PL54808B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 8.IIL1968 54808 KI. 12 o, 11 MKP C07c UKD Pi Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wladyslaw Walczak, mgr inz. Euge¬ niusz Drozdowski, mgr inz. Panajotis Papa- georgios, dr inz. Dionizy Gasztych Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Przemyslowo-Handlowe „Polskie Odczynniki Chemiczne,,, Gliwice (Polska) Sposób oczyszczania nadtlenków dwuacylowych zwlaszcza pochodnych syntetycznych kwasów tluszczowych Cio—Ci4 v$j Nadtlenki dwuacylowe, zwlaszcza pochodne kwa¬ sów tluszczowych o parzystej ilosci atomów we¬ gla, na przyklad nadtlenek lauroilu, wytwarza sie zazwyczaj z kwasów tluszczowych, otrzymywa¬ nych z produktów naturalnych, takich jak oleje roslinne itp. Oleje roslinne, na przyklad olej koko¬ sowy, zawieraja estry glicerynowe najwyzej kilku parzystych kwasów tluszczowych i dzieki temu mozna z nich wydzielic, np. kwas laurynowy, w czystej postaci. Jezeli chlorek lauroilu, wytwo¬ rzony z czystego kwasu laurynowego, poddaje sie dzialaniu wody utlenionej w alkalicznym srodo¬ wisku wodnym, to powstaly nadtlenek lauroilu wydziela sie w czystej, krystalicznej postaci, pod¬ czas gdy inne produkty reakcji pozostaja w sro¬ dowisku wodnym. W ten sposób wytworzone nad¬ tlenki dwuacylowe, np. nadtlenek lauroilu, moga byc stosowane, bez dalszego oczyszczania, jako inicjatory procesów polimeryzacji.Syntetyczne kwasy tluszczowe otrzymuje sie przez utlenienie parafin. Kwasy tluszczowe, zwla¬ szcza kwas laurynowy, wydziela sie z produktów utleniania parafin przez rektyfikacje prózniowa w postaci tak zwanej „frakcji laurynowej", zawie¬ rajacej obok kwasu laurynowego równiez inne kwasy tluszczowe, glównie kwas decylowy (Cio), kwas undecylowy (Cu), kwas tridecylowy (C13), kwas tetradecylowy (Ci4) oraz mniejsze ilosci niz¬ szych i wyzszych kwasów tluszczowych, alkoholi, estrów, eterów i nieutlenionych lub czesciowo utle- 10 15 20 25 nionych parafin. Z tej mieszaniny nie mozna wy¬ dzielic czystych kwasów tluszczowych, np. kwasu laurynowego, przez ponowne rektyfikacje próz¬ niowe, wskutek bliskiego polozenia temperatur wrzenia skladników mieszaniny i wskutek wza¬ jemnego azeotropujacego oddzialywania tych skladników.Pod wplywem dzialania chlorujacych czynników takich jak nieorganiczne chlorki kwasowe, „frak¬ cja laurynowa" przechodzi w mieszanine chlorków kwasów tluszczowych, zawierajaca wszystkie pier¬ wotne zanieczyszczenia. Jezeli taka mieszanine chlorków kwasowych podaje sie dzialaniu wody utlenionej w alkalicznym srodowisku wodnym, to wytworzona mieszanina nadtlenków dwuacylowych wydziela sie, zaleznie od temperatury i ilosci za¬ nieczyszczen w formie bezpostaciowej, mazistej lub oleistej masy, zawierajacej obok pierwotnych zanieczyszczen produkty hydrolizy i rozkladu chlor¬ ków kwasowych i nadtlenków dwuacylowych.Nadtlenki dwuacylowe, wytworzone z syntetycz¬ nych kwasów tluszczowych wykazuja znacznie mniejsza lub nawet nie wykazuja w ogóle zdol¬ nosci inicjowania procesów polimeryzacji, mimo wysokiej zawartosci aktywnego tlenu. Z tego po¬ wodu nie moga byc stosowane jako inicjatory po¬ limeryzacji, zwlaszcza w przemysle tworzyw sztucz¬ nych. Wynalazek eliminuje te wade przez usunie¬ cie szkodliwych zanieczyszczen z surowych nad¬ tlenków dwuacylowych, wytworzonych z synte- 5480854808 3 tycznych kwasów tluszczowych. Stwierdzono, ze zanieczyszczenia, szkodliwe dla zdolnosci inicjowa¬ nia procesów polimeryzacji, rozpuszczaja sie znacznie lepiej w niskoczasteczkowych alkoholach takich jak metanol, etanol, propanol itd., niz nad¬ tlenki dwuacylowe.Wedlug wynalazku surowe nadtlenki dwuacy¬ lowe miesza sie z niskoczasteczkowym alkoholem, przy czym zanieczyszczenia przechodza do roz¬ tworu alkoholowego, nierozpuszczone zas nadtlen¬ ki dwuacylowe oddziela sie znanymi sposobami, zwlaszcza przez wirowanie, filtracje itp.Korzystne jest prowadzenie operacji oczyszczania w kilku etapach, przez kilkakrotna ekstrakcje za¬ nieczyszczen malymi porcjami alkoholu. Jezeli ekstrakcje zanieczyszczen prowadzi sie w tempe¬ raturze ponizej temperatury topnienia nadtlenków dwuacylowych, to z pierwotnej bezpostaciowej ma¬ zistej lub oleistej masy powstaje zawiesina krysz¬ talów, latwych do oddzielenia od roztworu. Jezeli natomiast ekstrakcje zanieczyszczen prowadzi sie powyzej temperatury topnienia nadtlenków dwu¬ acylowych, to powstaja dwie ciekle warstwy, lzej¬ sza alkoholowa i ciezsza nadtlenkowa, która po oddzieleniu mozna zgranulowac przykladowo przez wlanie do zimnej wody.Szczególna forme wykonania sposobu wedlug wynalazku stanowi przekrystalizowanie surowych nadtlenków dwuacylowych z alkoholu. Ta forma wykonania wymaga jednak stosowania stosunkowo duzych ilosci alkoholu, przez co uzyskuje sie na ogól mniejsza wydajnosc oczyszczanego produktu.W praktyce okazalo sie korzystne stosowanie kom¬ binowanej formy wykonania, polegajacej na pro¬ wadzeniu ekstrakcji zanieczyszczen w temperaturze wyzszej lub w poblizu temperatury otoczenia, po czym obniza sie temperature, zwlaszcza do tempe¬ ratury okolo 0°C, celem zmniejszenia rozpuszczal- 4 nosci nadtlenków w alkoholu i w tej obnizonej temperaturze oddziela sie oczyszczone krysztaly nadtlenków dwuacylowych.Przyklad. 200 kg surowej, pólplynnej miesza- 5 niny nadtlenków dwuacylowych, zawierajacej 3,02% tlenu aktywnego (co odpowiada zawartosci przeliczeniowej 75% nadtlenku lauroilu) wytwo¬ rzonej znanym sposobem z „frakcji laurynowej" syntetycznych kwasów tluszczowych, miesza sie io z 240 kg metanolu w temperaturze 20°C przez 1 godzine. Nastepnie ochladza sie mieszanine do temperatury 0°C, mieszajac nadal przez 1 godzine, odwirowuje wytworzone, biale krysztaly nadtlen¬ ków dwuacylowych i przemywa 30 kg metanolu 15 o temperaturze 0°C. Krysztaly te miesza sie po¬ nownie z 100 kg metanolu o temperaturze 20°C, oziebia do temperatury 0°C, odwirowuje i prze¬ mywa 30 kg zimnego metanolu i suszy w tempe¬ raturze 20°C. 20 Otrzymuje sie 110 kg nadtlenków dwuacylowych, zawierajacych 4,1% tlenu aktywnego (co odpo¬ wiada zawartosci 99,65% nadtlenku lauroilu).Otrzymany produkt jest skutecznym inicjatorem polimeryzacji. 25 Z lugów metanolowych mozna zregenerowac metanol przez oddestylowanie, zwlaszcza w apara¬ turze przeplywowej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób oczyszczania nadtlenków dwuacylowych, 30 zwlaszcza pochodnych syntetycznych kwasów tlusz¬ czowych Cio — Ch, stosowanych w szczególnosci jako inicjatory procesów polimeryzacji znamienny tym, ze surowe nadtlenki dwuacylowe miesza sie z nizszymi alkoholami, takimi jak metanol, etanol, 35 propanol, i oddziela oczyszczone nadtlenki dwu¬ acylowe znanymi sposobami, zwlaszcza przez od¬ wirowanie lub odsaczanie, korzystnie w tempera¬ turze okolo 0°C. PZG w Pab., zam. 23-68, nakl. 300 egz. PL