Wynalazek niniejszy dotyczy kól do wozów i polega na takiej konstrukcji, ze mozna kolo latwo przystosowywac do ro¬ dzaju powierzchni, po której sie toczy.Kolo to wozu lub samochodu sklada sie z czesci srodkowej (kadluba), dwu daja¬ cych sie zdejmowac czesci tocznych (robo¬ czych) naciagnietych wspólsrodkowo na powierzchnie zewnetrzna rzeczonego ka¬ dluba i przesuwalnych wzgledem siebie wzdluz iosi kola, z urzadzen wytwarzaja- vcych stozkowe zetkniecie pomiedzy cze¬ sciami roboezemi |i kadlubem, tudziez z obsad dajacych sie wyjmowac zebów, u- mieszczonych w ten sposób, aby po wsa¬ dzeniu wystawaly promieniowo z kola, z pomiedzy obu czesci roboczych. Powierzch¬ nie toczne moga sie róznic od siebie pod wzgledem srednicy i ksztaltu. Mozna wiec zastosowac dowolne polaczenie odmian po¬ wierzchni tocznych, zaleznie od pory ro¬ ku lub od rodzaju gruntu, po jakim wóz ma sie toczyc. Jedna z czesci biegowych mo¬ ze miec, np. powierzchnie o srednicy mniejszej anizeli druga, a to dla powiek¬ szenia calkowitej powierzchni tocznej w chwili, gdy czesc posiadajaca srednice wieksza zaglebia sie w grunt, po którym sie toczy kolo.Wynalazek ten jednak nie ogranicza sie do wyszczególnionych w opisie i przedsta¬ wionych na rysunku szczególów konstruk¬ cyjnych.Na zalaczonym rysunku fig. 1 daje je¬ den ze sposobów wykonania kola, stano¬ wiacego przedmiot niniejszego wynalazku,czesciowo w praeikfraiti, czesciowo zas w widoku zprzodu; fig. 2 — przekrój odmien¬ nego wykonania kola w skali niecp wiek¬ szej; fig. 3 — czesciowy przekrój jeszcze innego wykonania w skAii równiez wiek¬ szej, anizeli fig. 1; fig. 4 i 5 — widok zprzo- du pewnych czesci pokazanych na fig. 3.Na poszczególnych figurach rysunku jednakowe liczby oznaczaja te same cze¬ sci kola.W kole pokazanem na fig. 1 czesc srod¬ kowa czyli kadlub TO sklada sie z piasty i sprych. Powierzchnia zewnetrzna kadlu¬ ba 10 sklada sie z dwu pochylonych stoz- kowo czesci 11 i 72, wspólsrodkowych wzgledem osi Irola i o podstawach zwróco¬ nych wzajemnie ku sobie i ku plaszczyznie srodkowej kola. Na stozki 11 i 12 naklada sie czesci toczne kola, w wykonaniu na fig. 1 w postaci obwodów 13 i 14, na których umocowuje sie wlasciwe czesci toczne, czy¬ li obrecze gumowe 15 i 16, w naszym przy¬ kladzie jednakowego rodzaju i ksztaltu.Poszczególne dzwona obwodów mozna ze- srubowac ze soba sworzniami 17, a do na¬ ciagania tych pierscieni na stozkach 11 i 12 sluza sruby 18, których glówki opiera¬ ja sie o przekladki 19 i 20, a nagwintowa¬ ne konce oraz nasrubki sa wpuszczone pod powierzchnie boczne obwodów. Dzieki tej budowie mozna czesci biegowe, jak to zo¬ baczymy ponizej, regulowac kazda od¬ dzielnie na kadlubie kola, chociaz mozna je równiez naciagac na miejsce zapomoca srub przechodzacych nawskros przez oba obwody.Obwody i czesci toczne mozna z latwo¬ scia zdjac i zamienic, przyczem wymiana ta, dociaganie lub jakiekolwiek regulowa¬ nie tych czesci jezdnych na kadlubie kola wykonuje sie bez trudnosci. Stosownie do stanu drogi mozna tu zastosowac odpo¬ wiednia kombinacje powierzchni tocznych.Na rysunku przedstawiono obrecze gumo¬ we 15 i 16, lecz mozna równiez zastosowac obrecze stalowe z zeberkami lub innem na¬ cieciem. Dogodna kombinacja polega, np. na naciagnieciu na metalowy lub drewnia¬ ny obwód jednolity lub zlozony z dzwon, a znajdujacy sie od wewnatrz (blizej boku wozu), masywnej, gumowej obreczy, a na drugi taki sam, zewnetrzny obwód — sta7 lowej obreczy o srednicy mniejszej od* srednicy obreczy gumowej. Na drogach twardych obrecz gumowa bedzie dzwigala ladunek, przylegajac dobrze do drogi i do¬ zwalajac na duza szybkosc, lecz na gruncie miekkim obrecz gumowa zaglebi sie w nim i wówczas zacznie dzialac obrecz stalowa, rozkladajac ciezar na wieksza powierzch¬ nie. Inna kombinacja polega na zeberkowa- nej, stalowej obreczy na wewnetrznej cze¬ sci kola (blizszej wozu) i gumowej obreczy na czesci zewnetrznej kola. Polaczenie po¬ dobne dozwala na latwe zdjecie obreczy gumowej i zastapienie jej inna obrecza z gumy,, metalu lub innego materjalu, posia¬ dajaca stosunkowo glebokie naciecia lub zeberka. Aby mozna bylo wykonac taka zamiane, nalezy wtoczyc wewnetrzna sta¬ lowa obrecz na pewna podstawe, naprzy- klad na deske tak, aby podniesc nieco nad powierzchnie gruntu zewnetrzna czesc kola.Jak juz zaznaczono,, obwody 13 i 14 moga byc ciagle lub moga sie skladac z dzwon o jednakowym przekroju poprzecz¬ nym.Tarcze 19 i 20, w których osadzone sa sruby 18, usztywniaja jednoczesnie i wzmacniaja kadlub kola. Pelnia one poza tern jeszcze inne zadanie. W pewnych od¬ stepach na obwodzie kola utworzone sa zaglebienia 21, umieszczone pomiedzy o- biema czesciami biegowemi. Do zaglebien tych wchodza zeby 22 utrzymywane ffa miejscu zapomoca klinów 23. Ksztalt tych zebów i materjal,, z jakiego sa wykonane, moga byc dowolne. Moga miec np. ksztalt lopatek, t. j. posiadac szerokie plaskie za¬ konczenia i ciensze trzonki obsadowe tak wykonane, aby nie mogly sie przekrecac. 2 —Szczyty zebów stercza w ten sposób, aby w razie potrzeby wysuwaly sie ponad cze¬ sci biegowe poza ich srednice i w przyblize¬ niu srodka szerokosci kola. Dzieki temu dadza one pewniejsze oparcie o powierzch¬ nie drogi, anizeli dotychczas.Budowa na fig. 2 jest pod wielu wzgle¬ dami podobna do budowy na fig. 1. Obwód 13 dzwiga tu jednak obrecz gumowa 15, a obrecz 14 — obrecz stalowa 24 z zebra¬ mi 25. Zeby 26 posiadaja tu ksztalt od¬ mienny — lopatek wysunietych na obie strony ponad powierzchnie toczna kola.Zamiast dwu tarcz przeznaczonych do ob¬ sadzenia srub 18 i umieszczonych pomie¬ dzy czesciami biegowemi, mamy tu tylko pojedyncza tarcze 27, przyczem jednak wglebienia 21 dla zebów posiadaja ten sam ksztalty co i na fig. 1.Sposób wykonania na fig. 3, 4 i 5 jest pod wielu wzgledami podobny do budowy na fig. 1, lecz obwód 13 posiada tu obrecz stalowa 28 z.plytkiemi zebrami 29, a obwód 14 dzwiga obrecz stalowa 30n posiadajaca zebra glebokie 31. Inny jest tu równiez ksztalt zebów 32. Obwody przymocowane sa sworzniami 33, tworzacemi haki zacze¬ pione o otwór 34 w stozkach 11 i 12 cze¬ sci srodkowej kola.Wynalazek nie ogranicza sie oczywiscie do opisanych tu szczególów konstrukcyj¬ nych. PL