczonych z nimi rozpór 6. Pompa 4 obsluguje silowniki 5 i rozpory 6.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z orga¬ nu urabiajacego 1 w postaci zespolu klinów, spi¬ ralnej odkladni 2, elektrycznego lub pneumatycz¬ nego silnika 3, pompy 4, dw£ch hydraulicznych silowników 5, podwójnego dzialania, z którymi polaczone sa poszczególne hydrauliczne rozpory 6.Zespól klinów stanowiacy organ urabiajacy 1 oraz wlot odkladni 2 sa usytuowane poziomo przy po¬ ziomym ustawieniu kombajnu. 25 30 PL PL