PL54937B1 - - Google Patents

Description

54937 KI. 12 o, 23/03 MKP C 07 c /M?| Opublikowano: 8.III.1968 Twórca wynalazku: dr inz. Stanislaw Stefaniak Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne w Bydgoszczy Przedsiebiorstwo Panstwowe, Bydgoszcz (Polska) Sposób wytwarzania -chlorowinyloarylosulfonów i Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania ^-chlo¬ rowinyloarylosulfonów.Znany sposób wytwarzania /?-chlorowinylo¬ arylosulfonów opisany Chem. Abstracts 50, 222a (1965), prowadzi sie dwustopniowo wedlug naste¬ pujacego schematu: I stopien stanowi addycja Ar — S — Cl + CH = CH Ar — S — CH = CHC1 II stopien — utlenianie Ar — S — CH = CHC1 utlenienie Ar — S02 — CH = CHC1, przy czym Ar oznacza reszte arylowa.Wada tego procesu jest jego skomplikowany pod wzgledem technologicznym przebieg, oraz niebez¬ pieczenstwo zwiazane z uzyciem acetylenu.Stwierdzono, ze znacznie prosciej proces wytwa¬ rzania ^-chlorowinyloarylosulfonów mozna prze¬ prowadzic na drodze oderwania czasteczki chloro¬ wodoru od /?,/?-dwuchloroetyloarylosulfonów w srodowisku alkalicznym. Proces ten mozna przed¬ stawic za pomoca nastepujacego schematu.Ar — S02CH2CHC12 + alkalia — HC1 Ar — S02—CH = CHC1 Reakcja przebiega bardzo latwo pod wplywem 10 20 25 30 wodnych roztworów alkalii takich jak wodorotle¬ nek sodu, wodorotlenek potasu, weglan sodu, we¬ glan potasu lub organicznych pierwszo-, drugo- i trzeciorzedowych amin typu alifatycznego, cyklo- alifatycznego, aromatycznego i heterocyklicznego, które stosuje sie z /?,/?-dwuchloroetyloarylosulfo- nem w stosunku molowym 1:1.W wypadku zastosowania amin dobrze miesza¬ jacych sie z woda jak trój etyloamina, morfolina reakcje prowadzi sie w srodowisku wodnym, a otrzymany /?-chlorowinyloarylosulfon stanowiacy najczesciej produkt staly, oddziela sie na drodze filtracji. Przy zastosowaniu amin nie mieszajacych sie dobrze z woda jak anilina lub w celu otrzy¬ mania /?-chlorowinyloarylosulfonów o wyzszej czy¬ stosci, reakcje prowadzi sie w srodowisku niepo- larnego organicznego rozpuszczalnika jak benzen i eter.W tym przypadku /?-chlorowinyloarylosulfon po odfiltrowaniu chlorowodorku aminy wyodrebnia sie z filtratu przez odparowanie rozpuszczalnika.W wiekszosci przypadków reakcja przebiega w za¬ kresie temperatur 20—80°C. jff-chlorowinyloarylosulfony moga znalezc zasto¬ sowanie jako pólprodukty przy syntezie barwni¬ ków, preparatów farmaceutycznych, srodków pio¬ racych, srodków owadobójczych oraz w innych dziedzinach przemyslu chemicznego.Przyklad I. Do zawiesiny 249 g zmielonego /?,/?-dwuchloroetylofenylosulfonu w 2500 g wody, 5493754937 3 mieszajac dodaje sie w temperaturze pokojowej w ciagu 1 godziny, 100 g (40%) roztworu lugu so¬ dowego, po czym mase reakcyjna miesza sie jeszcze godzine. Pp zakonczeniu reakcji zawiesina winna wykazywac slabo alkaliczna reakcje na papierek zólcieni brylantowej. Po odfiltrowaniu i przemyciu woda do reakcji obojetnej, osad suszy sie w tem¬ peraturze 30—40°C. Otrzymany na tej drodze /?-chlorowinylofenylosulfon topnieje w temperaturze 47—50°C. Analogicznie produkt mozna otrzymac t jezeli w miejsce lugu sodowego zastosuje sie lug potasowy.Przyklad V. Do zawiesiny 279 g jff,/?-dwu- roetylofenylosulfonu w 250 g eteru dodaje sie wolno w temperaturze pokojowej przy ciaglym mieszaniu 102 g trójetyloaminy. Po wkropleniu* prowadzi sie reakcje jeszcze przez 1—1,5 godziny pod chlodnica zwrotna^ po czym filtruje wydzie¬ lony osad chlorowodorku trójetyloaminy. Z filtratu po odparowaniu eteru otrzymuje sie bialy, krysta¬ liczny osad /ff-chlorowinylofenylosulfonu, który topnieje w temperatur^^4£—50°. Analogicznie pro¬ dukt otrzymuje sie stosujac w miejsce trójetylo¬ aminy inne organiczne aminy jak dwumetyloamine, dwuetyloamine, etyloamine, morfoline, metylo- i etylomorfoline, aniline i inne.Przyklad III. Do roztworu 294 g ^-dwu- chloroetylo-3-nitrofenylosulfonu w 300 g benzenu mieszajac dodaje sie wolno 102 g trójetyloaminy po czym miesza sie dalej 30 minut w temperaturze pokojowej, nastepnie pod chlodnica zwrotna na¬ grzewa wolno do temperatury 60—70°C, studzi i filtruje osad chlorowodorku trójetyloaminy. Z fil¬ tratu po odparowaniu benzenu krystalizuje /?-chlo- rowinylo-3-nitrofenylosulfon, który topnieje w tem¬ peraturze 112—113°C.Przyklad IV. Do zawiesiny 264 g £/?-dwu- chloroetylo-3-aminofenylosulfonu w 1200 g wody,, dodaje sie w ciagu 30 minut mieszajac 100 g (40%) roztworu lugu sodowego. Temperature reakcji 5 utrzymuje sie w granicach 30—35°C. Czas procesu wynosi okolo 3 godziny. Otrzymany /?-chlorowiny- lo-3-aminofenylosulfon filtruje sie, przemywa da reakcji obojetnej woda i suszy. Temperatura top¬ nienia produktu wynosi 122—124°C. 10 Przyklad V. Do zawiesiny 279 g /?,/?-dwu- chloroetylo-4-metoksyfenylosulfonu w 1200 g wody dodaje sie w temperaturze pokojowej 100 g sody i miesza w ciagu 20 godzin. Nastepnie filtruje sie wytracony /?-chlorowinylo-4-metoksyfenylosulfon 15 i plucze woda do reakcji obojetnej. Suchy /?-chlo- rowinylo-4-metoksyfenylosulfon topnieje w tem¬ peraturze 46—48°C. Analogicznie produkt otrzy¬ muje sie stosujac zamiast weglanu sodu, weglan potasu. 20 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania /?-chlorowinyloarylosulfonów znamienny tym, ze z /?,jff-dwuchloroetyloarylosulfo- 25 nów odszczepia sie czasteczke chlorowodoru za po¬ moca wodnych roztworów alkalii, takich jak wo¬ dorotlenek sodu, wodorotlenek potasu, weglan so¬ du, weglan potasu lub za pomoca pierwszo-, drugo- i trzeciorzedowych zasad organicznych typu ali- 30 fatycznego, cykloalifatycznego, aromatycznego, he¬ terocyklicznego stosowanych w ilosci 1 mol na 1 mol /?,/?-dwuchloroetyloarylosulfonu w srodo¬ wisku wodnym lub niepolarnych organicznych roz¬ puszczalników jak benzen i eter, a utworzony 35 ^-chlorowinyloarylosulfon wyodrebnia sie znanymi sposobami. PZG w Pab., zam. 29-68, nakl. 300 egz. PL