Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób czyszczenia i segregacji nasion, zwlaszcza drob¬ nych i srednich nasion kwiatowych, polegajacy na wdmuchiwaniu strumienia powietrza pod okreslo¬ nym katem na nasiona, przesuwane na tasmie przeciwbieznie do kierunku tego strumienia.Znane maszyny do czyszczenia nasion zwane mlynkami lub wialniami, dzialaja na zasadzie gra¬ witacyjnego wprowadzania nasion w prostopadly strumien, przy czym w zaleznosci od sily parcia powietrza na powierzchnie nasion, która jest funk¬ cja ich ciezaru, ksztaltu i innych wlasnosci, na¬ stepuje Ich opadanie w róznych miejscach, powo¬ dujac oczyszczenie i segregacje nasion. Zasad¬ nicza wada tego rodzaju urzadzen jest wplyw usta¬ wienia nasion w strumieniu powietrza na wyniki segregacji. Wplyw ten jest szczególnie silny w przypadku ksztaltów przestrzennie niesymetrycz¬ nych, na przyklad nasion plaskich, poniewaz wy¬ niki ich segregacji zaleza w duzym stopniu od poczatkowego polozenia nasion w strumieniu po¬ wietrza.W celu czesciowego usuniecia tych igrajg stosuje sie skomplikowane maszyny agregatowe, w któ¬ rych nasiona oczyszczone wstepnie w strumieniu powietrza sa nastepnie poddawane segregacji wy¬ miarowej na sitach oraz dalszej segregacji ksztal¬ towej w urzadzeniach zwanych tryjerami, zaopa¬ trzonych w bebny z gniazdami, umozliwiajacymi wybieranie nasiona o niewlasciwym ksztalcie. 10 15 20 30 Urzadzenia te sa jednak bardzo skomplikowane i kosztowne, wskutek czego zastosowanie ich jest bardzo ograniczone. Ponadto skomplikowane prze¬ zbrajanie tych maszyn w przypadku zmiany ro¬ dzaju segregowanych nasion uniemozliwia ich za¬ stosowanie do czyszczenia i segregacji niewielkich ich partii.Znane sa równiez maszyny do czyszczenia na¬ sion zwane plótniarkami, których dzialanie polega na tym, ze nasiona podawane na poruszajaca sie tasme plócienna nachylona pod okreslonym katem do poziomu, zaleznie od swego ksztaltu i ciezaru albo zsuwaja sie z tasmy, albo tez wskutek od¬ dzialywania sil przyczepnosci przenoszone sa lacz¬ nie z nia i zrzucane do zbiornika. Maszyny te umozliwiaja jednak segregacje nasion glównie w zaleznosci od ich ksztaltu i chropowatosci po¬ wierzchni, natomiast segregacja w funkcji ciezaru lub innych wlasnosci nasion jest niedokladna.Wskutek tego maszyny te nie nadaja sie do od¬ dzielania nasion od zanieczyszczen lub od innych nasion o podobnym ciezarze i ksztalcie.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób czyszczenia i segregacji nasion wedlug wynalazku, który polega na równoczesnym zastosowaniu dmu¬ chu, w postaci skupionego plaskiego strumienia powietrza, uderzajacego pod okreslonym katem w segregowane nasiona i przesuwanej tasmy, na która sa podawane segregowane nasiona, przy 5483654836 czym kierunek ruchu tasmy jest przeciwbiezny w stosunku do kierunku strumienia powietrza.Dzieki temu nasiona znajdujace sie na tasmie sa poddawane przez dluzszy czas sile parcia po¬ wietrza, która powoduje nie tylko ich przesuwanie, ale równiez zmiane polozenia, wskutek czego eli¬ minuje wplyw polozenia poczatkowego na jakosc segregacji nasion, przy czym równoczesne oddzia¬ lywanie parcia strumienia powietrza i ruchu na¬ siona na tasmie umozliwia bardziej dokladne od¬ dzielenie nasion rózniacych sie ciezarem w po¬ równaniu do znanych sposobów oczyszczania i se¬ gregacji.Maszyna do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku sklada sie z przenosnika tasmowego, na który sa podawane na calej szerokosci tasmy se¬ gregowane nasiona oraz z urzadzenia dwuchowego, zlozonego z wentylatora i zespolu przeslon, za¬ pewniajacego uzyskanie zadanego kierunku, nate¬ zenia przeplywu, skupienia i kata padania stru¬ mienia powietrza na tasme. Kat nachylenia po¬ wierzchni roboczej tasmy do poziomu moze byc równiez zmieniany, w celu uzyskania dodatkowe¬ go efektu oddzialywania ciezaru nasion na sposób ich segregacji. W tym celu koryto maszyny, w którym jest umieszczony przenosnik tasmowy jest przymocowane zawiasowo do podstawy z mozliwo¬ scia nastawiania odpowiedniego kata nachylenia.Badania wykazaly, ze sposób segregacji i czysz¬ czenia nasion wedlug wynalazku umozliwia uzy¬ skanie nieosiagalnej za pomoca znanych sposobów dokladnosci segregacji. Jest to mozliwe dzieki te¬ mu, ze w zaleznosci od rodzaju, ksztaltu, wielko¬ sci i ciezaru nasion, mozna uzyskac ich wlasciwa segregacje przez regulacje natezenia przeplywu powietrza, kata padania strumienia, jego szero¬ kosci oraz kata nachylenia i predkosci tasmy.Na rysunku fig. 1 przedstawia maszyne do se¬ gregacji i czyszczenia nasion wedlug wynalazku w widoku z góry, fig. 2 — te sama maszyne w przekroju wzdluz linii AA na fig. 1, a fig. 3 — maszyne w widoku z boku.Maszyna do czyszczenia i segregacji nasion we¬ dlug wynalazku sklada sie z nastepujacych pod¬ stawowych zespolów: z podajnika, koryta, z umie¬ szczonym w nim przenosnikiem tasmowym, pola¬ czonego zawiasowo z podstawa oraz z urzadzenia dmuchowego.Podajnik urzadzenia sklada sie z kosza zasypo¬ wego 1 o przekroju trójkatnym, w którego dolnej czesci znajduje sie regulowana za pomoca prze¬ slony 3 szczelina 2, ze znanego mieszadla szczotko¬ wego 4 oraz z wyrzutnika slimakowego 5, osadza* nego nad stopniem 6 i sluzacego do równomierne¬ go podawania ziarn na przenosnik tasmowy.Przenosnik tasmowy sklada sie z tasmy 7 opa¬ sujacej walek napedowy 8 i walek napinajacy 11 oraz z mechanizmu napedowego zlozonego z sil¬ nika 9 i przekladni pasowej 10. Tasma 7 prze¬ nosnika moze byc przy tym wykonana z róznych materialów o róznych wlasnosciach powierzchni w zaleznosci od zadanej przyczepnosci lub sile tarcia ziarn o powierzchnie tej tasmy na przyklad z gumy, plótna itp. Z walka napedowego 8 prze¬ nosnika naped jest przenoszony za pomoca prze- 30 kladni 28 i 27 na walek mieszadla szczotkowego 4 i wyrzutnika slimakowego 5.Walki 8 i 11 przenosnika sa ulozyskowane w ko¬ rycie 12 maszyny, zaopatrzonym w schodkowe, ze- 5 bate dno. Poszczególne stopnie 13 i 14 dna koryta, do których wpadaja wydmuchiwane przez stru¬ mien powietrza nasiona sa zaopatrzone w szcze¬ liny 15 i 16, którymi odprowadzane sa do zbior¬ ników 17 i 18. W celu latwiejszego zsuwania sie 10 nasion, powierzchnie denne stopni 13 i 14 sa ko¬ rzystnie zaopatrzone w wykladzine o malym wspól¬ czynniku tarcia, wykonana na przyklad z two¬ rzywa sztucznego. Sciana czolowa 19 koryta 12 jest polaczona za pomoca zawiasów 20 ze sciana 15 21 podstawy 22, przy czym samo koryto jest w celu umozliwienia zmiany kata nachylenia tasmy 7 osadzone przesuwnie na wsporniku 23, polaczo¬ nym za pomoca przegubu 24 z podstawa 22 i usta¬ lane w nastawionym polozeniu za pomoca elemen- M tu zaciskowego 25. Do przedniej 19 jest ponadto przymocowany stopien, tworzacy z przenosnikiem szczeline 32, przez która najciezsze nasiona prze¬ noszone na tasmie 7 spadaja do zsypu 33.Urzadzenie dmuchowe maszyny sklada sie z 25 nieuwidocznionego na rysunku wentylatora, po¬ laczonego z dyfuzorem 28, w którego szczelinie 29 jest osadzona obrotowo przyslona 30, obracana za pomoca rekojesci 31, w celu odpowiedniego skie¬ rowania strumienia powietrza na tasme 7 prze¬ nosnika Dzialanie maszyny do czyszczenia i segregacji nasion wedlug wynalazku jest nastepujace.Nasiona przeznaczone do czyszczenia i segregacji znajdujace sie w koszu 1 sa podawane przez szcze- 35 line 2 o regulowanej szerokosci i wyrzutnik sli¬ makowy 6 na tasme 7 przenosnika, przy czyfn umieszczone w koszu 1 mieszadlo szczotkowe 4 zapobiega tworzeniu sie zawiesin. Na tasmie 7 na¬ siona uzyskuja ruch (w kierunku strzalki I) prze- 40 ciwbiezny wzgledem regulowanego za pomoca prze¬ slony 30 kierunku strumienia powietrza (strzal¬ ka II) wpadajacego przez szczeline dyfuzora 28.Kat padania strumienia powietrza na powierzch¬ nie tasmy 7 jest przy tym regulowany za pomoca przesuwania koryta 12 we wsporniku 23, zas jego natezenie przeplywu — za pomoca przepustnicy nieuwidocznionego na rysunku wentylatora. W wy¬ niku równoczesnego oddzialywania parcia strumie¬ nia powietrza i tarcia nasion o powierzchnie ta¬ smy 7, .uzyskuje sie zsypywanie najciezszych na¬ sion przez szczeline 32 do zsypu 33, oraz prze¬ noszenie i wyrzucanie nasion lzejszych i mniej¬ szych oraz nasion o innym ksztalcie, a wiec nasion chwastów, roslin obcych i plew — odpowiednio do wnetrz schodków 14 i 13 koryta 12.Dzieki mozliwosci równoczesnej regulacji wielu parametrów, zarówno strumienia powietrza jak i ruchu tasmy 7 przenosnika istnieje mozliwosc uzyskania calkowicie dokladnej segregacji i usu- 60 niecia zanieczyszczen z nasion.Sposób segregacji i czyszczenia nasion wedlug wynalazku i maszyna do stosowania tego sposobu moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do czyszcze¬ nia i segregacji nasion kwiatów, które róznia sie 65 od siebie wzajemnie ksztaltem, wymiarami, cieza- 45 50 5554836 rem itp. i które segreguje sie w stosunkowo nie¬ wielkich partiach. PL