Opublikowano: 28.11.1968 54885 KI. 40 b, 9/00 MKP C-tlc- / C -l ¦: \ UKD 669.35 ! Ur: , ¦ , r ,i. ¦ .Twórca wynalazku: inz. Zygmunt Beliczynski Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Obróbki Plastycznej, Poznan (Polska) Twardy stop brazalowy Przedmiotem wynalazku jest twardy stop bra¬ zalowy, szczególnie do wytwarzania narzedzi i wkladek do tloczników oraz form wtryskowych tworzyw sztucznych.Znane dotychczas stopy brazalowe zawieraja 5 okolo 11% aluminium, 5% zelaza i 1% niklu, osia¬ gaja twardosc najwyzej do 400 HB oraz wykazu¬ ja kruchosc w stanie surowym.Celem wynalazku jest wytworzenie takiego sto¬ pu, który znajdzie zastosowanie do produkcji na- 10 rzedzi do glebokiego tloczenia, zwlaszcza takich materialów jak stale nierdzewne, który dzieki ma¬ lemu powinowactwu ze stalami nierdzewnymi i wielu innymi materialami, a takze dzieki dobrym wlasnosciom slizgowym jest stosunkowo malo 15 sklonny do spojenia z wyrwanymi czastkami^tlo-^^ czonych blach, a tym samym matryce z niego wykonane beda znacznie trwalsze niz matryce sta¬ lowe.Okazalo sie, ze stop brazalowy wedlug wyna- 20 lazku pozwala osiagnac wyzej wymieniony cel, przy czym najkorzystniej jest, jezeli zawiera na¬ stepujace skladniki w procentach wagowych: miedz — 76,35 — 80,03% aluminium — 12,85 — 15,16% 25 zelazo — nikiel — mangan — krzem — tytan — 3,50 — 1,74 — 0,25 — 0,06 — 0,26 — 4,20% 3,37% 1,05% 0,17% 0,51% 2 Stop brazalowy wedlug wynalazku posiada w stanie surowym twardosc, siegajaca do 451 HB, bez ulepszania cieplnego przy równoczesnym bra¬ ku tendencji do kruchosci. Narzedzia lub wkladki narzedzi, wykonane z powyzszego stopu zachowuja pozadana twardosc przy równoczesnie wystarcza¬ jacych wlasciwosciach wytrzymalosciowych na ro¬ zerwanie 45—55 kg na mm2, a wykonane wyroby odznaczaja sie duza gladkoscia, spowodowana bra¬ kiem przyczepnosci materialu przerabianego. Zy¬ wotnosc wyrobów jest wieksza cd stali stopowych narzedziowych, a ustepuje jedynie narzedziom wy¬ konanym z weglików spiekanych, posiadajac jedr nak w stosunku do nich zalete, poniewaz moga byc stosowane w tych okolicznosciach, w których nie ^mt^r^zastosowac weglików spiekanych ze wzgle¬ du na wielkosc srednicy wewnetrznej narzedzia jak na przyklad do produkcji ciagadel, przy której zakres stosowania weglików jest ograniczony ma¬ ksymalna srednica 2C0 mm.Stop brazalowy na wkladki do form do two¬ rzyw sztucznych, posiadajacy wymagane wlasci¬ wosci wytrzymalosciowo-technologiczne, wytwarza sie przykladowo z wsadu zawierajacego wagowo: miedzi — 80,03% aluminium — 13,82% zelaza — 3,50% 30 niklu — 1,74% $488554 885 3 4 manganu — 0,49% krzemu — 0,06% tytanu — 0,26% Sposób wytwarzania stopu wedlug wynalazku polega na topieniu brazu z mieszanina soli w ilos¬ ci 0,5% ciezaru wsadu, w temperaturze nie prze¬ kraczajacej 1200°C, w czasie 30 minut. Po stopie¬ niu zasypuje sie powierzchnie plynnego stopu mial¬ kim weglem drzewnym wysuszonym w tempera¬ turze 150°C. PL PL